Bolqarıstanda 1600 illik bir kişinin skeleti tapılıb
Dünya 04 Sentyabr 2026, 09:51
397
Arxeoloqlar müasir Bolqarıstan ərazisində yerləşən qədim Deultum şəhərində apardıqları qazıntılar zamanı təxminən 1600 il əvvələ aid insan skeleti aşkar ediblər.
Citypost.az “Live Science”ə istinadən xəbər verir ki, qalıqlar şəhərin qərb qapısının şimal qülləsində, böyük keramika qabının – doliumun içərisində tapılıb. İlkin ehtimallara görə, gənc kişi təxminən eramızın 400-cü illərində şəhərə hücum zamanı düşmənlərdən və sonradan başlayan yanğından gizlənmək üçün qabın içərisinə sığınıb.
Qazıntılara rəhbərlik edən Bolqarıstan Elmlər Akademiyasının arxeoloqu Lyudmil Vaqalinskinin sözlərinə görə, kişinin ölümünün dəqiq səbəbi hələ müəyyən edilməyib. Bununla belə, ərazidə aşkar olunan izlər onun şəhəri bürüyən yanğın zamanı həlak ola biləcəyini göstərir.
Deultum Roma imperiyası dövründə müasir Bolqarıstan ərazisində yaradılmış mühüm yaşayış məntəqələrindən biri olub. IV-V əsrlərdə şəhərin müxtəlif hücumlara məruz qaldığı, o cümlədən Şərqi Alman tayfaları və hunların bölgəyə yürüşlər etdiyi bildirilir.
Gənc kişiyə aid olduğu ehtimal edilən skelet böyük bir doliumun daxilində tapılıb. Skeletin yanında iki dəmir bıçaq və bir kəmər də aşkar edilib. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, bıçaqlardan biri kişinin özünü müdafiə etmək üçün istifadə etdiyi silah ola bilər. Onun digər bıçağı isə kəmərində daşıdığı ehtimal edilir.
Doliumlar qədim dünyada istifadə olunan ən iri keramika qablarından sayılırdı. Bu qablar əsasən zeytun yağı, şərab və digər məhsulların saxlanılması üçün istifadə olunurdu. Bəzi doliumların tutumu 1000 litrdən artıq ola bilirdi. Deultumda aşkar edilən qabın diametrinin isə təxminən bir metr olduğu bildirilir.
Qazıntı sahəsində yanğının güclü izləri də aşkarlanıb. Doliumun ətrafında kül və kömür qalıqları, kərpic və kirəmit parçaları, kömürləşmiş divar hissələri, ərimiş şüşə parçaları və ev heyvanlarının sümükləri tapılıb. Yaxınlıqda çoxsaylı tunc sikkələrin aşkar edilməsi də diqqət çəkib. Arxeoloqlar bu sikkələrin şəhərə hücum və yanğın zamanı yaranan panika şəraitində itirilmiş ola biləcəyini düşünürlər.
Tədqiqatçıların ehtimalına görə, şəhər sakinləri hücum təhlükəsi qarşısında mal-qaralarını qala daxilində saxlamağa çalışıblar. Gənc kişinin isə baş verən qarışıqlıq zamanı boş doliumun içərisinə girərək gizləndiyi düşünülür.
Mütəxəssislər onun skeletinin altında kül izlərinin olmasını da hadisənin gedişatı ilə əlaqələndirirlər. Ehtimal olunur ki, əvvəlcə yanğın baş verib və kişi qabın içərisində qalıb. Lakin onun niyə qabdan çıxmağa cəhd etmədiyi hələlik məlum deyil.
Həmçinin oxuyun
Skeletin vəziyyətinin yatmış insana bənzəməsi də arxeoloqların diqqətini çəkib. Vaqalinskinin sözlərinə görə, kişinin gəmidən və ya qabdan çıxmağa çalışdığına dair açıq iz yoxdur.
Hadisədən sonra isə şəhərin dağıdılmış hissəsində daha bir maraqlı proses baş verib. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, Deultum sakinləri dağıntıları bərpa edərkən gəncin qalıqlarının həmin ərazidə olduğunu bilməyiblər. Qüllənin üzərində yeni və daha hündür mərtəbə inşa edilib və bununla da qalıqlar əsrlər boyu torpağın altında qalıb.
Hazırda insan qalıqları fiziki antropoloq tərəfindən ətraflı araşdırılmaq üçün Bolqarıstanın paytaxtı Sofiyaya göndərilib. Müayinələrin nəticəsində kişinin yaşı, sağlamlıq vəziyyəti, mümkün xəsarətləri və ölüm səbəbi ilə bağlı daha dəqiq məlumat əldə edilməsi gözlənilir.
Arxeoloqlar gələn yay Deultumun qərb qapıları ətrafında qazıntıları davam etdirməyi planlaşdırırlar. Məqsəd qapı kompleksinin tarixini və müxtəlif tikinti mərhələlərini daha dəqiq müəyyənləşdirməkdir.
Deultum ərazisində aparılan əvvəlki qazıntılar zamanı da maraqlı tapıntılar əldə edilib. Bu ilin əvvəlində alimlər şəhərin qərb qapıları yaxınlığında II-III əsrlərə aid qədim tualet qalıqları aşkar ediblər.
Yeni tapıntı isə Deultumda təxminən 1600 il əvvəl baş vermiş faciənin izlərini günümüzə çatdırması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bir insanın hücum və yanğın zamanı nəhəng keramika qabında gizlənməsi, daha sonra isə əsrlər boyu həmin yerdə qalması arxeoloji qazıntının ən dramatik kəşflərindən biri hesab olunur.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Tesla Texasda sürücüsüz “Cybercab”ı təqdim etdi
Tesla Texasın Ostin şəhərində sükan və pedalı olmayan, iki sərnişin üçün nəzərdə tutulan tam avtonom “Cybercab” robotaksisini təqdim edib. Citypost.az France24.com-a istinadən xəbər verir ki, şirkət yeni model ilə Uber və Waymo kimi sürücüsüz nəqliyyat xidmətləri ilə rəqabət aparmağı hədəfləyir.“Cybercab”ın ictimai istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Tesla-nın robotaksi xidmətinin isə artıq Texas və ABŞ-ın digər şəhərlərində genişləndirildiyi bildirilir.Turan
04 Sentyabr 2026, 10:00
Kambocada köçkünlər üçün yeni kənd salındı
Kambocada Taylandla sərhəddəki toqquşmalar nəticəsində 20 mindən çox insan evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Onlar üçün Banteay Meanchey əyalətində 3 mindən çox evdən ibarət yeni “gözləmə kəndi” salınıb.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, sakinlər burada ev, torpaq, məktəb və səhiyyə imkanları əldə etsələr də, bir çoxu illərdir yaşadıqları kəndlərinə qayıtmaq istəyir. Köhnə yaşayış məntəqələrinə girişin məhdudlaşdırıldığı, bəzi evlərin dağıdıldığı bildirilir.Köçkünlər yeni kənddə mağaza, kafe və digər kiçik bizneslər quraraq həyatlarını yenidən təşkil etməyə çalışırlar. Onlardan biri, “Burada yeni bir həyat qururuq. Problemlər həll olunsa, geri qayıdacağıq”, – deyə bildirib.Əli...
04 Sentyabr 2026, 09:54
Ermənistanın Rusiyadakı yeni səfiri kim olacaq? – Paşinyan namizədlər axtarır
Ermənistan hakimiyyəti ölkənin Rusiyadakı yeni səfirinin namizədliyi ilə bağlı müzakirələri davam etdirir.Citypost.az Ermənistanın “Joqovurd” qəzetinə istinadən xəbər verir ki, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Rusiyadakı səfir vəzifəsinə bir neçə namizədi nəzərdən keçirir. Qəzet yazır ki, Paşinyan Moskvaya yalnız diplomat deyil, həm də Ermənistan-Rusiya münasibətlərində yaranan problemlərin həllində siyasi imkanlara malik, Rusiya tərəfi ilə müxtəlif səviyyələrdə səmərəli işləyə biləcək şəxsin göndərilməsini istəyir.Xatırladaq ki, Paşinyan Ermənistanın Rusiyadakı səfiri Qurgen Arsenyanı geri çağırıb. Qəzetin məlumatına görə, bu qərar hökumət dairələrində Arsenyanın fəaliyyəti, xüsusilə Ermənistan-Rusiya münasibətləri istiqamətində gözləntiləri doğrultmaması ilə əlaqələndirilir.Məlumata görə, yeni səfir vəzifəsinə namizədlər arasında Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş katibi Armen Qriqoryanın...
04 Sentyabr 2026, 09:48
Polşadan Aİ-yə sərt Rusiya təklifi: Diplomatların 40%-i çıxarılsın
Polşa xarici işlər naziri Radoslav Sikorski Avropa Birliyini blokda çalışan rusiyalı diplomatların 40%-ə qədərini və ya təxminən min nəfəri ölkədən çıxarmağa çağırıb. Sikorskinin Veymarda alman və fransız həmkarları ilə görüşdən sonra keçirilən mətbuat konfransında dediyi kimi, hibrid hücumların son dalğası göstərir ki, AB Rusiyaya qarşı daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq etməlidir. “Axı, Rusiya AB-ni daxildən məhv etməyə çalışır və ona sərbəst hərəkətin üstünlüklərindən istifadə etməyə icazə verilməməlidir”, - deyə o bildirib ( Politico-nun sitat gətirdiyi kimi ).Citypoost.az Politico-a istinadən xəbər verir ki, Polşa tərəfinin məlumatına görə, hazırda Aİ-də 2000-dən çox Rusiya diplomatı var və onların ən azı 40%-i, Polşa nazirinin vurğuladığı...
04 Sentyabr 2026, 09:43
Fransada yeni isti hava dalğası gözlənilir
Fransa yeni isti hava dalğasına hazırlaşır. Ölkənin cənub-qərbində həftəsonu havanın temperaturunun 40 dərəcəyə çatacağı proqnozlaşdırılır.Bu barədə Fransanın “Météo-France” meteorologiya xidmətinin klimatoloqu Matye Sorel bildirib.Onun sözlərinə görə, yeni isti hava dalğasının cümə günü günorta saatlarından başlaması gözlənilir. Həftəsonu ölkənin cənub-qərbində temperaturun bəzi ərazilərdə 40 dərəcəyə çatacağı ehtimal edilir.“İqlim dəyişikliyi səbəbindən yay mövsümünün uzandığı aydındır. Yay daha erkən – mayda başlayır və daha gec – sentyabrda, hətta oktyabrda başa çatır”, – deyə Sorel bildirib....
04 Sentyabr 2026, 09:10
Vens: ABŞ İranda toy mərasiminə endirilən zərbəni araşdırır
ABŞ Vitse-prezidenti Cey Di Vens Vaşinqtonun İranda toy mərasiminə endirilən zərbə ilə bağlı məlumatları hərtərəfli araşdırdığını, eyni zamanda, İran tərəfinin məlumatlarının doğruluğuna şübhə ilə yanaşdığını bildirib.Citypost.az xəbər verir ki, bu barədə Vens Ağ Evdə jurnalistlər üçün keçirilən brifinqdə deyib."Biz bunu hərtərəfli şəkildə araşdırırıq", - o qeyd edib.Vens vurğulayıb ki, ABŞ döyüş əməliyyatları zamanı dinc sakinləri hədəfə almır və heç vaxt belə bir şey etməyəcək."Təəssüf ki, bəzən hər şey olur", - vitse-prezident əlavə edib.Daha əvvəl İran ABŞ-nin Sirikdə toy mərasiminə hücumu etdiyi, nəticədə 5 nəfərin öldüyü barədə məlumat yayıb. (Report)...
04 Sentyabr 2026, 08:22
