Ölən şəxsin kredit borcunun taleyi:Vərəsələrin hüquqi məsuliyyəti

Ailə üzvlərinin itirilməsi ilə yanaşı ortaya çıxan maddi və hüquqi öhdəliklər insanları ən çox düşündürən mövzulardandır. Bu suallardan biri də ölən şəxsin kredit borcunun kim tərəfindən ödənilməli olması ilə bağlıdır.

Citypost.az-ın məlumatına görə, hüquqi baxımdan, vəfat etmiş şəxsin kredit borcunun taleyi birbaşa vərəsəlik məsələsi ilə bağlıdır. Əgər ölən şəxsin adına əmlak varsa və vərəsələr bu mirası qəbul edirlərsə, kredit borcu da həmin mirasla birlikdə qəbul edilmiş sayılır. Yəni vərəsələr yalnız əmlaka deyil, eyni zamanda borclara da məsuliyyət daşıyırlar. Lakin şəxsin adında heç bir əmlak yoxdursa və ya mövcud əmlak borcu ödəməyə kifayət etmirsə, vərəsələr öz şəxsi vəsaitləri hesabına bu borcu ödəməyə məcbur deyillər. Bu halda borc ödənilməz qala bilər.

Kreditin götürülmə şərtləri də mühüm rol oynayır. Əgər vəfat edən şəxs kredit müqaviləsi bağlayarkən girov qoyubsa və ya zamin göstəribsə, borcun ödənilməsi məsuliyyəti girov predmetinə və ya zəmanətçiyə yönələ bilər. Girov və zamin olmadıqda isə borcun taleyi kredit sığortası və ya digər hüquqi mexanizmlərlə həll edilir. Banklar bu cür hallarda borcun qaytarılması üçün qanunvericiliyin verdiyi imkanlardan istifadə edirlər, lakin vərəsələr mirası qəbul etmirsə və ölən şəxsin əmlakı yoxdursa, borcun silinməsi də mümkündür.

Borclu şəxsin vəfatı zamanı vərəsələrin kreditoru bu barədə məlumatlandırması da vacibdir. Əks halda, notariat kontorunda vərəsəlik işi açıldıqdan sonra kreditor bu barədə məlumat əldə edərsə, vərəsələrə qarşı məhkəmədə iddia qaldıra bilər. Bu zaman hər bir vərəsə yalnız ona düşən miras payının dəyəri həcmində məsuliyyət daşıyır və heç bir halda payından artıq borc ödəməyə məcbur edilə bilməz.

Təqsirləndirilən şəxsin ölümü zamanı vurulmuş ziyanın taleyi də hüquqi qaydada tənzimlənir. Şəxs vəfat etdikdə cinayət prosesini aparan orqanlar onun yaxın qohumlarına müraciət edərək hüquqi varis kimi çıxış etmək istəyinin olub-olmadığını dəqiqləşdirirlər. Əgər ölən şəxsin borcu və ya vurduğu maddi ziyan varsa, bu öhdəliklər mirası qəbul etmiş şəxslərə keçir. Digər tərəfdən, əgər zərərçəkən tərəf vəfat edərsə, onun alacağı qanun üzrə vərəsələrinə ödənilir və məhkəmə həmin şəxsləri hüquqi varis kimi tanıyaraq prosesə cəlb edir.

Həmçinin oxuyun

Zirzəmidə ömrü keçən, unudulmaz şair...  

Sahil Babayev qərar verdi: Maliyyə Nazirliyinə tabe olan bu idarələr ləğv edilir 

Amaliya Pənahovanın 80 illik yubileyi qeyd olunub

Sağlam, Bütöv Azərbaycan cəmiyyətinin arzusu ilə  - Sayman Aruz yazır

Qanunvericiliyə əsasən vərəsələr növbəlilik prinsipi ilə müəyyən olunur. Birinci növbədə ölənin uşaqları, həyat yoldaşı və valideynləri vərəsə sayılır. Onlar olmadıqda bacı və qardaşlar, daha sonra nənə və babalar, xalalar, bibilər, dayılar və əmilər, sonda isə onların övladları vərəsəlik hüququ əldə edirlər.

Məsələn, atanız vəfat edib və onun banka 20 min manat kredit borcu var. Atanızın adında nəqliyyat vasitəsi mövcuddursa və siz bu əmlakı miras kimi qəbul edirsinizsə, kredit borcunun ödənilməsi öhdəliyi də sizə keçir. Əgər ölən şəxsin adında heç bir əmlak yoxdursa və vərəsələr faktiki olaraq miras əldə etmirlərsə, kredit borcunu ödəmək məcburiyyəti də yaranmır. Belə hallarda hüquqi risklərdən yayınmaq üçün vaxtında peşəkar hüquqi məsləhət almaq xüsusilə vacib hesab olunur.

Turan