Ağciyər Xərçəngi Müalicəsində Yeni Yol Tapıldı
Tibb 16 Yanvar 2026, 18:26
285
Florida Universitetinin tədqiqatçıları bağırsaq bakteriyaları tərəfindən istehsal olunan kiçik bir kimyəvi birləşmənin ağciyər xərçəngi üçün immunoterapiyanın effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bildiyini müəyyən ediblər. Nəticələr Cell Reports Medicine jurnalında dərc olunub.
Citypost.az-ın məlumatına görə, tədqiqat bakterial bir metabolit üzərində aparılıb və ona müvəqqəti olaraq “Bac429” adı verilib. Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə bu metabolit, immun yoxlama nöqtəsi inhibitorları ilə aparılan terapiyaya qarşı şişlərin həssaslığını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.
Hazırda bu tip immunoterapiya onkologiyada ən perspektivli üsullardan biri sayılır. Bu dərmanlar immun sistemindəki təbii məhdudiyyətləri aradan qaldıraraq T-hüceyrələrin xərçəng hüceyrələrinə daha aktiv şəkildə hücum etməsini təmin edir. Lakin praktikada onlar yalnız xəstələrin nisbətən kiçik bir hissəsində təsirli olur. Müxtəlif qiymətləndirmələrə görə, stabil effekt xəstələrin yalnız 20 faizində müşahidə olunur, qalan şişlər isə müalicəyə çox həssas olmur. Buna görə immunoterapiya reaksiyasını artırmaq yollarının axtarışı müasir onkologiyanın vacib vəzifələrindən biridir.
Tədqiqat zamanı alimlər 180-dən çox bağırsaq bakteriyası törəməsini araşdırıb və onların bir neçəsini şiş əleyhinə immun cavabını daha aydın göstərənlər kimi müəyyən ediblər. Daha sonra aydınlaşıb ki, əsas rol bakteriyada deyil, onun istehsal etdiyi xüsusi maddədədir – yəni Bac429 metabolitində.Ağciyər xərçəngi olan və əvvəlcə immunoterapiyaya zəif reaksiya verən siçanlara bu metabolit immun yoxlama nöqtəsi inhibitorları ilə birlikdə yeridildikdə, şişlərin böyüməsi təxminən yarıbayarı yavaşlayıb. Əgər immunoterapiya metabolitsiz tətbiq olunubsa, effekt xeyli zəif olub. Bu, birləşmənin birbaşa immun cavabı gücləndirdiyini və immun sisteminin xərçəng hüceyrələrini daha effektiv tanıyıb məhv etməsinə kömək etdiyini göstərir.
Kəşfin xüsusi əhəmiyyəti ondadır ki, tək bir metabolitin istifadəsi xəstənin mikrobiotasını bakterial peyvənd və ya nəcis transplantasiyası ilə dəyişdirməyə cəhd etməkdən daha təhlükəsiz və asandır. Metabolit standartlaşdırıla, dəqiq dozalana və dərmana çevrilə bilər. Alimlər hazırda onun təsir mexanizmini öyrənir və insan klinik sınaqları üçün istifadə oluna biləcək törəmə birləşmələr hazırlayırlar.Tədqiqat bağırsaq mikrobiotasının, immun sistemin və xərçəng əleyhinə terapiyanın effektivliyi arasındakı əlaqəni daha aydın şəkildə ortaya qoyur. Gələcəkdə bu, immunoterapiyanın bakterial metabolitlərə əsaslanan dərmanlarla tamamlandığı yeni kombinə edilmiş yanaşmaların inkişafına yol açaraq, bu müalicədən faydalana biləcək xəstələrin sayını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Beyində “motivasiya əyləci” AŞKARLANDI
Kioto Universitetinin alimləri beyində motivasiyanı zəiflədən xüsusi neyron zəncirini — şərti olaraq “motivasiya əyləci” adlandırılan mexanizmi aşkar ediblər. Bu neyron əlaqəsi xoşagəlməz və ya stresli tapşırıqların icrasını ləngidir və nəticədə təxirəsalma (prokrastinasiya) meylini gücləndirir. Araşdırmanın nəticələri BBC Science Focus jurnalında dərc olunub.Citypost.az-ın məlumatına görə təcrübələr zamanı tədqiqatçılar makak meymunlarını mükafatlı iki növ tapşırığı yerinə yetirməyə öyrədiblər. Tapşırıqlardan biri yalnız mükafatla müşayiət olunub, digəri isə eyni mükafatla yanaşı, üzə hava axını kimi xoşagəlməz stimulla müşayiət edilib. Əgər tapşırıq diskomfort vəd etmirdisə, heyvanlar onu tərəddüdsüz yerinə yetiriblər. Lakin xoşagəlməz təsirin gözlənildiyi hallarda meymunlar tez-tez tapşırıqdan imtina edib və ya onun icrasını gecikdiriblər.Beyin...
16 Yanvar 2026, 10:30
Hansı məhsullar autizm riski ilə əlaqələndirilir ?
“Frontiers in Nutrition” jurnalında dərc olunan araşdırmada alimlər müəyyən qida vərdişlərinin autizm spektr pozuntusu (ASP) riskinə təsir edib-etmədiyini və bu əlaqələrin bioloji, o cümlədən immun mexanizmlərlə izah olunub-olunmadığını araşdırıblar. Mövzuya maraq yüksək olaraq qalır, çünki dünyada autizm diaqnozu qoyulan uşaqların sayı artır və qidalanma ailələr tərəfindən təsir göstərilə bilən nadir amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.Citypost.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar uzunmüddətli qida seçimlərini əks etdirən genetik məlumatların analizinə əsaslanan Mendelin randomizasiyası metodundan istifadə ediblər. Bu yanaşma təsadüfi amillərin və əks səbəb-nəticə əlaqələrinin təsirini azaltmağa imkan verir. Araşdırmada təxminən 200 qida faktoru, eləcə də qida allergiyası və maddələr mübadiləsi göstəriciləri nəzərə alınıb. Bundan...
15 Yanvar 2026, 10:19
Diş ətinin xəstəliklərinə qarşı yeni diş pastası HAZIRLANIB
Almaniya alimləri diş ətinin iltihabına səbəb olan bakteriyaların çoxalmasını effektiv şəkildə qarşısını alan, eyni zamanda ağız mikroflorasındakı faydalı bakteriyaları qoruyan yeni diş pastası hazırlayıblar. Citypost.az xəbər verir ki, raşdırma Almaniyanın Halle şəhərindəki Fraunhofer İnstitutu və digər tərəfdaşlar tərəfindən aparılıb, daha sonra isə texnologiya PerioTrap Pharmaceuticals GmbH startapı tərəfindən kommersiyalaşdırılıb.Pіrodontit əsasən Porphyromonas gingivalis kimi patogen bakteriyaların diş daşları boyunca diş ətinə yapışması nəticəsində inkişaf edir. Bu bakteriyalar əvvəlcə gingivitə, daha sonra isə diş əti və ətraf toxumaların xroniki iltihabına səbəb olur. İltihab yalnız diş ətini və sümükləri məhv etmir, həm də bakteriyaların qan dövranına daxil olaraq diabet, ürək-damar xəstəlikləri, artrit və...
14 Yanvar 2026, 16:40
Səhiyyə Nazirliyi dərmanlarla bağlı əhaliyə ÇAĞIRIŞ etdi
"İnternet üzərindən alınan dərmanların mənşəyi məlum olmur. Bu məhsullar, əsasən, bioloji aktiv əlavələrdir və dünyanın heç bir ölkəsində rəsmi olaraq dərman kimi qəbul edilmir".Oxu24.com xəbər verir ki, bu sözləri Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis eksperti, terapevt Nahid Məhərrəmov deyib.O bildirib ki, həkim məsləhəti olmadan hər hansı dərman və ya əlavə qəbul etmək düzgün deyil:“Bu cür hallar bu gün kifayət qədər geniş yayılıb və ciddi narahatlıq doğurur. İnternetdən əldə edilən preparatlardan istifadə risklidir və sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər. İnsanlar bəzən “immuniteti gücləndirən” adı altında müxtəlif vasitələr alırlar. Halbuki hazırda dünyada immunitet sistemini birbaşa və möcüzəvi şəkildə “qaldıran” konkret dərman mövcud deyil. Bu...
14 Yanvar 2026, 16:36
Qaraciyərdə yağ yığılması günün hansı vaxtı sürətlənir? – ARAŞDIRMA
Oksford Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, qaraciyərin ən geniş yayılmış xəstəliklərindən biri olan metabolik assosiasiyalı piylənmə xəstəliyi (əvvəllər qeyri-alkoqollu yağlı qaraciyər xəstəliyi kimi tanınır) orqanizmin sutkalıq bioloji ritmləri ilə sıx əlaqəlidir və əsasən gecə saatlarında daha sürətlə inkişaf edir.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri Cell Metabolism jurnalında dərc olunub. Bildirilir ki, hazırda bu xəstəlik dünya üzrə yetkin əhalinin təxminən 40 faizini əhatə edir və ağır hallarda sirroz, qaraciyər çatışmazlığı, qaraciyər xərçəngi, eləcə də ürək-damar fəsadlarına səbəb ola bilər.Tədqiqatda yağlı qaraciyər xəstəliyi olan və olmayan şəxslər iştirak edib. Alimlər gündüz və gecə saatlarında metabolik prosesləri ətraflı şəkildə araşdırıb, o cümlədən qaraciyər...
14 Yanvar 2026, 13:00
Elon Musk cərrahlara SƏSLƏNDİ :“Boşuna tibb oxumayın, robotlar həkimlərin yerinə keçəcək”
Tesla CEO-su Elon Mausk tibb dünyasında böyük müzakirələrə səbəb olan açıqlama verib. Musk, süni intellekt və insansı robotların əməliyyat otaqlarını ələ keçirəcəyini iddia edərək, cerrahları qıcıqlandıran sözlər səsləndirib.citypost.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, ABŞ-lı mühəndis və həkim Peter Diamandis-in təqdim etdiyi “Moonshots” podkastına qatılan Elon Musk, süni intellekt və insansı robotların səhiyyədə köklü dəyişikliklər yaradacağını bildirib.Musk tibb sahəsində insan resursu probleminə diqqət çəkərək bildirib ki, “hazırda yaxşı cerrahların sayı çox azdır”. O əlavə edib ki, yaxşı həkim olmaq uzun illər tələb edir, amma bu müddət ərzində səhv riski tam aradan qalxmır:“Doktorların vaxtı məhduddur, biliklər isə daim dəyişir. Dünyadakı bütün...
13 Yanvar 2026, 14:17