Bahalı telefonlar, təhlükəli oyunlar: uşaqlar üçün görünməyən risk

Hazırda Azərbaycanda təkcə böyüklər deyil, hətta ibtidai sinif yaşında olan uşaqlar da bahalı, son model smartfonlardan istifadə edir. Texnologiyanın həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi valideynlər üçün rahatlıq yaratsa da, mütəxəssislər bu vəziyyətin uşaqların psixoloji, fiziki və sosial inkişafı üçün ciddi risklər doğurduğunu bildirirlər. Xüsusilə internet üzərindən yayılan təhlükəli oyunlar və çağırışlar narahatlıq doğuran əsas məqamlardandır.

Citypost.az-ın məlumatına görə, son illər uşaqlar arasında sürətlə yayılan bəzi mobil oyunlar və sosial şəbəkə “challenge”ləri təhlükəli davranışları təşviq edir. Psixoloqlar bildirir ki, bu cür oyunlar uşaqlarda qorxu hissini zəiflədir, risk anlayışını sıradan çıxarır və real həyatla virtual aləm arasındakı sərhədi pozur. Nəticədə uşaq öz sağlamlığına və həyatına təhlükə yaradan davranışları oyun kimi qəbul edir.

Mütəxəssislərin fikrincə, uzun müddət smartfon qarşısında vaxt keçirmək uşaqlarda diqqət dağınıqlığı, aqressiya, sosial ünsiyyət bacarıqlarının zəifləməsi və yuxu pozuntularına səbəb olur. Eyni zamanda, erkən yaşda bahalı telefonlara sahib olmaq uşaqlarda maddi dəyərlərə həddindən artıq meyl, yaşıdları ilə müqayisə və psixoloji asılılıq yarada bilər.

Təhlükənin digər tərəfi isə nəzarətsiz internet istifadəsidir. Bir çox valideyn övladının telefonunda hansı oyunları oynadığını, hansı videolara baxdığını və kimlərlə ünsiyyətdə olduğunu bilmir. Bu isə uşaqları həm zorakı məzmunlara, həm də onlayn manipulyasiya və kiberzorakılıq riskinə açıq vəziyyətə gətirir.

Təhsil və psixologiya sahəsi üzrə mütəxəssislər hesab edir ki, problem təkcə texnologiyada deyil, valideyn nəzarətinin zəifləməsindədir. Telefonu uşağa vermək onu sakitləşdirmək və ya məşğul etmək üsulu kimi qəbul edildikdə, valideyn–uşaq ünsiyyəti arxa plana keçir. Nəticədə uşaq emosional dəstəyi virtual məkanda axtarmağa başlayır.

Mütəxəssislər valideynlərə bir neçə əsas tövsiyə verir: uşaqların telefon istifadəsinə vaxt məhdudiyyəti qoyulmalı, yaşa uyğun olmayan tətbiqlər bloklanmalı, real ünsiyyət və fiziki fəaliyyət təşviq edilməlidir. Bundan əlavə, uşaqlarla internetdəki təhlükələr barədə açıq və qorxutmadan söhbət aparmaq vacib sayılır.

Mövzu ilə bağlı müzakirələr göstərir ki, məsələ yalnız ailə daxilində deyil, ümumilikdə cəmiyyət səviyyəsində diqqət tələb edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, texnologiya düzgün idarə olunmadıqda inkişaf vasitəsi yox, ciddi təhlükə mənbəyinə çevrilə bilər. Bu baxımdan, uşaqların təhlükəsizliyi üçün valideyn, məktəb və cəmiyyət arasında birgə məsuliyyətin formalaşdırılması zəruridir.

Həmçinin oxuyun

Niyaməddin Musayevdən polkovnik qızı ilə bağlı AÇIQLAMA 

“Eyyubovlar işi” haqda mühüm xəbər: Yeni həbslər var - ADLAR

Növbə Əhəd Əhmədova çatdı  

"Rauf Aslanovun idarə etdiyi yerdə qala bilməzdim"  - Zahid Sarıtorpaqdan AÇIQLAMA   

Əli