İnsan beyninin çoxlarının bilmədiyi heyrətamiz xüsusiyyətləri  

İnsan beyni kainatda ən mürəkkəb strukturlardan biri hesab olunur. Təxminən 86 milyard sinir hüceyrəsindən ibarət olan bu orqan təkcə düşüncələrimizi deyil, davranışlarımızı, hisslərimizi, qərarlarımızı və hətta gerçəkliyi necə qəbul etdiyimizi idarə edir. Maraqlıdır ki, beynimiz haqqında bildiklərimiz hələ də onun imkanlarının yalnız kiçik bir hissəsini əhatə edir.

Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, insan beyninin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri onun “özünü aldatmaq” qabiliyyətidir. Beyin bəzi hallarda reallıqla təsəvvürü bir-birindən tam ayıra bilmir. Məsələn, insan qorxulu bir hadisəni sadəcə təsəvvür etdikdə belə bədəndə stress hormonları artır, ürək döyüntüsü sürətlənir və orqanizm sanki təhlükə real imiş kimi reaksiya verir. Bu səbəbdən güclü xəyallar, travmatik xatirələr və ya davamlı narahatlıq bədənə real təsir göstərə bilir.

Araşdırmalar göstərir ki, beyin yuxu zamanı belə tam “sönmür”. İnsan yatarkən beynin bəzi bölgələri aktiv qalır və təhlükələri izləməyə davam edir. Məsələn, ana uşağının kiçik bir səsinə belə yuxuda reaksiya verə bilir. Bu, beynin qoruyucu mexanizmlərinin yuxu zamanı da işlədiyini göstərir. Hətta bəzi hallarda beyin təhlükəli səsləri seçərək insanı qəfil oyandırır.

Nevrologiya sahəsində aparılan tədqiqatlar daha bir maraqlı faktı ortaya çıxarıb: insan bir qərar verdiyini düşündüyü anda, beyin həmin qərarı əslində saniyələr əvvəl qəbul etmiş olur. Yəni şüurumuz qərarın “müəllifi” olduğunu düşünsə də, qərarın formalaşması əvvəlcə beynin şüuraltı sistemlərində başlayır.

Bu səbəbdən bəzi alimlər insan davranışlarının böyük hissəsinin avtomatik mexanizmlərlə idarə olunduğunu bildirirlər.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, beynin fəaliyyətinin böyük hissəsi şüuraltı şəkildə baş verir. İnsan beyninin təxminən 90-95 faiz fəaliyyəti avtomatik proseslərlə idarə olunur. Nəfəs almaq, yaddaşın işlənməsi, emosional reaksiyalar, təhlükənin qiymətləndirilməsi və vərdişlər bu sistemin bir hissəsidir. İnsan çox vaxt nə üçün müəyyən hisslər yaşadığını və ya bəzi qərarları niyə verdiyini tam anlaya bilmir. Bunun səbəbi isə proseslərin əhəmiyyətli hissəsinin şüurdan kənarda baş verməsidir.

Həmçinin oxuyun

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"   

Ali Məhkəmə Rauf Aslanovun “bazar”ını bağladı  

Beynin başqa bir heyrətamiz xüsusiyyəti onun dəyişə bilməsidir. Alimlər bunu “neyroplastiklik” adlandırırlar. Yəni insan yeni bir şey öyrəndikcə, vərdişlərini dəyişdikcə və ya travmadan sonra bərpa olduqca beyində yeni sinir əlaqələri yaranır. Bu xüsusiyyət sayəsində insan ömrü boyu öyrənmək və uyğunlaşmaq qabiliyyətini qoruyub saxlayır.

Araşdırmalar onu da göstərir ki, beynin yaddaş sistemi düşündüyümüz qədər “dəqiq” deyil. İnsan xatirələri kamera kimi saxlamır. Əksinə, beyin hər dəfə xatirəni yenidən “qurur”. Bu səbəbdən illər keçdikcə bəzi hadisələr dəyişmiş formada xatırlana bilər. Bəzən insan heç yaşamadığı bir hadisəni belə gerçək sanacaq qədər beynin təsiri altında qala bilir.

Alimlər hesab edir ki, insan beyni haqqında öyrəniləcək hələ çox sirr var. Texnologiyanın inkişafı ilə beyin fəaliyyətinin daha dərindən araşdırılması mümkün olsa da, bu orqan hələ də elm üçün ən böyük müəmmalardan biri olaraq qalır. İnsan düşündüyündən daha mürəkkəb, daha güclü və daha sirli bir beyinə sahibdir.

Əli