Doqquz beyin və üç ürək: Yer Kürəsinin "Yadplanetli" sakinləri
Maraqlı 12 Mart 2026, 12:54
1946
Dənizlərin dərinliklərində yaşayan ahtapotlar, elm adamları tərəfindən çox vaxt "yer üzündəki yadplanetlilər" kimi xarakterizə olunur. Bu canlıların sahib olduğu bioloji quruluş və zəka səviyyəsi təbiətin bütün qanunlarını sanki yenidən yazır. Cəmi bir mərkəzi beyni olan digər canlılardan fərqli olaraq, ahtapotların hər bir qolunda müstəqil hərəkət etməyə imkan verən mini-beyinlər mövcuddur. Bu o deməkdir ki, ahtapotun bir qolu mərkəzi beyindən əmr gözləmədən ov edə və ya ətrafı kəşf edə bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, ahtapotların inanılmaz xüsusiyyətləri bununla bitmir. Onların bədənində tam üç ürək var və damarlarında bizdəki kimi qırmızı deyil, mavi rəngli qan axır. Bu mavi qan, soyuq dəniz sularında oksigeni daha səmərəli daşımağa kömək edən mis tərkibli "hemosianin" maddəsi ilə zəngindir. Bundan əlavə, ahtapotlar təbiətin ən usta kamuflyaj mütəxəssisləridir. Onlar saniyənin onda biri qədər qısa müddətdə nəinki rənglərini, hətta dərilərinin teksturasını belə dəyişərək qayaya, quma və ya dəniz yosununa çevrilə bilirlər.
Ən heyrətamiz fakt isə onların yüksək zəka nümayiş etdirməsidir. Laboratoriya təcrübələrində ahtapotların mürəkkəb tapmacaları həll etdiyi, bankaların qapağını açdığı və hətta digər ahtapotları müşahidə edərək öyrəndikləri sübut olunub. Bəzi hallarda onlar dəniz qabıqlarından və ya daşlardan alət kimi istifadə edərək özlərinə sığınacaq düzəldirlər. Sümüksüz bədən quruluşu sayəsində öz gözlərindən belə kiçik olan dəliklərdən keçə bilən bu canlılar, robot texnikası və yumşaq materiallar mühəndisliyi üçün əsas ilham mənbəyinə çevriliblər.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Müasir dövrdə ata–övlad münasibətlərində məsafə niyə artır?
Ata və övladlar arasında fikir ayrılıqları tarix boyu mövcud olub, lakin müasir dövrdə bu fərqlərin daha da kəskinləşdiyi müşahidə olunur. Citypost.az-ın məlumatına görə mütəxəssislərin fikrincə, bunun əsas səbəblərindən biri texnologiyanın sürətli inkişafı, xüsusilə internet və sosial şəbəkələrin həyatımızda geniş yer tutmasıdır.Qeyd olunur ki, fərqli nəsillər artıq tamamilə ayrı informasiya mühitlərində formalaşır. Bu isə onların düşüncə tərzinə, dəyərlərinə və həyat baxışlarına birbaşa təsir edir. Nəticədə valideynlərlə övladlar arasında ünsiyyət çətinləşir, emosional məsafə yaranır.Mütəxəssislər bildirir ki, bu problemin qarşısını almaq üçün valideynlər daha aktiv mövqe tutmalı, övladlarının maraq dairəsini anlamağa çalışmalı və onlarla davamlı ünsiyyətdə olmalıdır. Sadəcə nəzarət etmək deyil, dinləmək və anlamaq...
28 Aprel 2026, 13:20
Yerin nüvəsi niyə planeti əridə bilmir?
Yer kürəsinin daxilində, təxminən 3000 kilometr dərinlikdə yerləşən nüvə son dərəcə yüksək temperaturla xarakterizə olunur və bu temperaturun 5000–6000°C-ə çatdığı ehtimal edilir. Bu qədər yüksək istiliyə baxmayaraq, Yer kürəsinin bütövlükdə əriməməsi alimlərin diqqət mərkəzində olan maraqlı məsələlərdən biridir.Citypost.az-ın məlumatına görə, alimlərin bir qismi hesab edir ki, bunun əsas səbəbi Yer daxilindəki nəhəng təzyiqdir. Nüvənin ətrafını əhatə edən mantiya və yer qabığı çox böyük təzyiq yaradır. Bu təzyiq təxminən 350 giqapaskala qədər yüksəlir ki, bu da Yer səthindəki atmosfer təzyiqindən milyonlarla dəfə artıqdır. Belə yüksək təzyiq maddələrin davranışını dəyişir və onların ərimə nöqtəsini xeyli artırır. Nəticədə nüvə yüksək temperaturda olsa da,...
28 Aprel 2026, 11:18
Atların möcüzəvi dünyası - Maraqlı FAKTLAR
Atları hamımız tanıyırıq, amma onların nə qədər möcüzəvi canlılar olduğunu çoxumuz bilmirik. At insanın ürək döyüntüsünü və emosional vəziyyətini hiss edə bilən nadir heyvanlardandır. Onlar qarşısındakı insanın gərgin, qorxulu və ya sakit olduğunu saniyələr içində anlayırlar. Əgər siz streslisinizsə, at da narahat olur, amma sakit və inamlı olduqda o da sizə tez güvənir. Sanki insanın daxili halını güzgü kimi əks etdirirlər.Citypost.az-ın məlumatına görə, Atların yaddaşı da olduqca güclüdür. Onlar gördükləri yaxşılığı da, pisliyi də illərlə unutmur və uzun zaman sonra belə insanları tanıya bilirlər. Daha maraqlı xüsusiyyətlərindən biri isə ayaq üstə yatmalarıdır. Bunun səbəbi ayaqlarında olan xüsusi “kilidləmə” mexanizmidir ki,...
27 Aprel 2026, 12:12
Hindistan–İsrail münasibətlərində Hindistan yəhudilərinin rolu və geosiyasi təsirlər
Hindistan-İsrail münasibətlərinin formalaşmasında Hindistan yəhudilərinin rolu: tarixi köklər və geosiyasi reallıqlarHindistan yəhudiləri əsasən üç etno-dini qrupa bölünürlər: Bene İsrail (İsrail oğulları), Koçin yəhudiləri və Bağdad yəhudiləri.Onların Hindistana yerləşməsi ilə bağlı müxtəlif tarixi mülahizələr mövcuddur. Süleyman peyğəmbərin dövründən başlayaraq XVIII-XIX əsrlərə qədər müxtəlif zaman kəsiyində bu ölkəyə yəhudi miqrasiyasının davam etməsi haqqında fundamental akademik araşdırmalar var. Təbii ki, köklü mədəniyyətə malik Hindistanda əsrlərlə yaşayıb yerli təsirlərə məruz qalmamaq qeyri-mümkün idi. Məhz buna görə də, bu gün bir çox Hindistan yəhudisini antropoloji görünüşünə və mədəni vərdişlərinə görə yerli hindlilərdən ayırmaq olduqca çətindir.Hətta Hindistanda məskunlaşan yəhudilər yerli kasta iyerarxiyasını da mənimsəyərək, öz aralarında...
27 Aprel 2026, 12:03
Tarixi xilasın üç rəngi: cəsarət, uzaqgörənlik və strateji zəka
Taşenyov, Əliyev və Nazarbayev üçlüyünün Qazaxıstan ssenarisi...“Tarix o kəsləri unutmur ki, onlar imperiyaların ən qüdrətli vaxtında millətin gələcəyi üçün riskə getməyi bacarıblar!” - Heydər Əliyev Taşenyov haqqında Tarix heç vaxt quru faktlardan ibarət olmayıb. Ona analitik baxış bucağından qiymət versək, böyük şəxsiyyətlərin iradəsi və cəsarətilə yazıldığını görə bilərik. Tarix - onu öz cəsarətli addımları ilə yazan şəxsiyyətləri heç vaxt unutmur. Tarix o kəsləri unutmur ki, onlar imperiyaların ən qüdrətli vaxtında millətin gələcəyi üçün riskə getməyi bacarıblar. Belə tarixi şəxsiyyətlərdən üç nəhəng isim haqqında sizə danışmaq istəyirəm - Jumabek Axmetoviç Taşenyov, Heydər Əlirza oğlu Əliyev və Nursultan Abişulı Nazarbayev! Müasir Qazaxıstan bu...
27 Aprel 2026, 11:35
Olimpiya gimnastikasını dəyişən və sonradan qadağan edilən hərəkət
1972-ci ildə Münhen Olimpiya Oyunlarında Sovet İttifaqını təmsil edən gimnast Olqa Korbut dünya idman tarixində böyük səs-küyə səbəb olan çıxışı ilə yadda qaldı.Citypost.az xəbər verir ki, 17 yaşlı idmançı asimmetrik turniklərdə icra etdiyi və sonradan “Korbut salto” kimi tanınan təhlükəli geriyə salto hərəkəti ilə tamaşaçıları heyrətləndirdi. Bu element o dövr üçün tamamilə yeni və son dərəcə riskli sayılırdı.Korbutun çıxışı gimnastikanın estetik və texniki inkişafına böyük təsir göstərsə də, hərəkətin yüksək risk dərəcəsi səbəbindən sonradan beynəlxalq gimnastika qaydalarında qadağan edildiyi bildirilir.Olqa Korbut ümumilikdə Olimpiya Oyunlarında 4 medal (2 qızıl, 2 gümüş) qazanıb və ikiqat dünya çempionu kimi idman tarixində xüsusi yer...
23 Aprel 2026, 11:15
