Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Şəkərli diabet xəstələri nələrə diqqət etməlidir?  

Sənət aləmi 27 Yanvar 2026, 16:32

220

Şəkərli diabet (diabetes mellitus) müasir dövrün ən geniş yayılmış xroniki xəstəliklərindən biridir. Dünya üzrə milyonlarla insan bu xəstəliklə yaşayır və mütəxəssislərin fikrincə, düzgün nəzarət olunmadıqda diabet ürək-damar xəstəliklərindən tutmuş görmə itkisinə qədər ciddi fəsadlara yol aça bilər. Endokrinoloqlar bildirirlər ki, diabetlə sağlam yaşamaq mümkündür – əsas şərt davamlı nəzarət və düzgün həyat tərzidir.

Şəkər səviyyəsinə müntəzəm nəzarət

Mütəxəssislərin ilk və əsas tövsiyəsi qan şəkərinin mütəmadi ölçülməsidir. Qanda şəkərin tez-tez yüksəlməsi:

damarların zədələnməsinə,

böyrək və göz problemlərinə,

sinir sisteminin pozulmasına səbəb ola bilər.

Həkimlər xəstələrə gündəlik və ya həkimin təyin etdiyi intervalda şəkər ölçmələrini aparmağı və nəticələri qeyd etməyi tövsiyə edirlər.

Qidalanma rejimi: diabetin açar nöqtəsi

Endokrinoloqlar vurğulayırlar ki, şəkərli diabet xəstələri üçün nə yediyi qədər, nə vaxt yediyi də önəmlidir.

Tövsiyə olunan əsas prinsiplər:

şəkər, ağ un və şirniyyatların minimuma endirilməsi,

qazlı və şəkərli içkilərdən uzaq durmaq,

liflə zəngin qidaların (tərəvəz, paxlalılar, tam taxıl məhsulları) artırılması,

gündəlik porsiyaların kiçildilməsi və nizamlı saatlarda qidalanma.

Mütəxəssislər ac qalmağın da təhlükəli olduğunu, bunun qəfil şəkər düşməsinə səbəb ola biləcəyini bildirirlər.

 Fiziki aktivlik – təbii dərman

Həkimlərin fikrincə, müntəzəm fiziki hərəkət insulinə həssaslığı artırır və qan şəkərinin stabilləşməsinə kömək edir.

Tövsiyə edilən fəaliyyətlər:

gündəlik yüngül gəzintilər,

üzgüçülük,

velosiped sürmək,

həkim məsləhəti ilə sadə idman hərəkətləri.

Lakin ağır fiziki yüklənmədən öncə mütləq həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.

Dərman və insulinə məsuliyyətli yanaşma

Mütəxəssislər diabet xəstələrinin dərman və ya insulin qəbulunu özbaşına dəyişməməsini xüsusilə vurğulayırlar. Dozanın azaldılması və ya artırılması ciddi fəsadlara yol aça bilər. Müalicə yalnız həkim nəzarəti altında aparılmalıdır.

 Ayaq və dəriyə xüsusi diqqət

Diabetik neyropatiya riski səbəbilə ayaqlarda hissiyat azalır. Bu isə xırda yaraların gec sağalmasına və infeksiyaya səbəb ola bilər. Həkimlər məsləhət görür:

ayaqları hər gün yoxlamaq,

dar ayaqqabılardan uzaq durmaq,

dəridə quruluq və çatlar yarandıqda vaxtında tədbir görmək.

 Ürək, göz və böyrəklərin qorunması

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, diabet yalnız şəkər problemi deyil. O:

ürək-damar xəstəlikləri,

böyrək çatışmazlığı,

görmə zəifləməsi riskini artırır.

Bu səbəbdən diabet xəstələri ildə ən azı bir dəfə:

oftalmoloji,

kardioloji,

nefroloji müayinələrdən keçməlidirlər.

Psixoloji vəziyyət də önəmlidir

Həkimlər bildirirlər ki, stress və psixoloji gərginlik qan şəkərinin yüksəlməsinə birbaşa təsir edir. Diabetlə yaşayan insanların özlərini tək hiss etməməsi, ailə dəstəyi alması və lazım olduqda psixoloqa müraciət etməsi tövsiyə olunur.

Mütəxəssislərin yekdil qənaətinə görə, şəkərli diabet hökm deyil. Düzgün qidalanma, müntəzəm nəzarət, fiziki aktivlik və həkim tövsiyələrinə əməl etməklə diabetlə uzun və keyfiyyətli həyat sürmək mümkündür. Əsas məsələ xəstəliyi gizlətmək deyil, onu idarə etməyi öyrənməkdir.

Yeganə

Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin

Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Grammy mükafatlı baraban ifaçısı Sly Dunbar vəfat edib  

Reggae və dub musiqisinin dünya miqyasında yayılmasında mühüm rol oynamış, prodüser-duet Sly and Robbienin üzvü, Grammy mükafatlı barabançı Sly Dunbar 73 yaşında dünyasını dəyişib.Citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, mərhum musiqiçinin həyat yoldaşı Thelma Dunbar Jamaika mətbuatına açıqlamasında bildirib ki, Dunbar bazar ertəsi səhər saatlarında evində hərəkətsiz vəziyyətdə tapılıb və həkimlər onun vəfat etdiyini təsdiqləyiblər. Ailəyə yaxın mənbələr musiqiçinin bir müddətdir səhhətində problemlər yaşadığını qeyd ediblər.Sly Dunbarın vəfatı musiqi dünyasında böyük kədər doğurub. Bir çox tanınmış musiqiçi və prodüser onunla bağlı başsağlığı mesajları paylaşıb. Britaniyalı reggae və dub DJ-i David Rodigan Dunbarı “əsl ikon” adlandıraraq, onun minlərlə musiqi yazısında...

27 Yanvar 2026, 16:06

Fazil Mustafa əməkdar artisti TƏBRİK ETDİ

Milli Məclisin deputatı, İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri Fazil Mustafa əməkdar artist, rejissor və aktyor Sərvər Əliyevə təbrik məktubu ünvanlayıb.Təbrik məktubunda Sərvər Əliyevin Azərbaycan teatr məkanında uzunillik səmərəli fəaliyyəti, səhnə sənətinə verdiyi dəyərli töhfələr yüksək qiymətləndirilib. Bildirilib ki, onun teatr və mədəniyyət sahəsində apardığı yaradıcı işlər, müxtəlif dövlət teatrlarında, o cümlədən Ağdam Dövlət Dram Teatrında, İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrında və hazırda Dərbənd Azərbaycan Dram Teatrında baş rejissor kimi fəaliyyəti xüsusi önəm daşıyır.Məktubda vurğulanıb ki, Sərvər Əliyev cəmiyyətlə səhnə arasında körpü rolunu oynayan sənətkar kimi tanınır, onun səhnələşdirdiyi tamaşalar Azərbaycan teatrının klassik və çağdaş nümunələrinin təqdimatı baxımından dərin...

27 Yanvar 2026, 13:56

Firuz Mustafadan baş rejissor qərarına münasibət: “Teatrlara rejissorlar lazımdır”  

Dramaturq, əməkdar incəsənət xadimi Firuz Mustafa dövlət teatrlarında baş rejissor ştatının ləğv olunması ilə bağlı sosial şəbəkə hesabında geniş status paylaşıb.Mədəniyyət Nazirliyinin “Azərbaycanda dövlət teatrlarında baş rejissor ştatı ləğv edilib” açıqlamasına münasibət bildirən Firuz Mustafa bu qərarın mühüm və gərəkli olduğunu qeyd edib.Onun sözlərinə görə, mətbuatda və sosial şəbəkələrdə məsələyə münasibət birmənalı deyil. Teatrın daxili proseslərinə az-çox bələd olan və onu sevən insanların bir qismi bu qərarı təəssüf və təəccüblə qarşılayıb. Lakin dramaturq vurğulayıb ki, zaman dəyişib, teatr dəyişib, tamaşaçı dəyişib və artıq köhnə kanonlar özünü doğrultmur.Firuz Mustafa bildirib ki, teatrların “baş” və ya “ayaq” rejissora deyil, əsl rejissorlara ehtiyacı...

27 Yanvar 2026, 12:20

Vasif Ayan Dəyanət Rzayevdən YAZDI

Prodüser Vasif Ayan mərhum dostu, tanınmış psixoloq Dəyanət Rzayevlə bağlı sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib.Citypost.az xəbər verir ki, Vasif Ayan paylaşımında bildirib ki, Dəyanət Rzayevin vəfatından doqquz il keçməsinə baxmayaraq, onun itkisi hələ də onu tanıyan insanlar tərəfindən ağır qəbul olunur. O qeyd edib ki, zamanın hər şeyi yüngülləşdirdiyi deyilsə də, bu fikir Dəyanət Rzayevin yoxluğu ilə bağlı özünü doğrultmur.Prodüser mərhum psixoloqun yalnız peşəkar fəaliyyəti ilə deyil, həm də insani keyfiyyətləri ilə yadda qaldığını vurğulayıb. Onun səmimi, mehriban və pozitiv bir insan olduğunu, insanlara sözlə deyil, varlığı ilə təsir göstərməyi bacardığını bildirib.Paylaşımının sonunda Vasif Ayan mərhum dostunun ruhuna dualar edib.Qeyd...

27 Yanvar 2026, 10:31

Dövlət teatrlarında bədii rəhbər və baş rejissor vəzifələri ləğv edilib 

Azərbaycanda dövlət teatrlarında bədii rəhbər, baş rejissor və bu kimi bir sıra digər vəzifələr ləğv edilib.Citypost.az-ın verdiyi xəbərə görə  bu dəyişikliklər dövlət teatrlarının əsasnamələri, strukturu və ştat cədvəllərinin yenilənməsi əsasında baş verib.Belə ki, hazırkı idarəetmə quruluşundakı mövcud baş rejissor, bədii rəhbər və digər buna bənzər vəzifələr ləğv edilib. Onların əvəzində isə Yaradıcılıq, Tərtibat, Maliyyə və Marketinq əsaslı şöbələrin yaradılıb.

26 Yanvar 2026, 16:31

Dövlət teatrlarında idarəetmə mexanizmləri təkmilləşdirilib  

 Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən dövlət teatrlarının idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində müvafiq qərarlar qəbul edilib.Citypost.az xəbər verir ki, Bu barədə Mədəniyyət Nazirliyi məlumat yayıb“Teatr və teatr fəaliyyəti haqqında” qanunun tələblərinə uyğun olaraq, dövlət teatrlarının əsasnamələri, struktur və ştat cədvəlləri yenidən işlənərək təsdiqlənib. Qəbul edilən dəyişikliklər ötən ildən başlayaraq teatr rəhbərlərinin, sahə üzrə ekspert və mütəxəssislərin, eləcə də aidiyyəti komissiyaların iştirakı ilə müzakirə olunub.Yeni təsdiq edilmiş əsasnamələr teatrların fəaliyyətinin sistemləşdirilməsinə, idarəetmənin səmərəliliyinin artırılmasına və funksional vəzifələrin daha aydın şəkildə müəyyənləşdirilməsinə xidmət edir. Qəbul olunan qərarlar teatr müəssisələrinin dayanıqlı inkişafının təmin olunmasına, yaradıcı və inzibati fəaliyyətin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə, həmçinin idarəetmə proseslərində şəffaflığın...

26 Yanvar 2026, 15:57