Yeməyi yenidən qızdırarkən edilən xətalar: Hansı ərzaqlar zəhərə çevrilir?
Maraqlı 06 Avqust 2026, 20:40
576
Gündəlik həyatda bişirilən yeməklərin artan hissəsini soyuducuda saxlamaq və növbəti günlərdə yenidən qızdırıb yemək həm zaman, həm də büdcə baxımından geniş yayılmış məişət vərdişidir. Lakin kulinariya elmi və qida təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin xəbərdarlıqlarına görə, bəzi ərzaqları yenidən qızdırmaq onların molekulyar strukturunu köklü şəkildə dəyişir. Nəticədə, tamamilə zərərsiz və faydalı olan yeməklər toksik maddələrə çevrilərək ciddi qida zəhərlənmələrinə, mədə-bağırsaq pozuntularına və uzunmüddətli dövrdə xroniki xəstəliklərə zəmin yarada bilsin.
Citypost.az xəbər verir ki, təkrar qızdırıldıqda ən böyük təhlükə yaradan ərzaqların başında göbələk gəlir. Göbələk mürəkkəb zülal strukturuna malik son dərəcə həssas bir qidadır. Bişirildikdən dərhal sonra istehlak edilmədikdə və ya təkrar qızdırıldıqda onun tərkibindəki zülallar anında parçalanır. Bu parçalanma nəticəsində əmələ gələn toksinlər həzm sistemini sıradan çıxarır, şiddətli qarın ağrıları, ürəkbulanma və köp yaradır. Mütəxəssislər göbələk yeməklərinin soyuq halda və ya bişirildiyi gün istehlak edilməsini tövsiyə edirlər.
İkinci kritik qrup isə tərkibində yüksək nitrat olan tərəvəzlərdir — xüsusilə ispanaq, çuğundur, kərəviz və kartof. Bu tərəvəzlər təkrar istiyə maruz qaldıqda tərkibindəki zərərsiz nitratlar nitritlərə, daha sonra isə güclü xərçəng yaradan birləşmələr olan nitrozaminlərə çevrilir. Nitritlər eyni zamanda qanda oksigen daşıyan hemoqlobini zədələyərək hüceyrələrin oksigenlə təminatını zəiflədir. Xüsusilə ispanaq yeməyini təkrar-təkrar qızdırmaq onun faydalı vitamin dəyərini sıfırlamaqla yanaşı, orqanizm üçün kimyəvi təhlükəyə dönüşür.
Digər diqqət yetirilməli olan ərzaqlar toyuq əti və yumurtadır. Toyuq əti qırmızı ətə nəzərən daha mürəkkəb zülal zəncirinə malikdir. Soyuducudan çıxarılan toyuq əti yüksək dərəcədə təkrar qızdırıldıqda zülal tərkibi dəyişir və mədə tərəfindən həzm olunması ağırlaşır. Bu da həzm sistemində iltihablanmaya və zəhərlənmə simptomlarına səbəb ola bilər. Bişirilmiş və ya qızardılmış yumurtanın təkrar istilik emalına maruz qalması isə onun tərkibindəki azotun oksidləşməsinə və toksik maddələrin ayrılmasına gətirib çıxarır.
Bununla yanaşı, bişirilmiş düyü də düzgün saxlanılmadıqda və təkrar qızdırıldıqda risk yaradır. Düyüdə Bacillus cereus adlanan spora əmələ gətirən bakteriyalar mövcuddur. Bişmiş düyü otaq temperaturunda uzun müddət qaldıqda bu sporlar çoxalır və istiyə dözümlü toksinlər ifraz edir. Yeməyi sonradan qızdırsanız bile, həmin toksinlər məhv olmur və zəhərlənməyə yol açır.
Təkrar qızdırma xətalarından qorunmağın ən sadə yolu yeməkləri bir dəfəyə yeyiləcək miqdarda bişirməkdir. Əgər yemək qalarsa, onu otaq temperaturunda 1-2 saatdan çox saxlamadan dərhal soyuducuya qoymaq və növbəti gün yalnız bir dəfə, yüksək temperaturda (ən azı 70°C-yə qədər) qızdıraraq istifadə etmək lazımdır. Riskli ərzaqları isə təkrar qızdırmaqdan tamamilə yayınmaq sağlamlığınızı qorumağın ən etibarlı yoludur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İmmuniteti ən sürətli bərpa edən qidalar: Qışa hazırlıq üçün təbii məhsullar
Fəsillərin dəyişməsi, havaların soyuması və ilə yanaşı payız mövsümünün yaxınlaşması orqanizmin müdafiə sisteminə olan tələbatı kəskin şəkildə artırır. Qrip, soyuqdəymə və müxtəlif virus infeksiyalarının tuğyan etdiyi soyuq aylara hazırlaşarkən sağlamlığımızın əsas dayağı güclü immunitetdir. Çox vaxt imuniteti bərpa etmək üçün aptekdəki sintetik vitamin komplekslərinə müraciət etsək də, dietoloqlar və qida mütəxəssisləri bildirirlər ki, təbii yolla və ən sürətli şəkildə orqanizmi möhkəmləndirməyin açarı gündəlik rasionumuzda yer alan zəngin qidalarda gizlənib.Citypost.az xəbər verir ki, immun hüceyrələrinin böyük bir hissəsi (təxminən 70-80%-i) bağırsaqlarımızda yerləşdiyi üçün müdafiə sistemini sürətlə bərpa etməyin ilk addımı bağırsaq mikroflorasını sağaltmaqdan keçir. Bu baxımdan fermentləşdirilmiş (qıcqırdılmış) qidalar — xüsusilə...
06 Avqust 2026, 20:02
Paltar alarkən ilk yumadan sonra yığılan parçaları necə tanıyaq?
Yeni alınan bir geyimin ilk yumadan sonra kiçilməsi, qollarının qısalması və ya forması pozularaq bir ölçü kiçik görünməsi geyim həvəskarlarının qarşılaşdığı ən məyusedici məişət problemlərindən biridir. Çox vaxt bu vəziyyəti yumada suyun temperaturunun yanlış seçilməsi ilə əlaqələndirsək də, tekstil mütəxəssisləri bildirirlər ki, parçanın yığılma meyli hələ o mağaza rəfində olarkən onun liflərində və toxuma strukturunda gizlənir. Paltar alarkən bir neçə kiçik detala və fiziki standarta diqqət yetirməklə, ilk yumada yığılacaq parçaları dərhal tanımaq mümkündür.Citypost.az xəbər verir ki, parçaların yığılmasının əsas neytral səbəbi liflərin növü və onların rütubətə göstərdiyi reaksiyadır. Təbii liflər — xüsusilə 100% pambıq, kətan, yun və viskoz rütubəti...
06 Avqust 2026, 17:30
Niyə bəzi günlər heç nə etmək istəmirik? – Bədən yorğunluğunun fərqli forması
Səhər oyanırsınız, fiziki olaraq heç bir ağır iş görməmisiniz, yuxunuzu da görünür ki, almısınız, lakin daxilinizdə kəskin bir istəksizlik və hərəkətsizlik hissi var. Ən sadə gündəlik tapşırıqlar, telefon zənginə cavab vermək və ya masanın arxasına keçmək belə gözünüzdə dəfələrlə böyüyür. Çox vaxt bu halı "tənbəllik" və ya "iradəsizlik" adlandıraraq özümüzü təqsirləndiririk. Lakin neyrobiologiya və psixologiya sahəsindəki son araşdırmalar göstərir ki, bu hiss adətən sadə fiziki yorğunluq deyil; bu, bədənimizin və beynimizin verdiyi "emosional və ya sinir sistemi yorğunluğunun" fərqli bir formasıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bu vəziyyətin arxasında duran əsas neyrobioloji faktor beynimizdəki motvasiya və mükafat mərkəzini idarə edən dopamin neyromediatorunun...
06 Avqust 2026, 17:05
Soyuducudan gələn o qəribə qoxu: Evdəki hansı ərzaq sakitcə xarab olur?
Soyuducunun qapısını açarkən burnumuza dəyən o kəskin və xoşagəlməz qoxu demək olar ki, hər evdə zaman-zaman qarşılaşılan ən can sıxıcı məişət problemlərindən biridir. Çünki ilk baxışda soyuducunun rəfləri qaydasında görünə, görünən bütün yeməklər və tərəvəzlər təzə təsir bağışlaya bilər. Lakin o narahatedici qoxu getdikcə güclənir və hətta digər təzə ərzaqlara da hopmağa başlayır. Qida təhlükəsizliyi və məişət mütəxəssislərinin fikrincə, soyuducuda "sakitcə" xarab olaraq bütün mühiti zəhərləyən, gözdən kənarda qalan müəyyən "gizli təqsirkarlar" var.Citypost.az xəbər verir ki, soyuducuda ən çox diqqətdən qaçan və sakitcə çürüyərək kəskin qoxu yayan ərzaqların başında tərəvəz qutusunun dibində unudulan yarımçıq və ya yumşalmış tərəvəzlər gəlir. Xüsusilə...
06 Avqust 2026, 14:58
Təzə tanış olduğumuz adamın adını 5 saniyəyə unutmamaq üçün nə etməli?
Yeni biri ilə tanış olduqdan cəmi bir neçə saniyə sonra onun adını tamamilə unutmaq gündəlik həyatda demək olar ki, hər birimizin qarşılaşdığı ən geniş yayılmış və bəzən utandırıcı situasiyalardan biridir. Tanışlıq anında qarşı tərəfin adını eşitsək də, beyin həmin məlumatı dərhal silir və dialoqun davamında həmin şəxsə müraciət etmək çətinləşir. Çox vaxt bu halı zəif yaddaşla əlaqələndirsək də, neyropsixoloqlar bildirirlər ki, problem yaddaşın tutumunda deyil, tanışlıq anındakı diqqət dağınıqlığında və informasiyanın qısamüddətli yaddaşdan uzunmüddətli yaddaşa ötürülməməsindədir.Citypost.az xəbər verir ki, neyrobioloji baxımdan tanışlıq anı beyin üçün yüksək gərginlik və informasiya yükü dövrüdür. Yeni biri ilə qarşılaşarkən beynimiz eyni anda qarşı tərəfin...
06 Avqust 2026, 14:24
Avtomobildə kondisioner işlədənlərin NƏZƏRİNƏ: Yanacaq sərfiyyatını optimize edən düzgün dərəcə
Yay aylarında və isti havalarda avtomobillərdə kondisioner sistemi sürücü və sərnişinlərin rahatlığı üçün ən vacib funksiyalardan birinə çevrilir. Lakin kondisioneri qoşduqdan sonra avtomobilin yanacaq sərfiyyatının kəskin artması bir çox sürücünü narahat edən əsas məsələlərdəndir. Avtomobil ekspertlərinin və mühəndislərinin verdiyi xəbərdarlıqlara görə, kondisioneri "LO" (ən soyuq) rejimdə və ya ən aşağı dərəcədə işlətmək həm mühərrikə əlavə yük salır, həm də benzin sərfiyyatını 10-20% aralığında artırır. Yanacaq səmərəliliyini qorumaq və avtomobil salonunda optimal iqlim yaratmaq üçün isə müəyyən olunmuş xüsusi bir dərəcə rejimi mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, avtomobil mühəndislərinin apardığı sınaqlar göstərir ki, avtomobil salonu üçün ən optimal və qənaətcil dərəcə 21°C...
06 Avqust 2026, 12:02
