Kolonya adını haradan alıb? – Ətir kimi yaranan qoxulu mayenin maraqlı tarixçəsi
Maraqlı 09 Oktyabr 2026, 09:00
364
Kolonya deyəndə çoxumuzun ağlına əllərə tökülən, xoş və təravətləndirici qoxusu ilə insana rahatlıq verən maye gəlir. Xüsusilə qonaq qarşılanarkən, bayramlarda və müxtəlif məclislərdə kolonya təqdim etmək artıq gündəlik mədəniyyətin bir hissəsinə çevrilib. Amma maraqlıdır ki, kolonya əvvəlcə əllərə tökmək üçün hazırlanan bir maye olmayıb.
Citypost.az-ın məlumatına görə , “Kolonya” adı fransız dilindəki “Eau de Cologne”, yəni “Köln suyu” ifadəsindən yaranıb. Bu ad isə Almaniyanın Köln şəhərinin adı ilə bağlıdır.18-ci əsrin əvvəllərində İtaliyadan olan ətriyyatçı Covanni Maria Farina Köln şəhərində yüngül, təravətləndirici və əsasən sitrus notları ilə seçilən bir ətir hazırlayıb. Farina yaratdığı bu ətirə yaşadığı şəhərin şərəfinə “Eau de Cologne” – “Köln suyu” adını verib.
İlk dövrlərdə bu məhsul indiki mənada əllərə tökülən dezinfeksiyaedici və ya təravətləndirici vasitə deyil, yüngül ətir növü kimi istifadə olunurdu. Onun əsas xüsusiyyəti ağır olmayan, təravətli qoxusu idi.Zaman keçdikcə “Eau de Cologne” ifadəsi müxtəlif dillərdə fərqli şəkildə işlənməyə başladı. Osmanlı dövründə isə bu qoxu “odikolon” adı ilə tanındı. Sonrakı illərdə sözün tələffüzü və istifadəsi dəyişərək türkcədə “kolonya” formasını aldı.Kolonyanın bugünkü istifadəsinin formalaşmasında isə qonaqpərvərlik ənənələrinin böyük rolu oldu. Xüsusilə qonaqlar qarşılanarkən, bayram ziyarətlərində və müxtəlif məclislərdə əllərə kolonya tökmək adətə çevrildi. Beləliklə, əvvəlcə sadəcə yüngül bir ətir olan məhsul zamanla təravətləndirici və qonağa təqdim edilən ənənəvi vasitələrdən birinə çevrildi.
Həmçinin oxuyun
Bu gün kolonya həm gündəlik həyatda, həm də qonaqpərvərlik mədəniyyətində özünəməxsus yer tutur. Bir neçə damcı kolonya sadəcə xoş qoxu deyil, həm də illər ərzində formalaşmış bir ənənəni xatırladır. Maraqlısı isə budur ki, hər dəfə əlimizə kolonya tökəndə əslində adını əsrlər əvvəlki Köln şəhərindən alan bir ətir tarixçəsini də yaşatmış oluruq.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qaçış trenajorunun qaranlıq keçmişi: İdman alətinə çevrilən cəza vasitəsi
Bu gün idman zallarında gördüyümüz qaçış trenajorunun əslində kifayət qədər qaranlıq keçmişi olduğunu bilirdinizmi? Bu gün sağlam qalmaq, arıqlamaq və fiziki formanı qorumaq üçün istifadə etdiyimiz qaçış trenajorları bir vaxtlar tamamilə başqa məqsədə xidmət edirdi. O dövrdə bu qurğu idman etmək üçün deyil, məhbusları cəzalandırmaq və ağır fiziki əməyə məcbur etmək üçün istifadə olunurdu.Citypost.az xəbər verir ki, söhbət XIX əsrdə İngiltərə həbsxanalarında tətbiq edilən və sonradan “treadmill” adı ilə tanınan nəhəng mexaniki qurğulardan gedir. İlk baxışdan müasir qaçış trenajoruna müəyyən qədər bənzəsə də, onun funksiyası tamamilə fərqli idi.Məhbuslar böyük, ağır çarxın üzərində saatlarla addımlamalı idilər. Onların ayaqları ilə hərəkətə gətirdiyi...
08 Oktyabr 2026, 11:40
Təsadüfdən yaranan möcüzələr: Hər gün istifadə etdiyimiz əşyaların təəccüblü hekayəsi
Heç düşünmüsünüzmü ki, hər gün əlimizin altında olan, bəzən heç fərqinə belə varmadan istifadə etdiyimiz sadə əşyaların arxasında olduqca maraqlı hekayələr dayanır? Bu gün uşaqların əylənərək oynadığı bir oyuncaq vaxtilə divar təmizləmək üçün hazırlanmış ola bilər. Mətbəxdə yeməkləri saniyələr ərzində qızdıran bir cihazın yaranmasına isə mühəndisin cibində ərimiş şokolad səbəb ola bilər. Hətta əlimizə keçəndə içindəki hava qabarcıqlarını partlatmaqdan zövq aldığımız qablaşdırma materialı bir vaxtlar tamamilə başqa məqsədlə düşünülüb.Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində, texnologiya və məişət tarixində belə nümunələrin sayı kifayət qədər çoxdur. Bəzən bir ixtira illərlə aparılan araşdırmaların nəticəsində ortaya çıxır, bəzən isə heç kimin gözləmədiyi bir anda baş verən...
08 Oktyabr 2026, 10:40
Masada saatlarla qalan su həqiqətən bayatlayır? – Suyun dadı niyə dəyişir?
Gündəlik həyatımızda o qədər adi qəbul etdiyimiz bəzi şeylər var ki, onların arxasında baş verən proseslər barədə demək olar ki, heç düşünmürük. Su da məhz belə məhsullardan biridir. Səhər yuxudan oyananda bir stəkan su içirik, iş masamızın üzərində gün ərzində su saxlayırıq, gecə isə yatağın yanında qoyduğumuz stəkandakı sudan istifadə edirik. Lakin bəzən bir neçə saat əvvəl doldurduğumuz suyu yenidən içəndə onun dadının dəyişdiyini hiss edirik. Bu zaman ağlımıza ilk gələn fikir isə “su bayatlayıb” olur.Bəs həqiqətən su bayatlaya bilərmi? Citypost.az xəbər verir ki, masanın üzərində, açıq stəkanda və ya sürahidə saatlarla qalan su əvvəlki xüsusiyyətlərini itirirmi? Yoxsa burada “bayat...
07 Oktyabr 2026, 11:00
Mətbəxdəki paketlərin gizli həyatı: Niyə əlinizə həmişə cırıq paketlər düşür?
Bəzən gündəlik həyatda elə xırda, amma qəribə hadisələrlə qarşılaşırıq ki, onların üzərində bir qədər düşündükdə hər şey daha da müəmmalı görünməyə başlayır. Məsələn, mətbəxdə qapının arxasında, bir küncdə və ya xüsusi paketlikdə yığılan plastik torbaları götürmək məsələsi. Evdə onlarla, hətta yüzlərlə paket ola bilər, amma nə vaxtsa sizə bir paket lazım olanda əlinizə gələnlərin böyük əksəriyyəti ya cırıq olur, ya qulpu qopub, ya da əvvəllər hansısa ağır məhsul daşındığı üçün dibində deşik açılıb.Citypost.az-ın məlumatına əsasən , ən maraqlısı isə odur ki, sağlam paketlərin harada gizləndiyini heç kim dəqiq bilmir. Sanki həmin paketlər öz aralarında gizli bir razılaşma əldə edib və...
07 Oktyabr 2026, 10:00
Yerin suyu həqiqətən kosmosdan gəlib? – Yeni araşdırma fərqli ehtimalı gündəmə gətirir
Uzun illərdir Yer kürəsindəki suyun mənşəyi ilə bağlı ən çox müzakirə olunan fikirlərdən biri onun kosmosdan gəlməsi ilə əlaqədardır. Bu nəzəriyyəyə görə, planetin formalaşmasının ilkin mərhələlərində Yerə çırpılan asteroidlər və digər göy cisimləri özləri ilə birlikdə su və suyun yaranması üçün zəruri maddələri gətirib. Lakin elm dünyasında bu məsələ heç vaxt tam şəkildə bağlanmış sual hesab olunmayıb. Əksinə, Yerdəki suyun haradan gəldiyini müəyyənləşdirmək planetimizin yaranma tarixini anlamaq baxımından ən mühüm suallardan biri olaraq qalır.Citypost.az xəbər verir ki, yeni araşdırmalar isə bu məsələyə başqa tərəfdən baxmağa imkan verir. Alimlərin diqqətini çəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, suyun əsas tərkib elementlərindən biri...
07 Oktyabr 2026, 09:00
Bu canlı həyatınızı xilas etmiş ola bilər: Qanı tibbdə əvəzolunmazdır
İlk baxışdan görünüşü ilə bir qədər qorxuducu təsir bağışlayan nalçı xərçəngi əslində insan həyatı üçün son dərəcə vacib canlılardan biridir. Okeanlarda təxminən 450 milyon ildir mövcud olan bu canlı müasir tibbdə istifadə edilən mühüm bioloji maddələrin mənbəyi kimi tanınır. Maraqlıdır ki, adında “xərçəng” sözü olsa da, nalçı xərçəngləri həqiqi xərçənglərlə yaxın qohum deyil. Onlar hörümçəklər və əqrəblərlə daha yaxın qohum hesab olunur.Citypost.az xəbər verir ki, Nalçı xərçəngləri okeanın dibində, əsasən qumlu və palçıqlı ərazilərdə yaşayır. Bir neçə cüt ayaqları olan bu canlılar həmin ayaqlardan həm hərəkət etmək, həm qidalanmaq, həm də dənizin dibində qazıntı aparmaq üçün istifadə edirlər. Xarici görünüşləri...
06 Oktyabr 2026, 10:30
