Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Dil bilmədən xaricdə itmək: panika yox, düzgün qərar

Maraqlı 29 Yanvar 2026, 10:44

142

Xarici ölkəyə səyahət bir çoxları üçün istirahət, kəşf və yeni təcrübələr deməkdir. Lakin bəzən planlı və rahat görünən bir səfər gözlənilməz vəziyyətlərlə də yadda qala bilər. Dilini bilmədiyin bir ölkədə yolu azmaq isə insanı ən tez təşvişə salan hallardandır. Xüsusilə də ilk dəfə xaricə çıxan azərbaycanlı turistlər üçün bu durum psixoloji gərginlik yarada bilər. Halbuki belə anlarda düzgün davranış həm təhlükəsizliyi təmin edir, həm də vəziyyətdən rahat çıxmağa kömək edir.

Citypost.az-ın məlumatına görə, ən böyük səhv panikaya qapılmaqdır. İnsan qorxuya düşdükdə nə məkanla bağlı xatirələrini dəqiqləşdirə bilir, nə də qarşısına çıxan imkanlardan düzgün istifadə edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, yolu azdığını anlayan turist ilk növbədə hərəkəti dayandırmalı, ətrafına diqqətlə baxmalı və özünü toparlamalıdır. Çünki çox vaxt insan əslində tam itməyib, sadəcə tanış olmayan mühitdə yön hissini itirib.Müasir dövrdə ən böyük köməkçi mobil telefondur. İnternet bağlantısı varsa, xəritə tətbiqləri vasitəsilə mövcud məkanı müəyyənləşdirmək mümkündür. Əgər internet yoxdursa, açıq Wi-Fi olan kafe, aptek və ya ictimai məkan tapmaq vəziyyəti xeyli asanlaşdırır. Təcrübəli səyyahlar tövsiyə edir ki, otelin adı və ünvanı telefonun yaddaşında, hətta ekran görüntüsü şəklində saxlanılsın. Çünki danışa bilməsən belə, ünvanı göstərmək kifayət edir.

Dil baryeri də çox zaman düşündüyümüz qədər ciddi problem olmur. Dünyanın əksər ölkələrində insanlar turistə kömək etməyə meyllidir. Danışmaq çətin olanda bədən dili, mimika və telefon ekranında yazılmış sadə cümlələr işə yarayır. “Mən turistəm”, “Yolu itirmişəm”, “Otelə qayıtmaq istəyirəm” kimi ifadələr tərcümə tətbiqlərində əvvəlcədən saxlanılarsa, stress xeyli azalır. Bir çox hallarda isə yerli sakinlər ünvanı özləri xəritədə tapıb kömək edirlər.Rəsmi qurumlara müraciət etməkdən çəkinmək lazım deyil. Polis əməkdaşları, metro işçiləri, turizm məlumat mərkəzləri və təhlükəsizlik xidməti əməkdaşları bu cür hallarla tez-tez qarşılaşır. Onlara yaxınlaşmaq təhlükəli deyil, əksinə, ən etibarlı addımlardan biridir. Xüsusilə böyük şəhərlərdə turist polisi anlayışı mövcuddur və bu xidmət məhz belə vəziyyətlər üçün yaradılıb.

Yolu azan turist üçün ən təhlükəsiz məkanlar adətən insanların çox olduğu yerlərdir. Böyük ticarət mərkəzləri, metro stansiyaları, mərkəzi meydanlar və xəstəxanalar həm məlumat əldə etmək, həm də kömək tapmaq baxımından etibarlı nöqtələr sayılır. Tənha küçələrdə, gecə saatlarında və ya şübhəli mühitdə qərar vermək tövsiyə edilmir.Təhlükəsizlik məsələsi də unudulmamalıdır. Kömək təklif edən hər kəsə dərhal etibar etmək olmaz. Sənədləri, pulu və telefonu heç kimə vermək düzgün deyil. Yardım istədikdə ailəli şəxslərə, yaşlılara və ya rəsmi geyimli işçilərə üstünlük verilməlidir. Bu, dünyanın hər yerində keçərli olan sadə qaydadır.

Ən çətin vəziyyətlərdə isə səfirliklər turist üçün dayaq nöqtəsidir. Pasportun itməsi, əlaqənin kəsilməsi və ya təhlükə hissi yarandıqda Azərbaycanın həmin ölkədəki diplomatik nümayəndəliyi ilə əlaqə saxlamaq mümkündür. Səfirliklər məhz belə hallarda vətəndaşlara hüquqi və təşkilati dəstək göstərmək üçün fəaliyyət göstərir.Psixoloqlar qeyd edirlər ki, yolu azmaq səfərin fiasko olması demək deyil. Əksinə, bu cür vəziyyətlər səyahətin bir parçasıdır və düzgün yanaşma ilə xoş xatirəyə belə çevrilə bilər. Sakit davranan insan daha tez yardım tapır və qərarları daha düzgün verir. Unutmaq olmaz ki, hər gün minlərlə turist dilini bilmədiyi ölkədə eyni vəziyyətlə üzləşir və onların böyük əksəriyyəti bu çətinlikdən problemsiz çıxır.

Nəticə etibarilə, xarici ölkədə yolu azmaq qorxulu görünə bilər, amma çıxılmaz vəziyyət deyil. Əsas məsələ panikaya düşməmək, imkanlardan düzgün istifadə etmək və təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməkdir. Sakitlik, diqqət və düzgün davranış turist üçün ən etibarlı yol yoldaşıdır.

Əli

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Şərabı necə içməli? Qırmızı şərab üçün ən uyğun yeməklər

Süfrə mədəniyyəti təkcə yemək-içmək vərdişi deyil, həm də zövq, ölçü və bilik məsələsidir. Dünyada minilliklərdir ki, qırmızı şərab sadəcə içki kimi yox, mədəniyyətin, ünsiyyətin və estetik baxışın bir parçası kimi qəbul olunur. Lakin qırmızı şərabın dadını tam hiss etmək üçün onu nə ilə içdiyimiz həlledici rol oynayır. Yanlış seçilmiş yemək şərabın keyfiyyətini kölgədə qoya, düzgün uyğunluq isə dad çalarlarını daha da zənginləşdirə bilər. Məhz bu səbəbdən qırmızı şərabın hansı yeməklə və çərəzlə daha yaxşı getdiyi mövzusu həm oxucular, həm də qida mütəxəssisləri üçün aktualdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, qida üzrə mütəxəssislərin və somelyelərin fikrincə, qırmızı şərabın seçimi ilk növbədə onun növü və...

28 Yanvar 2026, 10:04

Kivi meyvəsinin bilinməyən tərəfləri  

Vitamin deposu kimi tanınan kivi illərdir sağlam qidalanmanın simvollarından biridir. C vitamini, lif və antioksidantlarla zəngin olan bu ekzotik meyvə bir çoxları üçün gündəlik rasionun ayrılmaz hissəsidir. Ancaq mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: kivi hər nə qədər faydalı olsa da, bəzi hallarda orqanizm üçün gözlənilməz problemlərə yol aça bilər.Aparılan müşahidələr göstərir ki, kivi güclü allergen meyvələr siyahısına daxildir. Xüsusilə ağız boşluğunda qaşınma, dildə yanma və boğazda narahatlıq hissi yaradan hallar kifayət qədər yayğındır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, lateksə və bəzi meyvələrə qarşı allergiyası olan şəxslərdə kiviyə həssaslıq riski daha yüksəkdir.Kivinin tərkibində olan aktinidin adlı ferment həzm prosesini sürətləndirsə də, hər orqanizm bunu eyni...

27 Yanvar 2026, 16:16

Şəxs adını daşıyan ölkələr...  

Bir şəxsin adını daşıyan, şəhər, rayon, kənd, küçə, məktəb, ali təhsil ocağı, saray, park, xiyaban görmüşdük və eşitmişdik... Dünyada 8 ölkə mövcuddur ki, onlar şəxslərin adlarını daşıyır. Onlar hansılardır...ABŞ – Amerika materikinin adı İtalyan dənizçisi və səyyah Ameriqo Vespuççi ilə bağlıdır. O, bu torpaqların yeni materik olması fikrini ilk müdafiə edənlərdən biri olmuşdur. Filippin – Ölkənin adı İspaniya Kralı II Filippin şəhəfinə verilmişdir. XV əsrdən İspaniya müstəmləkəsi olan adalar krala ithafən (Last İstas Filippinas) olaraq adlandırılmışdır. Lixtenşteyn - ölkə uzun illər hakimiyyətdə olan Lixtenşteyn ailəsinin soyadını daşıyır. Ölkənin bu ailəyə mənsub olan knyazlar  idarə  edir. Marşal adaları – adalar XVIII əsrdə bu ərazini...

26 Yanvar 2026, 16:10

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk Şeyxülislamı kim olub? - O tarixdə 2 dəfə Şeyxülislam seçilmiş yeganə şəxsdir

Əsl adı Zeynalabdin Molla Cavad oğlu Ağaəlizadə olan Şeyxülislam Axund Ağa Cavad oğlu Əlizadə 1871-ci il oktyabr ayının 22-də Bakının Pirşağa kəndində ruhani ailəsində anadan olmuşdu. Atası Hacı Məhəmməd Cavad dövrünün çox tanınmış din xadimlərindən  və hörmətli ziyalılarından sayılırdı. Gəncliyində Ağa Əlizadə ali dini təhsil almaq üçün Bağdada gedir. Bağdad Universitetinin İlahiyyət fakültəsini bitirdikldən sonra Nəcəf şəhərindəki Ali Dini Universitetində təhsilini davam etdirir. 1896-cı ildə 25 yaşında Nəcəfdə Dini Universitetdə təhsilini uğurla başa vurub, “Axund” rütbəsi qazanan Ağa Əlizadə doğma vətəninə qayıdır və İçərişəhərdə məhəllə məscidlərindən birində axundluq edir. 32 yaşında “Təzəpir” məscidinin axundu olur. 1904-cü ildə Axund Ağa Qafqaz...

26 Yanvar 2026, 14:55

Bahalı telefonlar, təhlükəli oyunlar: uşaqlar üçün görünməyən risk

Hazırda Azərbaycanda təkcə böyüklər deyil, hətta ibtidai sinif yaşında olan uşaqlar da bahalı, son model smartfonlardan istifadə edir. Texnologiyanın həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi valideynlər üçün rahatlıq yaratsa da, mütəxəssislər bu vəziyyətin uşaqların psixoloji, fiziki və sosial inkişafı üçün ciddi risklər doğurduğunu bildirirlər. Xüsusilə internet üzərindən yayılan təhlükəli oyunlar və çağırışlar narahatlıq doğuran əsas məqamlardandır.Citypost.az-ın məlumatına görə, son illər uşaqlar arasında sürətlə yayılan bəzi mobil oyunlar və sosial şəbəkə “challenge”ləri təhlükəli davranışları təşviq edir. Psixoloqlar bildirir ki, bu cür oyunlar uşaqlarda qorxu hissini zəiflədir, risk anlayışını sıradan çıxarır və real həyatla virtual aləm arasındakı sərhədi pozur. Nəticədə uşaq öz sağlamlığına və...

26 Yanvar 2026, 11:12

Dərmansız halda bədəni sakitləşdirməyin yolu  

Təsəvvür edin: axşamüstü halınız pisləşib, gecə saatlarıdır və dərman yoxdur. Panika artır, ürək döyüntüsü sürətlənir, gərginlik daha da güclənir. Belə məqamda çıxış yolu varmı? Mütəxəssislər bildirir ki, bəzi sadə üsullarla orqanizmi sakitləşdirmək mümkündür.Citypost.az məlumatına görə tibbi izaha görə, bu cür vəziyyətlərdə əsas məqsəd simpatik sinir sisteminin həddindən artıq aktivliyini azaltmaq və parasimpatik sinir sistemini gücləndirməkdir. Parasimpatik sistem bədənin “sakitləşdirici mexanizmi” kimi fəaliyyət göstərir və ürək döyüntüsünün normallaşmasına kömək edir.Bu məqsədlə ən effektiv üsullardan biri düzgün nəfəs məşqləridir. Məktəb illərindən xatırladığımız kimi, qaçışdan sonra dərindən nəfəs alıb-verməklə bədən rahatlaşırdı. Eyni üsul tutma zamanı da faydalı ola bilər. Şəxs dərin nəfəs alır,...

24 Yanvar 2026, 18:23