Təbiətin ən ağıllı kamuflyajlarından biri
Maraqlı 09 İyul 2026, 10:50
437
Təbiətdə sağ qalmaq üçün hər canlının özünəməxsus müdafiə üsulu var. Onlardan biri də qaranquşquyruq kəpənəyinin (swallowtail butterfly) tırtılıdır. Bu kiçik canlı həyatının müxtəlif mərhələlərində fərqli kamuflyaj üsullarından istifadə edərək yırtıcılardan qorunmağı bacarır.
Citypost.az xəbər verir ki, həyatının ilk dövründə tırtılın görünüşü təsadüfi deyil. O, quş nəcisini xatırladan rəng və formaya malik olur. Bu kamuflyaj sayəsində quşlar və digər yırtıcılar onu yemək hesab etmədikləri üçün diqqətdən kənarda saxlayırlar. Beləliklə, tırtıl ən həssas dövrünü təhlükədən uzaq keçirə bilir.
Bir qədər böyüdükdən sonra isə onun müdafiə strategiyası tamamilə dəyişir. Tırtıl yarpağın səthinə xüsusi ipək saplar ifraz etməyə başlayır. Bu saplar quruduqca möhkəmlənir və yarpağın kənarlarını bir-birinə yaxınlaşdıraraq təbii sığınacaq yaradır. Tırtıl həmin "gizli otağın" içərisində təhlükəsiz şəkildə inkişafını davam etdirir.
Lakin bununla da müdafiə sistemi bitmir. Təhlükə hiss etdiyi anda tırtıl bədəninin ön hissəsini şişirdərək başında yerləşən iri saxta göz ləkələrini nümayiş etdirir. Eyni zamanda osmeterium adlanan, ilan dilinə bənzəyən narıncı rəngli xüsusi orqanını çölə çıxarır. Bu orqan kəskin qoxulu maddə ifraz edir və yırtıcıları qorxudaraq uzaqlaşdırmağa kömək edir.
Həmçinin oxuyun
Bu görüntü tırtılı kiçik ilana bənzətdiyi üçün bir çox quş və digər ovçular onu təhlükəli hesab edib hücum etməkdən çəkinirlər. Əslində isə bu, təbiətin yaratdığı mükəmməl bir optik aldatma və müdafiə mexanizmidir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür mimikri və kamuflyaj üsulları milyonlarla illik təkamül nəticəsində formalaşıb. Qaranquşquyruq kəpənəyinin tırtılı da məhz bu sayədə sağ qalaraq inkişaf edir və daha sonra möhtəşəm kəpənəyə çevrilir.
Bu kiçik canlı bir daha göstərir ki, təbiətdə güclü olmaq həmişə böyük olmaq demək deyil. Bəzən sağ qalmağın ən təsirli yolu ağıllı görünmək və rəqibini aldatmağı bacarmaqdır.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Hovuzdan gələn güclü xlor qoxusu əslində nəyin xəbərçisidir?
Bir çox insan hovuzdan kəskin xlor qoxusu gəldikdə bunun səbəbini suya həddindən artıq xlor vurulması ilə əlaqələndirir. Əslində isə həqiqət tamamilə fərqlidir. Güclü xlor qoxusu çox vaxt hovuzun daha çirkli olduğunun göstəricisidir.Citypost.az xəbər verir ki, hovuzlarda istifadə olunan xlorun özü kəskin qoxuya malik deyil. İnsanların hiss etdiyi o ağır qoxu xlorun tər, sidik, kosmetik vasitələr, günəş kremləri, saç məhsulları və dəridən ayrılan digər üzvi maddələrlə reaksiyaya girməsi nəticəsində yaranan xloramin adlı kimyəvi birləşmələrdən qaynaqlanır.Başqa sözlə desək, hovuzdan nə qədər güclü "xlor qoxusu" gəlirsə, bu, suyun tərkibində insan mənşəli çirkləndiricilərin bir o qədər çox olduğunu göstərə bilər. Məhz buna görə peşəkar...
09 İyul 2026, 09:43
Yuxular gələcəyi göstərir, yoxsa beynin oyunu?
Yuxuda gördüyün bir hadisə heç sonradan gerçək həyatda baş verib? Əgər belə bir hiss yaşamısansa, tək deyilsən. Dünyada milyonlarla insan bəzən gördüyü yuxunun sonradan gerçəkləşdiyini düşünür. Bu səbəbdən də "yuxum çıxdı" ifadəsi əsrlərdir insanlar arasında geniş yayılıb.Citypost.az xəbər verir ki, elm isə bu hadisəyə fərqli yanaşır. Mütəxəssislərin fikrincə, yuxular gələcəyi göstərmir. Beyin gün ərzində topladığı məlumatları emal edir, müxtəlif ehtimalları bir-biri ilə birləşdirərək saysız-hesabsız ssenarilər yaradır. Bu ssenarilərdən biri təsadüfən sonradan real həyatda baş verdikdə, insan həmin yuxunu xatırlayır və onun gerçəkləşdiyini düşünür.Əslində isə beynimiz hər gecə onlarla fərqli yuxu görür. Onların böyük əksəriyyəti heç vaxt reallaşmır və biz onları...
09 İyul 2026, 08:41
Flaminqolar niyə bir ayaq üstündə dayanır? – Təbiətin maraqlı sirri
Flaminqoları görən insanların diqqətini çəkən ilk xüsusiyyətlərdən biri onların uzun müddət bir ayaq üstündə dayanmasıdır. İlk baxışda bu, sadəcə maraqlı bir davranış kimi görünsə də, əslində bunun arxasında elm adamlarını uzun illər düşündürən bioloji mexanizm dayanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin araşdırmalarına görə, flaminqoların bir ayaq üstündə dayanmasının əsas səbəblərindən biri enerjiyə qənaət etmək və bədən istiliyini qorumaqdır. Bu quşlar çox vaxt soyuq və ya ilıq sularda saatlarla qaldıqları üçün hər iki ayağını suyun içində saxlamaq bədəndən daha çox istilik itkisinə səbəb olur. Bir ayağını bədəninə yaxın çəkərək onlar istilik itkisinin qarşısını alır və enerji sərfiyyatını minimuma endirirlər.Alimlər müəyyən ediblər ki, flaminqoların...
08 İyul 2026, 10:55
Dənizçilərin vaxtilə "su pərisi" sandığı sirli canlı – Dəniz inəyi haqqında maraqlı faktlar
Tarix boyu okeanlarda üzən dənizçilər uzaqdan gördükləri bəzi canlıları su pərisi zənn edirdilər. Bu əfsanələrin yaranmasına səbəb olan canlılardan biri də məhz dəniz inəyidir. İlk baxışda qəribə görünüşü və sakit hərəkətləri ilə diqqət çəkən bu məməli əsrlər boyu saysız-hesabsız rəvayətlərin yaranmasına ilham verib.Citypost.az-ın məlumatına görə, dəniz inəyi – elmi dildə sirenlər dəstəsinə aid dəniz məməlisi – tropik və subtropik bölgələrin sahil sularında yaşayır. O, balıq deyil, tamamilə məməlidir. Ağciyərlə nəfəs alır, balalarını süd ilə bəsləyir və müəyyən fasilələrlə suyun üzərinə çıxaraq nəfəs alır.Bu canlıların əsas qidasını dəniz dibində bitən su bitkiləri və dəniz çəmənlikləri təşkil edir. Günün böyük hissəsini məhz...
08 İyul 2026, 09:29
İki hissəyə bölünəndə ölmür, əksinə çoxalır – Alimləri heyrətləndirən planariyanın sirri
Təbiətdə elə canlılar var ki, onların malik olduğu xüsusiyyətlər ilk baxışdan elmi fantastika kimi görünür. Bu canlılardan biri də planariyadır. Ölçüsü cəmi bir neçə santimetr olan bu yastı qurd bəzən elə bir qabiliyyət nümayiş etdirir ki, müasir elm hələ də onun bütün sirlərini tam aça bilməyib.Citypost.az xəbər verir ki, ən maraqlısı isə budur ki, əgər planariyanı iki hissəyə bölsəniz, o ölmür. Əksinə, hər iki hissə zaman keçdikcə tamamilə yeni və sağlam bir orqanizmə çevrilir. Yəni bir planariyadan iki tam funksional planariya yaranır.Bu fenomen adi sağalma prosesi deyil. Burada söhbət bütöv bir canlı orqanizmin yenidən qurulmasından gedir.Alimlərin diqqətini cəlb edən əsas...
07 İyul 2026, 10:45
Quş sahiblərinin bilməli olduğu 3 təbii qidalanma sirri
Evdə quş saxlayan insanların ən çox düşündüyü məsələlərdən biri onların düzgün qidalanmasıdır. Zoopet mağazalarında onlarla fərqli yem, vitamin və müxtəlif əlavələr satılır. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, sağlam quş yetişdirməyin əsas sirri bahalı məhsullarda deyil, təbii və balanslı qidalanmadadır.Citypost.az xəbər verir ki, son illər sosial şəbəkələrdə "quşlara bunları verməyin" kimi müxtəlif iddialar yayılsa da, baytar həkimlər qeyd edirlər ki, bəzi təbii qidalar quşların sağlamlığı üçün əksinə olduqca faydalıdır. Əsas məsələ həmin qidaların düzgün miqdarda və balanslı şəkildə təqdim edilməsidir.Darı quşların əsas qidalarından biridirDarı uzun illərdir dekorativ quşların, xüsusilə tutuquşuların, kanareykaların və digər kiçik quşların sevdiyi qidalardan hesab olunur. Onun tərkibində karbohidratlar,...
07 İyul 2026, 09:39
