Qorxu və stress xərçəng yaradırmı?
Tibb 26 May 2026, 10:49
320
“Qorxu insanı xərçəng edə bilərmi?” sualı son illərdə ən çox müzakirə olunan mövzulardan biridir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, qorxu və stress birbaşa onkoloji xəstəlik yaratmasa da, uzunmüddətli psixoloji gərginlik orqanizmin müdafiə sistemini zəiflədərək bəzi riskləri artıra bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, onkoloji xəstəliklərin yaranmasının əsas səbəbi hüceyrələrdə baş verən mutasiyalardır. Normal halda insan orqanizmində sağlam hüceyrələr müəyyən nizamla bölünür və fəaliyyət göstərir. Lakin müxtəlif xarici və daxili faktorların təsiri nəticəsində hüceyrələrin genetik quruluşunda dəyişiklik baş verə bilər. Bu zaman normal hüceyrələr patoloji hüceyrələrə çevrilməyə başlayır və nəzarətsiz çoxalma prosesi yaranır.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, radiasiya, siqaret tüstüsü, zərərli kimyəvi maddələr, qeyri-sağlam qidalanma, xroniki iltihabi proseslər və ətraf mühit faktorları hüceyrələrdə mutasiya riskini artıran əsas səbəblər sırasındadır.
Xüsusilə siqaretin ağciyər xərçəngi ilə əlaqəsi elmi şəkildə təsdiqlənib. Həkimlərin sözlərinə görə, siqaret tüstüsündə olan toksik maddələr uzun müddət ağciyər hüceyrələrinə təsir edərək onların strukturunu dəyişdirə bilir.
“Dünyada milyardlarla insan siqaret çəkir, amma onların hamısında xərçəng yaranmır. Bunun səbəbi odur ki, xəstəliyin yaranmasında təkcə bir faktor rol oynamır. Burada immun sisteminin vəziyyəti, genetik meyllilik və orqanizmin ümumi müqaviməti də mühüm əhəmiyyət daşıyır”, – deyə mütəxəssislər bildirirlər.
Həkimlər vurğulayırlar ki, xroniki stress və qorxu immun sistemini zəiflədə bilər. Uzun müddət davam edən psixoloji gərginlik zamanı orqanizmdə stress hormonları – xüsusilə kortizol və adrenalin yüksəlir. Bu isə müdafiə mexanizmlərinin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərərək orqanizmin xəstəliklərlə mübarizə imkanlarını zəiflədə bilir.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, insanın psixoloji vəziyyəti hormonal balansla birbaşa əlaqəlidir. Xoş əhval-ruhiyyə zamanı orqanizmdə “xoşbəxtlik hormonu” adlandırılan serotonin ifraz olunur. Serotonin insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərməklə yanaşı, immun sisteminin fəaliyyətində də müəyyən rol oynayır.
Həkimlər qeyd edirlər ki, daimi qorxu, panika, stress və neqativ emosiyalar insanın həyat keyfiyyətini aşağı salır, yuxu pozuntularına, hormonal balanssızlığa və müxtəlif psixosomatik problemlərə səbəb ola bilir.
Bununla belə, mütəxəssislər bir məqamı xüsusi vurğulayırlar: “Qorxu birbaşa xərçəng yaradır” fikri elmi baxımdan tam doğru deyil. Onkoloji xəstəliklər çoxfaktorlu xəstəliklərdir və onların yaranmasında genetik meyl, həyat tərzi, qidalanma, zərərli vərdişlər, ekologiya və immun sisteminin vəziyyəti birlikdə rol oynayır.
Həkimlər insanlara sağlam həyat tərzi sürməyi, siqaret və alkoqoldan uzaq durmağı, düzgün qidalanmağı, stressi idarə etməyi və profilaktik müayinələri gecikdirməməyi tövsiyə edirlər. Çünki bir çox onkoloji xəstəlik erkən mərhələdə aşkarlanarsa, uğurlu müalicə şansı xeyli yüksək olur.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qastroskopiya kimlər üçün vacibdir?
Bir çox insan mədəsində ciddi problem olmadığını düşünsə də, mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, mədə xəstəlikləri bəzən uzun müddət gizli və simptomsuz inkişaf edə bilir. Xüsusilə mədə və qida borusu ilə bağlı bəzi xəstəliklər erkən mərhələdə özünü açıq şəkildə göstərmədiyi üçün gec diaqnoz riski artır.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, qastroskopiya mədə və qida borusunun daxili vəziyyətini qiymətləndirmək üçün ən vacib müayinələrdən biridir və bir sıra hallarda bu müayinənin aparılması həyati əhəmiyyət daşıyır.Mütəxəssislər bildirirlər ki, uzun müddət davam edən mədə yanması, qida qəbul edərkən çətinlik hissi, udma zamanı ağrı, yeməkdən sonra və ya acqarına yaranan mədə ağrıları olan şəxslər mütləq...
26 May 2026, 09:50
Burun-boğaz və diş əti infeksiyaları ürəyə necə təsir edir?
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, insanlar çox vaxt boğaz, badamcıq və diş əti infeksiyalarını adi problem hesab etsələr də, bu xəstəliklər bəzi hallarda ürək sağlamlığı üçün ciddi təhlükəyə çevrilə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, xüsusilə uzun müddət müalicə olunmayan boğaz infeksiyaları, xroniki tonzillit, irinli angina və diş əti iltihabları orqanizmdə infeksiyanın yayılmasına səbəb ola bilir. Bu zaman mikroblar qan dövranı vasitəsilə ürəyə çataraq ürək qapaqlarında və ürək toxumalarında zədələnmə yarada bilər.Mütəxəssislər bildirirlər ki, ən təhlükəli hallardan biri revmatik qızdırma və infeksion endokardit kimi ağırlaşmalardır. Bu xəstəliklər zamanı ürək qapaqları zədələnir, ürəyin normal fəaliyyəti pozulur və gələcəkdə ciddi ürək çatışmazlığı...
26 May 2026, 09:11
Uşaqlarda narkoz təhlükəlidirmi?
Uşaqlarda əməliyyat və narkoz mövzusu valideynləri ən çox narahat edən məsələlərdən biridir. Bir çox valideyn övladının narkoz alacağını eşidən kimi təşviş keçirir və “uşaq narkozdan ayılacaqmı?”, “narkozun ziyanı varmı?” kimi suallar verir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, bu narahatlıq tamamilə başadüşüləndir. Lakin müasir tibbdə istifadə olunan anesteziya üsulları əvvəlki illərlə müqayisədə daha təhlükəsiz və nəzarətli hesab olunur.Həkimlərin sözlərinə görə, uşaq orqanizmi böyüklərdən fərqləndiyi üçün narkoz zamanı tətbiq olunan dərmanların dozası da xüsusi qaydada hesablanır.Belə ki, uşağın yaşı, çəkisi, boyu, ümumi sağlamlıq vəziyyəti və orqanizmin xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq fərdi anesteziya planı hazırlanır.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, uşaqlarda narkoz çox zaman maska...
25 May 2026, 10:42
“Ağıllı linza” nədir? – Multifokal linzaların üstünlükləri
Son illərdə göz əməliyyatlarında ən çox maraq göstərilən texnologiyalardan biri “ağıllı linza” adlandırılan multifokal linzalardır. Xüsusilə eynəkdən azad olmaq istəyən şəxslər arasında bu linzalara maraq sürətlə artır.Citypost.az xəbər verir ki, nütəxəssislər bildirirlər ki, “ağıllı linza” ifadəsi daha çox xalq arasında istifadə olunur. Tibbi olaraq isə bu linzalar multifokal linzalar adlanır.Oftalmoloqların sözlərinə görə, adi linzalarla multifokal linzalar arasında əsas fərq fokus məsafəsindədir.Belə ki, adi linzalar yalnız bir fokus məsafəsini təmin edir.Yəni pasiyent ya uzağı, ya da yaxını daha yaxşı görə bilir. Bu səbəbdən bəzi hallarda insan əməliyyatdan sonra belə əlavə eynək istifadə etməyə ehtiyac duyur.Multifokal linzalar isə bir neçə fokus nöqtəsinə...
25 May 2026, 09:22
Enerji içkiləri gənclərin ürəyini təhlükəyə atır – Həkimlər xəbərdarlıq edir
Son illərdə gənclər arasında qəfil ürək dayanması hallarında artım müşahidə olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu halların bir çoxunda əsas risk faktorlarından biri məhz enerji içkilərinin həddindən artıq istifadəsidir.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, artıq çoxsaylı tibbi araşdırmalar enerji içkilərinin ürək-damar sisteminə ciddi mənfi təsir göstərdiyini təsdiqləyib.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, enerji içkilərinin tərkibində yüksək miqdarda kafein, taurin və müxtəlif stimullaşdırıcı maddələr olur. Bu maddələr qısa müddətdə insanda süni enerji hissi yaratsa da, orqanizmə ciddi yük verir.Həkimlərin sözlərinə görə, enerji içkilərindən sonra ürək döyüntülərinin sayı arta, arterial təzyiq yüksələ və həyati təhlükəli ritm pozuntuları yarana bilər.Bəzi hallarda isə bu vəziyyət qəfil...
25 May 2026, 09:15
Əli həmişə isti olan insanlar niyə daha tez əsəbiləşir?
Bəzi insanlar var ki, onların əlləri daim isti olur, tez-tez susuzluq hiss edirlər, gecələr çox tərləyirlər və isti havalara dözməkdə çətinlik çəkirlər. Xalq təbabəti və alternativ yanaşmalarda bu tip insanlar “Pitta” tipi kimi xarakterizə olunur.Citypost.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı danışan mütəxəssislər bildirirlər ki, “Pitta” tipi əsasən orqanizmdə istilik və öd enerjisinin üstün olduğu insanlara aid edilir. Bu insanlar həm fiziki, həm də xarakter xüsusiyyətləri ilə digərlərindən seçilə bilirlər.Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu tip insanların əlləri və bədənləri adətən isti olur. Onlar tez-tez soyuq su içmək istəyir, isti havalarda narahatlıq hiss edir və yay aylarında müxtəlif problemlərlə qarşılaşırlar.Bildirilir ki, “Pitta”...
22 May 2026, 10:55
