Niyə sərin otaqda daha yaxşı yatırıq?
Maraqlı 14 Sentyabr 2026, 09:30
388
Bir çox insan isti və havasız otaqda yatmaqda çətinlik çəkir, halbuki otağın bir qədər sərin olması yuxuya getməyi və gecə ərzində daha rahat yatmağı asanlaşdıra bilər. Bunun səbəbi sadəcə rahatlıq hissi deyil. İnsan orqanizmi yuxuya hazırlaşarkən təbii şəkildə temperaturunu tənzimləyir və bədənin daxili temperaturu aşağı düşməyə başlayır. Məhz buna görə yataq otağının həddindən artıq isti olmaması yuxunun təbii ritminə uyğun gəlir.
Citypost.az-ın məlumatına görə, yuxuya keçid zamanı orqanizmdə maraqlı fizioloji proses baş verir. Gün ərzində bədən temperaturu daha yüksək olur, axşam saatlarında isə sirkadiyan ritmin təsiri ilə daxili temperatur tədricən aşağı düşür. Bu proses yuxululuğun yaranması ilə də əlaqəlidir. Orqanizm istiliyi bədənin mərkəzindən dəri səthinə doğru ötürərək xaric etməyə çalışır. Damarların genişlənməsi nəticəsində əllər və ayaqların daha isti hiss edilməsi də məhz bu prosesin bir hissəsidir. Bu səbəbdən yatmazdan əvvəl həddindən artıq isti mühit orqanizmin təbii soyuma prosesini çətinləşdirə bilər. Otaq çox isti olduqda insan yataqda tez-tez çevrilə, tərləyə, narahatlıq hiss edə və gecə ərzində daha çox oyana bilər. Xüsusilə yüksək temperatur yuxunun bəzi mərhələlərinin, o cümlədən bərpaedici dərin yuxunun və REM yuxusunun müddətinə mənfi təsir göstərə bilər. Nəticədə insan kifayət qədər saat yatmasına baxmayaraq səhər özünü yorğun hiss edə bilər.
Burada melatonin də mühüm rol oynayır. Qaranlığın artması ilə sirkadiyan sistem melatonin ifrazını stimullaşdırır və bu hormon yuxuya hazırlıq prosesində iştirak edir. Melatonin ifrazı ilə bədən temperaturunun aşağı düşməsi bir-biri ilə əlaqəli proseslərdir. Buna görə axşam saatlarında həm işığın azaldılması, həm də yataq otağının komfortlu və sərin saxlanılması orqanizmin yuxuya keçidini dəstəkləyə bilər. Ancaq bu, “nə qədər soyuq olsa, bir o qədər yaxşıdır” demək deyil. Həddindən artıq soyuq otaq da narahatlıq yarada və yuxunun keyfiyyətini poza bilər. Əsas məqsəd insanın üşümədiyi, amma həddindən artıq isinmədiyi temperatur yaratmaqdır. Yuxu mütəxəssisləri əksər böyüklər üçün təxminən 18–20 dərəcə Selsi ətrafındakı temperaturu rahat başlanğıc nöqtəsi hesab edirlər, lakin ideal temperatur insandan insana dəyişə bilər.
Maraqlı məqam odur ki, insanın rahat yatması yalnız otağın temperaturundan asılı deyil. Yorğan, döşək, yataq dəsti və geyim də bədənin istilik balansına ciddi təsir göstərə bilər. Məsələn, otaq sərin olsa da, çox qalın və hava keçirməyən yorğan bədənin istiliyi xaric etməsinə mane ola bilər. Əksinə, sərin otaqda nəfəs alan, yüngül yataq dəstindən istifadə etmək bədənə temperaturunu daha rahat tənzimləməyə imkan verə bilər. Bu baxımdan “sərin otaq, isti və rahat yorğan” kombinasiyası bir çox insan üçün yaxşı seçim ola bilər. Burada məqsəd bədəni üşütmək deyil, onun təbii temperatur azalmasına şərait yaratmaqdır. İnsan rahat temperaturda olduqda gecə ərzində həddindən artıq istilik səbəbindən oyanma ehtimalı da azalır.
Həmçinin oxuyun
Digər tərəfdən, hər kəsin temperatur ehtiyacı eyni deyil. Yaş, sağlamlıq vəziyyəti, geyim, yataq dəsti, otağın rütubəti və şəxsi üstünlüklər ideal temperaturun dəyişməsinə səbəb ola bilər. Məsələn, bəzi insanlar sərin otaqda daha rahat yatır, digərləri isə bir qədər isti mühitə üstünlük verir. Buna görə konkret bir temperaturu bütün insanlar üçün dəyişməz “ən ideal” norma kimi qəbul etmək düzgün deyil. İsti otaqda yatmaq xüsusilə yay aylarında problemə çevrilə bilər. Havanın həm isti, həm də rütubətli olması bədənin istiliyi xaric etməsini çətinləşdirir. Bu zaman insan gecə boyu tərləyə, narahat yata və yuxudan tez-tez oyana bilər. Otağın havalandırılması, kondisionerdən uyğun temperaturda istifadə edilməsi, ağır yataq dəstlərinin daha yüngül materiallarla əvəzlənməsi və yatmazdan əvvəl otağın temperaturunun aşağı salınması yuxu şəraitini yaxşılaşdıra bilər.
Buna görə gecə rahat yatmaq istəyən insan üçün əsas məsələ otağı mümkün qədər soyuq etmək deyil. Əsas məsələ bədənin yuxuya keçərkən təbii şəkildə soyumasına mane olmayan bir mühit yaratmaqdır. Sərin, qaranlıq və sakit otaq, uyğun yataq dəsti və rahat temperatur bir araya gəldikdə orqanizmin yuxu ritmini qoruması asanlaşır.Yəni gecə yaxşı yatmağın sirri “üşüməkdə” deyil. Bədən yuxuya hazırlaşarkən onsuz da temperaturunu aşağı salır və sərin mühit bu təbii prosesə dəstək verir. Çox isti otaq isə bu mexanizmi çətinləşdirə bilər. Ona görə də səhərlər yorğun oyanırsınızsa, yuxu müddəti kifayət qədər olduğu halda gecə tez-tez oyanırsınızsa, diqqət etməli olduğunuz amillərdən biri də yataq otağının temperaturu ola bilər.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təbiətin ən böyük “saxtakarları”: Bu 5 heyvan öz bacarıqları ilə heyrətləndirir
Təbiətdə sağ qalmaq üçün yalnız güclü olmaq kifayət etmir. Bəzi heyvanlar təhlükədən qaçmaq və düşmənlərini çaşdırmaq üçün inanılmaz üsullardan istifadə edirlər. Kimisi özünü ölü kimi göstərir, kimisi saniyələr ərzində rəngini dəyişərək ətraf mühitdə gizlənir, kimisi alətlərdən istifadə edir, digərləri isə bədəninin quruluşu sayəsində insanı heyrətləndirən hərəkətlər edə bilir. Ən maraqlısı isə odur ki, bu xüsusiyyətlərin böyük hissəsi milyonlarla illik təkamül prosesində heyvanların sağ qalmasına kömək edən müdafiə mexanizmləridir.Citypost.az Təbiətin ən qeyri-adi “saxtakarları” arasında xüsusilə beş heyvan təqdim edir 5-ci yerdə – opossumOpossum təhlükə qarşısında özünü ölü kimi göstərməsi ilə məşhurdur. Bu heyvanın ən maraqlı xüsusiyyəti odur ki, təhlükə həddindən artıq artdıqda...
14 Sentyabr 2026, 08:30
Rəsul Həmzətovun Əziz Əliyevlə bağlı xatirələri
Dağıstan Respublikasının Xalq şairi Rəsul Həmzətov öz xatirələrində yazır: “O vaxtlar mənim ilk şeir kitabçam çapdan çıxmışdı. Əziz Əliyev bundan xəbərdar idi. İştirak etdiyimiz bir məclisdə məni təbrik etdi. Onun xahişi ilə bir dağlı rəqsi oynadım; məmnun qaldı, şeir oxutdu – təriflədi. Mən qızışaraq təkrarən oynayıb şeir oxuyanda, mülayimcəsinə narazılığını bildirdi: “Bu gün atan Həmzət Sadasının yubileyidir, bir az ağayana ol. Sən dağlı balasısan...”Sonra xəbər aldı:– Rəsul, sən bizim Səməd Vurğunu tanıyırsanmı?Cavab verdim:– Azərbaycan şeiri ilə onu yaxşı tanıyıram.– Sənin xəbərin varmı ki, Səməd dünən Mahaçqaladaydı. Azərbaycan diviziyası buradan keçirdi. Vurğun da gəlmişdi. Onu özüm qarşılayıb, yola saldım. Səməd Vurğunu...
12 Sentyabr 2026, 09:15
Anasının qatili bağışlayan general – Arif Heydərovun insanlıq dərsi
Azərbaycanın sabiq daxili işlər naziri, general-leytenant Arif Heydərovun həyatından bəhs edən bu hadisə müdriklik və dərin insanpərvərliyin unudulmaz nümunəsidir.Vaxtilə baş verən ağır faciə — nazirin anasının avtomobil qəzasında həlak olması cəmiyyətdə böyük səs-küy doğurmuşdu. Ekspertizanın rəyinə əsasən, qəzanın baş verməsində yüksək sürətlə hərəkət edən taksi sürücüsü tam günahkar bilinmişdi. Bu barədə dərhal Arif Heydərova məlumat verildi.Lakin hadisənin təfərrüatlarını şəxsən araşdıran nazir qəzaya səbəb olan sürücünün cəzalandırılmasından əvvəl onun ailə vəziyyəti ilə maraqlandı:– Uşaqları varmı? – deyə soruşdu.Məlum oldu ki, sürücünün üç azyaşlı övladı var və onların ən kiçiyi hələ bir yaşındadır.Bir müddət dərin sükut içində düşündükdən sonra Arif Heydərov qəti...
11 Sentyabr 2026, 12:47
Ananas və kivi yeyəndə ağız niyə yanır? – Maraqlı səbəb
Ananas və ya kivi yedikdən sonra ağızda yanma, göynəmə, acılıq və qarıncalanma hiss edənlər az deyil. Bəs meyvələr sağlam olduğu halda bu hiss nədən yaranır?Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ananasın tərkibində bromelain, kivinin tərkibində isə zülalları parçalayan fermentlər, o cümlədən aktinidin kimi fermentlər var. Ananasdakı bromelain zülalları parçalama xüsusiyyətinə malikdir və bu fermentin ağız boşluğunda qıcıqlanma hissinin yaranmasına müəyyən qədər töhfə verə biləcəyi düşünülür. Ananasın tərkibindəki turşuluq da ağızın həssas selikli qişasını qıcıqlandıra bilər.Kivi qəbul etdikdən sonra yaranan qaşınma, qarıncalanma və yüngül şişkinlik isə bəzi insanlarda oral allergiya sindromu ilə də əlaqəli ola bilər. Bu vəziyyətdə simptomlar adətən...
11 Sentyabr 2026, 11:17
Hitlerin ölüm əmrini verdiyi, Stalinin qoruduğu hipnozçu haqqında İlginc FAKTLAR
Volf Messinqin ağılları oxuya bilən, başqasının düşüncələrini manipulyasiya edən bir telepat olub. O, eyni zamanda SSRİ-də insanların fikirlərini öyrənməyi psixoloji eksperimentlər ilə nümayiş etdirən estrada artisti idi.Tam adı Wolf Gregorevich Messingdir. 10 sentyabr 1899-cu ildə Polşanın Qura Kalvariya şəhərində, yoxsul bir yəhudi ailəsində dünyaya gəlib. 8 noyabr 1974 -cü ildə Moskvada dünyasını dəyişib.Messinqin ailəsi onu dini təhsil alaraq ravvin olması üçün məktəbə göndərir. Lakin o, bununla razılaşmayıb evdən qaçır.Anadangəlmə əsəb xəstəsi olan Volf kənddə Fələstindəki yəhudilər üçün yığılan pulları oğurlayır. Volf qeyri-adi qabiliyyətini də ilk dəfə Berlinə getmək üçün mindiyi qatarda kəşf edir. 13 yaşlı Volf bilet əvəzinə bələdçiyə adi...
11 Sentyabr 2026, 10:36
Sovet repressiyası Zivər bəyi necə ölümə apardı?
“Millətin gələcəyini və mədəniyyətini rusun ruhsuz kərpicində görmürəm. Biz öz milli memarlığımızla binalar ucaltmalıyıq”Zivər bəy Əhmədbəyov 1873-cü il Şamaxı şəhərində doğulub. Orta təhsilini Şamaxıda alıb. 1902-ci ildə Peterburq İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu bitirib. 1910-cu ildən Bakı şəhərində yaşayıb. 1902-1917-ci illərdə Z.Əhmədbəyov Bakı Quberniyasının İdarəsində, sonra isə Bakı şəhər idarəsində memar işləyib. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan olunduqdan sonra Bakı şəhərinin baş memarı olub.O yalnız ilk azərbaycanlı baş memar deyil, həm də ilk ali təhsilli azərbaycanlı memar olub və Avropa ənənələri əsasında təhsil alıb. Onun gördüyü işlər barədə internetdə və mediada kifayət qədər yazılar var. Mən bu böyük şəxsiyyəti intihara aparan səbəblər barədə...
11 Sentyabr 2026, 09:22
