Evdə kompost (təbii gübrə) hazırlanması üçün lazım olan materiallar
Maraqlı 17 Avqust 2026, 19:23
353
Evdə kompost (təbii gübrə) hazırlanması məişət tullantılarının təkrar emalı, torpağın münbitliyinin təbii yolla artırılması üçün ən effektiv ekoloji üsullardandır. Bu proses üzvi maddələrin mikroorqanizmlər, hava, rütubət vasitəsilə parçalanaraq qida maddələri ilə zəngin gübrəyə çevrilməsinə söykənir. Düzgün tərkiblə hazırlanan kompost torpağın strukturunu yaxşılaşdırır, nəmliyi saxlayır, kimyəvi gübrələrə ehtiyacı minimuma endirir.
Citypost.az xəbər verir ki, uğurlu gübrə əldə etməyin əsas sirri "yaşıl" "qəhvəyi" materiallar arasında doğru balansı saxlamaqdır. Yaşıl materiallar kompostu azotla təmin edir. Bura mətbəx tullantıları olan meyvə-tərəvəz qabıqları, çay çöküntüsü, kofe qalıqları, yumurtanın qabığı, təzə kəsilmiş otlar, yaşıl yarpaqlar daxildir. Bu maddələr parçalanmanı sürətləndirir, mikroorqanizmlərin çoğalmasını təmin edir.
Qəhvəyi materiallar isə qarışığı karbonla zənginləşdirir, havalanmanı tənzimləyir. Quru ağac yarpaqları, nazik budaqlar, saman, talaş, doğranmış karton qutular, yumurta qutuları, təmiz kağız parçaları qəhvəyi materiallar kateqoriyasına aiddir. İdeal kompost üçün qəhvəyi materialların həcmi yaşıl tullantılardan təxminən iki-üç dəfə çox olmalıdır. Əks halda qarışıqda çürümə əvəzinə pis qoxu, həddindən artıq rütubət yaranar.
Kompost hazırlanmasında istifadəsi qadağan olunan materialları bilmək də vacibdir. Ət, balıq, yağlı qida qalıqları, süd məhsulları, xəstəlikli bitkilər, plastik, zibil qabından çıxan kütlə kompost qutusuna atılmamalıdır. Bu maddələr zərərli bakteriyaların, həşəratların toplanmasına, pis qoxunun yayılmasına səbəb olur.
Gübrənin yetişməsi üçün hava, su, müəyyən istilik tələb olunur. Tullantıları xüsusi deşikli qutuda və ya həyətdə ayrılmış sahədə təbəqə-təbəqə yığmaq, arada bir nəmləndirib havalandırmaq üçün qarışdırmaq lazımdır. Təxminən 2-6 ay ərzində tullantılar parçalanaraq tünd rəngli, meşə torpağı qoxulu keyfiyyətlə təbii gübrəyə çevrilir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Meteor yağışlarını müşahidə etmək üçün ən əlverişli məkanlar və vaxtlar
Meteor yağışları kainatın ən heyranedici, vizual baxımdan möhtəşəm təbiət hadisələrindən biri kimi hər il minlərlə astronomiya həvəskarının diqqətini cəlb edir. Kometaların, asteroidlərin kosmik fəzada qoyduğu toz, qırıntı zərrəciklərinin Yer atmosferinə böyük sürətlə daxil olaraq yanması nəticəsində yaranan bu mənzərəni izləmək üçün doğru zamanı, uyğun məkanı seçmək vacibdir. Müşahidənin uğurlu alınması birbaşa havanın şəffaflığından, süni işıq çirklənməsinin səviyyəsindən, Ayın fazasından asılıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bu təbiət hadisəsini tam əzəməti ilə görmək üçün şəhər işıqlarından mümkün qədər uzaq, açıq ərazilərə üz tutmaq lazımdır. Hündür dağlıq zonalar, kənd yerləri, dağətəyi yaşayış məntəqələri, milli parklar, dəniz kənarları göy üzünü aydın izləmək üçün ideal məkanlar...
17 Avqust 2026, 20:06
Qırılması çətin olan güclü şifrələrin yaradılması qaydası
Kibertəhlükəsizliyin, şəxsi məlumatların mühafizəsinin əsasını etibarlı, qırılması çətin olan şifrələrin yaradılması təşkil edir. Rəqəmsal texnologiyaların, süni intellekt əsaslı haker proqramlarının sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə zəif parol istifadəsi hesabların ələ keçirilməsinə, şəxsi məlumatların sızmasına birbaşa şərait yaradır. Şəbəkə təhlükəsizliyini maksimum səviyyədə təmin etmək üçün standart şifrələmə qaydalarına ciddi riayət olunması böyük zərurət kəsb edir.Güclü şifrə yaradarkən ilk növbədə onun uzunluğuna, tərkibindəki simvolların rəngarəngliyinə diqqət yetirilməlidir. Etibarlı parol minimum 12-16 simvoldan ibarət olmalı, özündə böyük-kiçik hərfləri, rəqəmləri, xüsusi işarələri (#, $, %, &, !) birləşdirməlidir. Şifrə yaradılarkən ad, soyad, doğum tarixi, ardıcıl rəqəmlər ("123456"), klaviatura ardıcıllıqları ("qwerty") kimi asan təxmin edilən...
17 Avqust 2026, 17:16
Klassik musiqi dinləməyin beyin fəaliyyətinə və diqqətə faydaları
Klassik musiqi dinləməyin insan beyninə, zehni qabiliyyətlərə müsbət təsirləri elmi tədqiqatlarla dəfələrlə sübuta yetirilmişdir. Mürəkkəb harmoniyaya, dəqiq ritmik quruluşa malik olan bu musiqi növü beynin hər iki yarımkürəsini eyni vaxtda aktivləşdirir, neyronlararası əlaqələri möhkəmləndirir. Müntəzəm olaraq klassik kompozisiyalar dinləmək koqnitiv funksiyaların inkişafına, hafizənin güclənməsinə, diqqətin tək bir nöqtəyə cəmlənməsinə birbaşa kömək edir.Citypost.az xəbər verir ki, elmdə "Motsart effekti" kimi tanınan fenomen klassik melodiyaların məkan-zaman təfəkkürünü genişləndirdiyini, analitik düşünmə qabiliyyətini itiləşdirdiyini göstərir. Bu musiqi tərzi beynin alfa dalğalarını stimullaşdıraraq insanı "sakit diqqət" vəziyyətinə gətirir. Nəticədə mürəkkəb məlumatların mənimsənilməsi, riyazi məsələlərin həlli, oxuma prosesi daha sürətli, keyfiyyətli formaya düşür. Şagirdlər, tələbələr, zehni...
17 Avqust 2026, 14:43
İnteryer dizaynında rəng psixologiyası: Otaqlara doğru rəng seçimi
İnteryer dizaynında rəng seçimi təkcə estetik görünüş yaratmaqla bitmir, evin ümumi atmosferinə, orada yaşayan insanların ruh halına birbaşa təsir göstərir. Rəng psixologiyası məkanın ölçüsünü vizual olaraq dəyişməyə, insanlarda sakitlik, gümrahlıq və ya diqqət cəmliliyi hissi formalaşdırmağa imkan verir. Evin hər bir otağının funksiyasına uyğun çalarların seçilməsi həm mental rahatlıq, həm də məkandan maksimum səmərəli tərzdə istifadə etmək baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, yataq otaqları dincəlmə, bərpa olunma zonası olduğundan burada sinir sistemini sakitləşdirən tonlara üstünlük verilməlidir. Mavi, yaşıl, açıq boz kimi soyuq, yumşaq rənglər nəbz sürətini endirir, gərginliyi aradan qaldırır, rahat yuxuya keçməyi asanlaşdırır. Əksinə, al-qırmızı, narıncı...
17 Avqust 2026, 14:15
Şahmatda ilkin gedişlər zamanı edilən ən çox yayılmış səhvlər
Şahmatda oyunun başlanğıc mərhələsi olan debüt gedişləri bütün partiyanın taleyini müəyyən edən həlledici faza sayılır. Yeni başlayan, təcrübəsiz oyunçular ilk gedişlərdə strateji prinsipləri pozaraq strateji üstünlüyü rəqibə vermək, mövqeyi zəiflətmək kimi kəskin xətalar edirlər. Bu səhvlər lövhənin mərkəzində nəzarətin itirilməsinə, fiqurların inkişafının ləngiməsinə, şahın müdafiəsiz qalmasına gətirib çıxarır. Uğurlu partiya keçirmək üçün debütdə tez-tez təkrarlanan klassik yanlışlıqları yaxşı bilmək, onlardan yayınmaq lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, ən çox edilən birincili xəta mərkəz xanaları nəzarətsiz buraxmaq, piyada gedişlərini həddindən artıq çox etməkdir. Lövhənin d4, d5, e4, e5 mərkəz künclərini ələ keçirmək şahmatın qızıl qaydalarındandır. Yalnız kənar piyadaları irəli sürmək mərkəzi rəqibə həvalə...
17 Avqust 2026, 11:46
Ayın fazalarının insan psixologiyasına və yuxusuna təsiri
Ayın fazalarının insan orqanizminə, psixologiyasına, yuxu rejiminə təsiri əsrlər boyu elm xadimlərinin, tədqiqatçıların diqqət mərkəzində olmuşdur. Yerin təbii peykinin cazibə qüvvəsi okeanlarda qabarma, çəkilmə hadisələri yaratdığı kimi, böyük faizi sudan ibarət olan insan bədəninə də müəyyən dərəcədə nüfuz edir. Müasir neyrobioloji araşdırmalar Ayın dövrələrinin, xüsusən bütöv Ay (bədirlənmiş Ay) mərhələsinin sinir sisteminə, emosional fona, yuxunun keyfiyyətinə görünən təsirlərini təsdiqləyir.Citypost.az xəbər verir ki, bədirlənmiş Ay fazasında orqanizmdə melatonin (yuxu hormonu) ifrazının səviyyəsində azalmalar müşahidə olunur. Tədqiqatlar göstərir ki, bütöv Ay dövründə insanlar yuxuya getməkdə çətinlik çəkir, dərin yuxu fazasının müddəti qısalır, ümumi yuxu vaxtı orta hesabla 20-30 dəqiqə azalır. Gecə işıqlanmasının...
17 Avqust 2026, 10:10
