Maşınların arxa şüşəsində niyə həmişə siləcək olmur?
Maraqlı 29 Sentyabr 2026, 10:30
560
Bəzi maşınların ön şüşəsində siləcək olduğu halda, arxa şüşəsində siləcək olmur? Yağış yağanda avtomobilin arxa şüşəsi də islanırsa, bəs sürücü arxa görüntünü necə aydın görə bilir? Bunun cavabı ilk baxışda göründüyündən daha maraqlıdır və əsasən avtomobilin kuzov quruluşu ilə aerodinamikası ilə bağlıdır.
Citypost.az xəbər verir ki, maşın hərəkət etdikcə onun ətrafında müxtəlif istiqamətlərdə hava axınları yaranır. Yağış zamanı arxa şüşəyə düşən su damcılarının hərəkətinə də bu hava axınları təsir göstərir. Avtomobilin kuzovunun forması, arxa şüşənin yerləşmə bucağı və maşının sürəti su damcılarının şüşə üzərində nə qədər qalmasına təsir edən əsas amillərdəndir. Bəzi avtomobillərdə arxa şüşə elə bucaq altında yerləşir ki, hərəkət zamanı suyun bir hissəsi hava axınının və cazibə qüvvəsinin təsiri ilə səthdən uzaqlaşır. Amma məsələ yalnız su damcılarının aşağı axması ilə bitmir. Avtomobilin arxa hissəsində yaranan aerodinamik axın da mühüm rol oynayır. Kuzovun formasından asılı olaraq hava arxa şüşənin üzərindən müxtəlif istiqamətlərdə hərəkət edə bilər. Buna görə bəzi avtomobillərdə arxa şüşə hərəkət zamanı nisbətən təmiz qalır və istehsalçı ayrıca siləcəyin vacib olmadığı qənaətinə gəlir.
Digər avtomobillərdə isə vəziyyət tamamilə fərqlidir. Xüsusilə arxa hissəsi daha dik olan bəzi maşınlarda hava axını yol səthindəki suyu, palçığı və tozu avtomobilin arxa şüşəsinə doğru daşıya bilər. Yağışlı havada bu problem daha da artır. Belə vəziyyətdə arxa şüşədə yalnız su damcıları deyil, yol çirki də toplandığından sürücünün arxanı görməsi çətinləşir. Məhz buna görə bir çox avtomobildə arxa şüşə siləcəyi istifadə olunur. Yəni arxa şüşə siləcəyinin olub-olmaması avtomobil istehsalçısının təsadüfi seçimi deyil. Burada kuzovun forması, şüşənin bucağı, aerodinamik quruluş, arxa hissədə yaranan hava axını və sürücünün arxa görünüş ehtiyacı birlikdə nəzərə alınır.
Üstəlik, bütün avtomobillərin arxa şüşəsi eyni formada deyil. Bəzi maşınlarda şüşə daha maili, bəzilərində isə daha dik yerləşdirilir. Buna görə də bir avtomobil üçün arxa siləcək vacib olduğu halda, başqa bir avtomobildə onun istifadəsinə ehtiyac daha az ola bilər. Hətta eyni kuzov tipində belə fərqli modellər arasında bu xüsusiyyət dəyişə bilər. Burada bir yanlış təsəvvürü də aradan qaldırmaq lazımdır: arxa şüşəsində siləcək olmayan maşın yağış zamanı heç vaxt çirklənmir və ya şüşəsində su qalmır demək deyil. Güclü yağış, aşağı sürət, avtomobilin dayanması və yol şəraiti zamanı həmin şüşə də islana və çirklənə bilər. Sadəcə avtomobilin konstruksiyası və aerodinamikası müəyyən şəraitdə bu problemin daha az hiss olunmasına imkan verir.
Həmçinin oxuyun
Beləliklə, növbəti dəfə yağışlı havada yolda arxa şüşəsində siləcək olmayan bir maşın gördükdə bunun səbəbini artıq biləcəksiniz. Bu, avtomobil istehsalçılarının sadəcə bir detalı ixtisar etməsi deyil, kuzovun forması ilə hava axınlarının necə işlədiyini nəzərə alan mühəndislik qərarıdır.Bəzən avtomobildə ən adi görünən detalların arxasında belə maraqlı fizika və mühəndislik hesablamaları dayanır.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təyyarənin təkəri 270 km/saat sürətlə yerə dəyir, bəs niyə partlamır?
Bir təyyarənin təkərinin uçuş zamanı necə bir yükə məruz qaldığını düşünmüsünüzmü? Tonlarla ağırlığı daşıyan nəhəng təyyarə uçuş-enmə zolağına toxunduğu anda təkərlər bir anda çox yüksək sürətlə fırlanmağa başlayır. Kənardan baxanda adi rezin halqa kimi görünən bu təkərlər isə əslində son dərəcə mürəkkəb mühəndislik konstruksiyalarıdır.Citypost.az xəbər verir ki, təyyarə yerə enərkən təkərlərin qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri onların uçuş zolağı ilə təmasdan əvvəl çox aşağı fırlanma sürətində olmasıdır. Təkər yerə toxunduğu anda isə onun fırlanma sürəti təyyarənin irəliləmə sürətinə uyğunlaşmalıdır. Bu proses çox qısa müddətdə baş verir və təkərlə asfalt arasında böyük sürtünmə yaranır.Məhz buna görə eniş zamanı təkərlərdən tüstü qalxdığını görə...
29 Sentyabr 2026, 09:30
Arılar dünyanı bizim gördüyümüz kimi görmür – Heyvanların gözündə dünya necə görünür?
Heç düşünmüsünüzmü ki, hazırda baxdığınız dünya başqa bir canlının gözündə tamamilə fərqli görünə bilər? Bizim üçün qırmızı rəngdə olan bir lalə və ya xaşxaş çiçəyi arı üçün tamamilə başqa rənglər və naxışlarla seçilə bilər. Bəs biz heç vaxt bir heyvanın gözündən dünyaya baxa bilmədiyimiz halda onların hansı rəngləri gördüyünü necə bilirik?Bu, sadəcə ehtimal və ya fərziyyə deyil. Alimlər heyvanların görmə qabiliyyətini onların gözlərindəki fotoreseptor hüceyrələri və bu hüceyrələrin işığa reaksiyası əsasında araşdırırlar. Bunun üçün istifadə olunan üsullardan biri mikrospektrofotometriyadır. Bu metod vasitəsilə fotoreseptorların müxtəlif dalğa uzunluğundakı işığı nə dərəcədə qəbul etdiyi ölçülə bilir. Beləliklə, müəyyən bir heyvanın hansı işıq dalğalarına...
29 Sentyabr 2026, 08:30
Yaşlandıqca zaman niyə daha sürətli keçir? – Beynimizin zaman illüziyası
Uşaqlıqda bir yay tətili sanki bitmək bilmirdi. Bir neçə həftə belə insana çox uzun bir müddət kimi görünürdü. Yeni məktəb, yeni dostlar, ilk səyahətlər, ilk dəfə gördüyümüz yerlər, öyrəndiyimiz yeni məlumatlar – uşaqlıq dövründə həyatımız çoxlu sayda “ilk”lərlə dolu olurdu.Amma illər keçdikcə qəribə bir hiss yaranır. Bir ayın necə keçdiyini anlamırıq. Bir hadisənin üzərindən bir neçə həftə keçir və insan öz-özünə deyir: “Bir dəqiqə, bu hadisə elə dünən baş verməmişdimi?” Sonra aylar keçir, illər keçir və geriyə baxanda sanki zaman getdikcə daha sürətli axır.Bəs həqiqətən zaman sürətlənir?Citypost.az-ın məlumatına görə, saatın əqrəbləri uşaqlıqda başqa, yetkinlikdə başqa sürətlə hərəkət etmir. Bir dəqiqə...
28 Sentyabr 2026, 11:00
İnsan beyni necə “elektriklə düşünür”? MARAQLI ARAŞDIRMA
Hazırda bu yazını oxuyarkən beyninizdə görünməz, lakin son dərəcə mürəkkəb bir proses baş verir. Siz sözləri oxuyur, onların mənasını anlayır, əvvəlki məlumatlarla əlaqələndirir və yeni fikir formalaşdırırsınız. Bütün bunların arxasında milyardlarla sinir hüceyrəsinin – neyronların fəaliyyəti dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, beynimizi bəzən mürəkkəb kompüterlə müqayisə edirlər. Lakin insan beyni adi kompüterdən daha mürəkkəb bioloji sistemdir. Burada məlumatların ötürülməsi yalnız “elektrik” hesabına baş vermir. Neyronlar elektrik impulsları yaradır, həmin siqnallar sinapslarda kimyəvi maddələr vasitəsilə digər hüceyrələrə ötürülür və nəticədə nəhəng sinir şəbəkəsi formalaşır. Yəni beynimizin fəaliyyəti elektrik və kimyəvi proseslərin birlikdə işləməsi nəticəsində meydana gəlir.İnsan beynində təxminən 80 milyarddan çox neyron...
28 Sentyabr 2026, 10:00
Hamı sizə baxırmış kimi hiss edirsiniz? – Beynimizin “projektor effekti” adlı illüziyası
Heç bir məkana daxil olarkən birdən-birə hamının diqqətinin sizin üzərinizdə olduğunu hiss etmisinizmi? Saçınızın necə göründüyü, geyiminizin sizə yaraşıb-yaraşmadığı, üzünüzdəki kiçik bir qüsur, danışarkən etdiyiniz səhv və ya dediyiniz hansısa söz uzun müddət beyninizdə qala bilər. Hətta bəzən elə düşünürük ki, otaqdakı insanların hamısı məhz bizi izləyir, bizim haqqımızda fikir yürüdür və etdiyimiz ən kiçik səhvi belə yadda saxlayır.Citypost.az xəbər verir ki, psixologiyada bu hissin mühüm izahlarından biri “projektor effekti” və ya ingiliscə “spotlight effect” adlanır. Bu anlayış insanın öz görünüşünün, davranışının və səhvlərinin başqaları tərəfindən əslində olduğundan daha çox nəzərə çarpdığını düşünməsi ilə bağlıdır. 2000-ci ildə psixoloqlar Thomas Gilovich,...
28 Sentyabr 2026, 09:00
Dejavu nədir? – Beynimiz keçmişi xatırlayır, yoxsa bu günün özünü təkrar yaşayırıq?
Heç başınıza gəlibmi? Biri ilə söhbət edirsiniz, küçədə gedirsiniz və ya tamamilə adi bir məkandasınız. Birdən qəribə bir hiss yaranır. Sanki bu anı əvvəllər də yaşamısınız. Hətta qarşınızdakı insanın dediyi cümləni, ətrafdakı insanların hərəkətini, olduğunuz məkanı və baş verən hadisənin gedişini belə əvvəlcədən bilirmiş kimi hiss edirsiniz. “Mən bu anı artıq yaşamışam” düşüncəsi yaranır. Məhz bu qəribə təcrübəyə déjà vu deyilir.Citypost.as xəbər verir ki, fransız dilində “artıq görülmüş” mənasını verən déjà vu əslində insanın hazırda yaşadığı hadisəni sanki keçmişdən tanıması hissidir. Maraqlısı isə budur ki, insan çox vaxt həmin hadisənin nə vaxt və harada baş verdiyini xatırlaya bilmir. Yəni ortada...
25 Sentyabr 2026, 11:30
