İqlim dəyişikliyinin kənd təsərrüfatına təsiri və uyğunlaşma yolları
Maraqlı 17 Avqust 2026, 21:15
504
İqlim dəyişikliyi müasir dövrdə qlobal kənd təsərrüfatı sektoru üçün ən ciddi təhdidlərdən birinə çevrilmişdir. Ortalama temperaturların yüksəlməsi, yağış paylanmasının pozulması, quraqlıq, gözlənilməz təbiət hadisələrinin tez-tez baş verməsi kənd təsərrüfatı istehsalına birbaşa mənfi təsir göstərir. Torpaq resurslarının deqradasiyası, su çatışmazlığı, yeni zərərvericilərin meydana gəlməsi məhsuldarlığın kəskin düşməsinə zəmin yaradır, nəticədə qlobal ərzaq təhlükəsizliyi risk altına düşür.
Citypost.az xəbər verir ki, havanın anomal istiləşməsi bitkilərin vegetasiya dövrünü dəyişdirərək məhsulun keyfiyyətini, həcmini azaldır. Xüsusən taxılçılıq, tərəvəzçilik, meyvəçilik kimi strateji sahələr gözlənilməz şaxtalardan, dolu düşməsindən, uzunmüddətli quraqlıqlardan böyük zərər görür. Eyni zamanda yağıntıların qeyri-bərabər paylanması torpaqda eroziya prosesini sürətləndirir, şirin su ehtiyatlarının tükənməsinə səbəb olur. Bu problemlər ferma təsərrüfatlarının gəlirliliyini aşağı salmaqla yanaşı, bazarlarda qiymət artımına səbəb olur.
Yaranmış mənfi təsirləri minimuma endirmək üçün kənd təsərrüfatında dayanıqlı uyğunlaşma strategiyalarının tətbiqi vacib şərtdir. Ən effektiv addımlardan biri quraqlığa, yüksək temperatura, xəstəliklərə davamlı yeni bitki sortlarının yetişdirilməsi, genetik ehtiyatların qorunmasıdır. Su resurslarından səmərəli istifadə etmək məqsədilə damlama, çiləmə kimi müasir qənaətcil suvarma sistemlərinə keçid sürətləndirilməlidir. Eyni zamanda torpağın rütubətini qoruyan, strukturunu yaxşılaşdıran minimum torpaqbecərmə texnologiyaları geniş yayılmalıdır.
Aqrar sektorda rəqəmsal texnologiyaların, vaxtında hava proqnozu verən erkən xəbərdarlıq sistemlərinin tətbiqi də fermerlərin riskləri öncədən qiymətləndirməsinə kömək edir. Torpaqların münbitliyini bərpa edən növbəli əkin sistemləri, üzvi gübrələrdən istifadə, aqro-meşəçilik modullarının qurulması ekoloji balansı saxlayır. Dövlət dəstəyi, sığorta mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, fermerlərin bilik, bacarıqlarının artırılması iqlim dəyişikliyi şəraitində kənd təsərrüfatının dayanıqlığını təmin edən başlıca amillərdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Uğursuzluq qorxusunun (atixifobiya) öhdəsindən gəlmək üçün 4 addım
Atixifobiya, yəni uğursuzluq qorxusu insanların şəxsi, peşəkar potensialını tam reallaşdırmasına mane olan, onları yeni addımlar atmaqdan çəkindirən psixoloji vəziyyətdir. Xəta etmək, qınanmaq, gözləntilərə cavab verə bilməmək həyəcanı şəxsiyyətdə özünəinamı sarsıdır, qərarsızlıq yaradır. Bu psixoloji maneəni aşmaq, inkişaf yoluna davam etmək üçün müəyyən edilmiş dörd əsas addımı mərhələli şəkildə tətbiq etmək böyük əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, birinci addım uğursuzluq anlayışına olan baxış bucağını kökündən dəyişməkdir. Səhvləri faciə kimi yox, təcrübə, öyrənmə fürsəti kimi qəbul etmək lazımdır. Tarix boyunca böyük uğurlar qazanmış şəxslər dəfələrlə uğursuzluqla qarşılaşmış, bu təcrübələrdən nəticə çıxararaq irəliləmişlər. Xətalara inkişafın təbii tərkib hissəsi kimi baxmaq daxili gərginliyi,...
17 Avqust 2026, 21:00
Kapsul qarderob nədir? Az geyimlə çoxlu kombin yaratmaq sirləri
Kapsul qarderob konsepti bir-biri ilə asanlıqla uyğunlaşa bilən, zamansız, keyfiyyətli, az sayda geyim əşyasından maksimum dərəcədə müxtəlif kombinasiyalar yaratmaq fəlsəfəsinə söykənir. Bu yanaşma geyim dolabındakı xaosun qarşısını almaqla yanaşı, hər gün "nə geyinim?" sualına ayrılan vaxtı minimuma endirir. Müasir dəb dünyasında minimalist həyat tərzinin əsas tərkib hissəsi sayılan kapsul qarderob lazımsız geyim alış-verişinin qarşısını alaraq şəxsi büdcəyə de qənaət edir.Citypost.az xəbər verir ki, effektiv kapsul qarderob formalaşdırmağın başlıca sirri neytral rəng palitrasına üstünlük verməkdən ibarətdir. Qara, bəyaz, boz, bej, tünd göy kimi əsas rənglərdən ibarət geyimlər bir-biri ilə tam uyğunlaşaraq çoxsaylı fərqli obrazlar yaratmağa imkan verir. Bazis qarderoba daxil edilən...
17 Avqust 2026, 20:50
Meteor yağışlarını müşahidə etmək üçün ən əlverişli məkanlar və vaxtlar
Meteor yağışları kainatın ən heyranedici, vizual baxımdan möhtəşəm təbiət hadisələrindən biri kimi hər il minlərlə astronomiya həvəskarının diqqətini cəlb edir. Kometaların, asteroidlərin kosmik fəzada qoyduğu toz, qırıntı zərrəciklərinin Yer atmosferinə böyük sürətlə daxil olaraq yanması nəticəsində yaranan bu mənzərəni izləmək üçün doğru zamanı, uyğun məkanı seçmək vacibdir. Müşahidənin uğurlu alınması birbaşa havanın şəffaflığından, süni işıq çirklənməsinin səviyyəsindən, Ayın fazasından asılıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bu təbiət hadisəsini tam əzəməti ilə görmək üçün şəhər işıqlarından mümkün qədər uzaq, açıq ərazilərə üz tutmaq lazımdır. Hündür dağlıq zonalar, kənd yerləri, dağətəyi yaşayış məntəqələri, milli parklar, dəniz kənarları göy üzünü aydın izləmək üçün ideal məkanlar...
17 Avqust 2026, 20:06
Evdə kompost (təbii gübrə) hazırlanması üçün lazım olan materiallar
Evdə kompost (təbii gübrə) hazırlanması məişət tullantılarının təkrar emalı, torpağın münbitliyinin təbii yolla artırılması üçün ən effektiv ekoloji üsullardandır. Bu proses üzvi maddələrin mikroorqanizmlər, hava, rütubət vasitəsilə parçalanaraq qida maddələri ilə zəngin gübrəyə çevrilməsinə söykənir. Düzgün tərkiblə hazırlanan kompost torpağın strukturunu yaxşılaşdırır, nəmliyi saxlayır, kimyəvi gübrələrə ehtiyacı minimuma endirir.Citypost.az xəbər verir ki, uğurlu gübrə əldə etməyin əsas sirri "yaşıl" "qəhvəyi" materiallar arasında doğru balansı saxlamaqdır. Yaşıl materiallar kompostu azotla təmin edir. Bura mətbəx tullantıları olan meyvə-tərəvəz qabıqları, çay çöküntüsü, kofe qalıqları, yumurtanın qabığı, təzə kəsilmiş otlar, yaşıl yarpaqlar daxildir. Bu maddələr parçalanmanı sürətləndirir, mikroorqanizmlərin çoğalmasını təmin edir.Qəhvəyi materiallar isə qarışığı...
17 Avqust 2026, 19:23
Qırılması çətin olan güclü şifrələrin yaradılması qaydası
Kibertəhlükəsizliyin, şəxsi məlumatların mühafizəsinin əsasını etibarlı, qırılması çətin olan şifrələrin yaradılması təşkil edir. Rəqəmsal texnologiyaların, süni intellekt əsaslı haker proqramlarının sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə zəif parol istifadəsi hesabların ələ keçirilməsinə, şəxsi məlumatların sızmasına birbaşa şərait yaradır. Şəbəkə təhlükəsizliyini maksimum səviyyədə təmin etmək üçün standart şifrələmə qaydalarına ciddi riayət olunması böyük zərurət kəsb edir.Güclü şifrə yaradarkən ilk növbədə onun uzunluğuna, tərkibindəki simvolların rəngarəngliyinə diqqət yetirilməlidir. Etibarlı parol minimum 12-16 simvoldan ibarət olmalı, özündə böyük-kiçik hərfləri, rəqəmləri, xüsusi işarələri (#, $, %, &, !) birləşdirməlidir. Şifrə yaradılarkən ad, soyad, doğum tarixi, ardıcıl rəqəmlər ("123456"), klaviatura ardıcıllıqları ("qwerty") kimi asan təxmin edilən...
17 Avqust 2026, 17:16
Klassik musiqi dinləməyin beyin fəaliyyətinə və diqqətə faydaları
Klassik musiqi dinləməyin insan beyninə, zehni qabiliyyətlərə müsbət təsirləri elmi tədqiqatlarla dəfələrlə sübuta yetirilmişdir. Mürəkkəb harmoniyaya, dəqiq ritmik quruluşa malik olan bu musiqi növü beynin hər iki yarımkürəsini eyni vaxtda aktivləşdirir, neyronlararası əlaqələri möhkəmləndirir. Müntəzəm olaraq klassik kompozisiyalar dinləmək koqnitiv funksiyaların inkişafına, hafizənin güclənməsinə, diqqətin tək bir nöqtəyə cəmlənməsinə birbaşa kömək edir.Citypost.az xəbər verir ki, elmdə "Motsart effekti" kimi tanınan fenomen klassik melodiyaların məkan-zaman təfəkkürünü genişləndirdiyini, analitik düşünmə qabiliyyətini itiləşdirdiyini göstərir. Bu musiqi tərzi beynin alfa dalğalarını stimullaşdıraraq insanı "sakit diqqət" vəziyyətinə gətirir. Nəticədə mürəkkəb məlumatların mənimsənilməsi, riyazi məsələlərin həlli, oxuma prosesi daha sürətli, keyfiyyətli formaya düşür. Şagirdlər, tələbələr, zehni...
17 Avqust 2026, 14:43
