Gözdən əlilliyi olan şəxsin sürücülük vəsiqəsi yenilənərkən hüququ məhdudlaşdırıla bilərmi?
Hüquq 14 Sentyabr 2026, 09:00
283
Gözdən əlilliyi olan şəxslərin sürücülük vəsiqəsinin müddəti başa çatdıqda onun yenilənməsi ilə bağlı müəyyən suallar yaranır. Xüsusilə əlilliyi görmə problemi ilə əlaqəli olan şəxslər arasında “vəsiqəni yeniləyərkən sürücülük hüququm məhdudlaşdırıla bilərmi?” narahatlığı olur. Məsələ ondadır ki, şəxsin əlilliyinin olması ilə onun avtomobil idarə etmək hüququ eyni məsələ deyil. Burada əsas diqqət şəxsin mövcud sağlamlıq vəziyyətinin nəqliyyat vasitəsini təhlükəsiz idarə etməyə imkan verib-verməməsinə yönəlir.
Citypost.az xəbər verir ki, sürücülük hüququ verilərkən şəxsin sağlamlıq vəziyyəti müəyyən tələblər çərçivəsində qiymətləndirilir. Lakin sürücülük vəsiqəsinin vaxtının bitməsi və yenilənməsi zamanı şəxsin həmin andakı sağlamlıq vəziyyəti də nəzərə alına bilər. Yəni vəsiqənin vaxtilə verilməsi o demək deyil ki, şəxsin sağlamlıq vəziyyəti sonrakı illərdə dəyişsə belə, sürücülük hüququ heç bir halda yenidən qiymətləndirilə bilməz.Xüsusilə görmə qabiliyyəti avtomobil idarə edən şəxs üçün əsas təhlükəsizlik amillərindən biridir. Sürücü yolun vəziyyətini, yol nişanlarını, piyadaları, digər nəqliyyat vasitələrini və qarşısına çıxan maneələri vaxtında görməlidir. Görmə qabiliyyətində ciddi məhdudiyyət olduğu halda avtomobil idarə etmək həm həmin şəxsin özü, həm də digər hərəkət iştirakçıları üçün təhlükə yarada bilər. Buna görə də görmə ilə bağlı problemlərin sürücülük üçün tibbi uyğunluq baxımından qiymətləndirilməsi təbiidir.
Amma bu məsələdə “gözdən əlilliyi olan hər kəsin sürücülük vəsiqəsi ləğv edilir” kimi ümumi yanaşma da düzgün deyil. Çünki görmə pozuntularının dərəcəsi və xarakteri fərqli ola bilər. Bir şəxsin görmə qabiliyyətində müəyyən məhdudiyyətin olması avtomatik olaraq onun avtomobil idarə edə bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Əsas məsələ konkret tibbi göstəricilərin sürücülük üçün müəyyən edilmiş tələblərə cavab verib-verməməsidir. Digər tərəfdən, əlillik statusunun özü də avtomatik olaraq sürücülük hüququnun məhdudlaşdırılması üçün əsas kimi qəbul edilməməlidir. Əlilliyi olan şəxslərin müxtəlif sahələrdə əmək fəaliyyəti və digər hüquqları olduğu kimi, onların nəqliyyat vasitəsi idarə etməsi məsələsi də konkret sağlamlıq göstəriciləri əsasında müəyyənləşdirilməlidir.
Burada bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır: əgər şəxsin əlilliyi gözlə bağlıdırsa və həmin şəxsin görmə qabiliyyətində əvvəlki dövrlə müqayisədə dəyişiklik baş veribsə, sürücülük vəsiqəsinin yenilənməsi zamanı tibbi qiymətləndirmə aparılması mümkündür. Bu qiymətləndirmənin nəticəsindən asılı olaraq sürücülük hüququnun davam etdirilməsi, müəyyən məhdudiyyətlərlə verilməsi və ya sağlamlıq göstəriciləri buna imkan vermədikdə məhdudlaşdırılması məsələsinə baxıla bilər.Eyni zamanda, sürücülük vəsiqəsinin yenilənməsi ilə əlillik təyinatının yenidən qiymətləndirilməsini də bir-birinə qarışdırmaq olmaz. Şəxsin sürücülük üçün tibbi baxımdan uyğun olub-olmaması bir məsələdir, onun əlillik statusunun müəyyən edilməsi isə başqa prosedurdur. Buna görə sürücülük vəsiqəsinin yenilənməsi zamanı yaranan hər hansı məhdudiyyət avtomatik olaraq şəxsin əlilliyinin ləğv ediləcəyi anlamına gəlmir.
Həmçinin oxuyun
Azərbaycanın Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin məlumatlarında da sürücülük vəsiqəsi və sürücülərin sağlamlıq vəziyyəti ilə bağlı tələblərin qanunvericilik çərçivəsində tənzimləndiyi göstərilir. Sürücülük vəsiqəsinin dəyişdirilməsi zamanı qanunvericilikdə nəzərdə tutulan sənədlərin və müvafiq hallarda tibbi arayışın təqdim edilməsi tələb oluna bilər. Ona görə də “vəsiqəmi yeniləsəm, mütləq əlimdən alacaqlar” və ya əksinə, “əvvəllər vəsiqə verilibsə, artıq heç bir halda məhdudiyyət tətbiq edilə bilməz” kimi qəti fikirlər söyləmək doğru deyil. Şəxsin hazırkı görmə vəziyyəti, tibbi göstəriciləri və sürücülük üçün müəyyən edilmiş tələblərə uyğunluğu əsas götürülməlidir.Əslində məsələyə ən doğru yanaşma budur: sürücülük vəsiqəsi olan şəxsin sağlamlıq vəziyyəti sonradan dəyişibsə, bu dəyişiklik təhlükəsiz idarəetmə baxımından qiymətləndirilməlidir. Çünki yol hərəkətində yalnız sürücünün şəxsi hüquqları deyil, digər insanların təhlükəsizliyi də nəzərə alınır. Buna görə görmə qabiliyyəti ciddi şəkildə zəifləyən şəxsin avtomobil idarə etməsinin davam etdirilib-etdirilməməsi tibbi və hüquqi meyarlar əsasında müəyyənləşdirilməlidir.
Nəticə etibarilə, gözdən əlilliyi olan şəxsin sürücülük vəsiqəsinin müddətinin başa çatması onun avtomatik şəkildə sürücülük hüququndan məhrum ediləcəyi anlamına gəlmir. Lakin vəsiqənin yenilənməsi zamanı mövcud görmə vəziyyətinin yenidən qiymətləndirilməsi mümkündür. Əgər tibbi göstəricilər avtomobil idarə etməyə imkan verirsə, yalnız əlillik faktına görə sürücülük hüququnun avtomatik məhdudlaşdırılması barədə ümumi nəticə çıxarmaq olmaz. Əksinə, görmə qabiliyyətinin sürücülük üçün müəyyən edilmiş tələblərə cavab vermədiyi müəyyən edilərsə, təhlükəsizlik baxımından müvafiq məhdudiyyətlərin tətbiqi gündəmə gələ bilər.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Cinayət işində ən doğru müdafiə taktikası susmaqdırmı? – Hüquqşünasdan AÇIQLAMA
Cinayət işi üzrə istintaqa cəlb olunan şəxslərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri hüquqi vəziyyətlərini tam anlamadan istintaq zamanı bildikləri hər şeyi danışmağa və özlərini izah etməyə çalışmalarıdır. Bəzi hallarda şəxs səmimi davranaraq məsələyə aydınlıq gətirdiyini düşünür, lakin verdiyi ifadələr sonradan onun əleyhinə sübut kimi qiymətləndirilə bilər. Buna görə də hüquqşünaslar cinayət təqibi zamanı şəxsin öz hüquqlarını bilməsinin və müdafiəçinin köməyindən istifadə etməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirirlər.Citypost.az xəbər verir ki, cinayət işlərində şəxsin təqsirli olduğunu sübut etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşür. Şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə və ya öz əleyhinə sübut təqdim etməyə məcbur edilə bilməz. Bu prinsip həm...
12 Sentyabr 2026, 14:30
Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslər daha tez pensiyaya çıxa bilərmi? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərin pensiya hüquqları ilə bağlı cəmiyyətdə bir sıra suallar yaranır. Xüsusilə valideynlər onları maraqlandıran əsas məsələlərdən biri kimi uşağa qulluq etdikləri müddətin gələcəkdə pensiya stajına daxil edilib-edilmədiyini və daha erkən yaşda əmək pensiyasına çıxmaq imkanının olub-olmadığını soruşurlar.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının “Əmək pensiyaları haqqında” Qanununda əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərlə bağlı xüsusi müddəalar mövcuddur. Qanunun 21-ci maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş qaydada orqanizmin funksiyalarının 81–100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxsə və ya əlilliyi olan uşağa, həmçinin 70 yaşına çatmış ahıla qulluq edilməsi müddəti sığorta stajına daxil edilir. Bu o...
11 Sentyabr 2026, 11:00
İşdən qanunsuz çıxarılan işçi nə etməlidir? – Hüquqşünaslardan AÇIQLAMA
Əmək müqaviləsinə işçinin iradəsi və razılığı olmadan xitam verildikdə, işçi hüquqlarının pozulduğunu hesab edirsə, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada işə bərpa olunmasını və pozulmuş hüquqlarının təmin edilməsini tələb edə bilər. Hüquqşünasların sözlərinə görə, belə hallarda ən vacib məqamlardan biri qanunla müəyyən edilmiş müraciət müddətini ötürməməkdir.Citypost.az xəbər verir ki,mütəxəssislər bildirirlər ki, işçi işdən azad edilməsinin qanunsuz və ya əsassız olduğunu düşünürsə, işə bərpa tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Əmək Məcəlləsinin 296-cı maddəsinə əsasən, fərdi əmək mübahisələri üzrə, qanunda ayrıca müddət nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən bir təqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət etməlidir. Hüququn pozulduğu...
11 Sentyabr 2026, 10:00
Çıxarışı olmayan evə əmlak vergisi tələb edilə bilərmi? – Hüquqşünasdan açıqlama
Bələdiyyələr tərəfindən vətəndaşlardan torpaq və əmlak vergisinin alınması ilə bağlı müəyyən məqamlar tez-tez qarışdırılır. Hüquqşünasların sözlərinə görə, torpaq vergisi ilə əmlak vergisi fərqli vergilərdir və onların hesablanması üçün fərqli hüquqi əsaslar mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, torpaq vergisi torpağın mülkiyyətində və ya istifadəsində olmasından asılı olaraq hesablanır. Torpaq vergisi torpaq sahəsinə görə hər il sabit tədiyə şəklində müəyyən edilir və fiziki şəxslərin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan torpaqlar vergitutma obyektidir. Bu baxımdan torpaq sahəsi ilə bağlı vergi öhdəliyi yalnız həmin ərazidə evin və ya digər tikilinin olub-olmaması ilə müəyyənləşmir.Bununla yanaşı, torpaq vergisinin hesablanması üçün torpaq üzərində mülkiyyət və...
11 Sentyabr 2026, 09:00
Məhkəməsiz kredit borcuna görə maaşdan pul tutula bilər?
Bankdan kredit götürən şəxslər arasında belə bir vəziyyətlə qarşılaşanlar var: kredit borcu yaranır, bank borcun tutulması ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməyib, lakin müəyyən müddət sonra şəxsin iş yerinə icra orqanından məktub daxil olur və əməkhaqqından borcun tutulması tələb edilir. Bu zaman haqlı olaraq sual yaranır: məhkəmə qərarı olmadan əməkhaqqından pul tutulması necə mümkündür?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların izahına görə, Azərbaycan qanunvericiliyində müəyyən hallarda borcun məhkəmə qərarı olmadan da məcburi qaydada tutulmasına imkan verən mexanizm mövcuddur. Belə hallardan biri notarius tərəfindən aparılan icra qeydidir. Qanunvericiliyə əsasən, notarius müəyyən şərtlər daxilində borclunun pul öhdəliyi ilə bağlı icra qeydi apara və həmin sənədin...
10 Sentyabr 2026, 11:00
Nikah pozulmayıb, amma ər-arvad ayrı yaşayır: Bu halda alınan əmlak bölünürmü?
Ər-arvad arasında rəsmi nikah hələ pozulmayıb, lakin tərəflər uzun müddətdir ayrı yaşayır, ailə təsərrüfatı faktiki olaraq ayrılıb. Belə vəziyyətdə tərəflərdən birinin nikah davam etdiyi müddətdə öz adına mənzil, ev, avtomobil və ya digər əmlak alması həmin əmlakın boşanma zamanı mütləq şəkildə bölünməsi deməkdirmi?Citypost.az-ın məlumatına görə, Azərbaycan qanunvericiliyində ümumi qayda ondan ibarətdir ki, nikah müddətində ər-arvadın əldə etdiyi əmlak, əgər nikah müqaviləsində və ya tərəflər arasında başqa razılaşmada fərqli qayda müəyyən edilməyibsə, onların ümumi birgə mülkiyyəti hesab olunur. Əmlakın yalnız ər və ya arvadın adına rəsmiləşdirilməsi də onu avtomatik olaraq həmin şəxsin şəxsi mülkiyyətinə çevirmir. Lakin qanunvericilikdə ayrıca mühüm istisna da...
10 Sentyabr 2026, 10:00
