Panik atak zamanı ilk addım nə olmalıdır?
Tibb 26 Yanvar 2026, 10:37
1332
Son illər stress, sürətli həyat tərzi və psixoloji yüklənmələr fonunda panik atak yaşayan insanların sayı artmaqdadır. Gözlənilmədən başlayan bu vəziyyət insanı ciddi qorxuya sala, hətta həyat üçün təhlükə hissi yarada bilər.
Citypost.az-ın məlumatına görə, lakin mütəxəssislər bildirir ki, panik atak nə qədər ağır görünsə də, düzgün yanaşma ilə idarə oluna bilən bir haldır.
Panik atak nədir?
Panik atak qəfil başlayan, intensiv qorxu və narahatlıq hissi ilə müşayiət olunan psixoloji vəziyyətdir. Adətən bir neçə dəqiqə ərzində pik həddə çatır və tədricən azalır. Bu zaman insanda ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı, başgicəllənmə, əllərdə titrəmə, tərləmə, sinədə sıxıntı və “ölürəm” qorxusu yarana bilər.
Panik atak tutanda ilk nə etmək lazımdır?
1. Dayanmaq və vəziyyəti tanımaq
Ən vacib addım panikaya qarşı panika ilə cavab verməməkdir. Öz-özünüzə demək lazımdır:
“Bu panik atakdır. Keçicidir və mənə fiziki zərər verməyəcək.”
Bu düşüncə qorxunun gücünü azaldır.
2. Nəfəsə nəzarət etmək
Panik atak zamanı nəfəs sürətlənir və bu, vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Mütəxəssislər yavaş və dərin nəfəs almağı tövsiyə edir:
4 saniyə nəfəs al
4 saniyə saxla
6 saniyə nəfəs ver
Bu texnika bədənin sakitləşmə mexanizmini aktivləşdirir.
3. Diqqəti bədənə və ətrafa yönəltmək
İnsanın diqqəti qorxu düşüncələrində ilişib qalanda panik atak güclənir. Ətrafdakı real detallara fokuslanmaq faydalıdır:
5 şeyə bax və adını çək
3 səsə qulaq as
Əlində olan əşyanı toxunaraq hiss et
Bu üsul beyinə “təhlükə yoxdur” mesajı verir.
Həmçinin oxuyun
4. Hərəkətsiz qalmağa məcbur etməmək Bəzi insanlar panik atak zamanı donub qalır. Halbuki yavaş gəzmək, oturub ayaqları yerə möhkəm basmaq və ya bədəni rahat bir mövqeyə gətirmək daha faydalıdır.
Nə etmək olmaz?
“Ürəyim dayanır” kimi fəlakət düşüncələrinə qapılmaq
Dərhal qaçmaq və ya özünü sıxmaq
Spirtli içki və ya təsadüfi dərman qəbul etmək
Özünü zəif və gücsüz hesab etmək
Nə zaman mütəxəssisə müraciət edilməlidir?
Əgər panik ataklar:
Tez-tez təkrarlanırsa
Gündəlik həyatınıza mane olursa
Tək qalmaq qorxusu yaradırsa
Yuxu və iş rejimini pozursa
bu halda psixoloq və ya psixiatr dəstəyi vacibdir. Vaxtında alınan peşəkar yardım panik atakların tam nəzarət altına alınmasına kömək edir.
Unutmaq olmaz
Panik atak zəiflik deyil, bədənin və psixikanın kömək siqnalıdır. Doğru yanaşma, məlumatlılıq və dəstək ilə bu vəziyyətin öhdəsindən gəlmək mümkündür.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Müasir klinik tibbdə "Görünməz Tükənmə"
Klinik müşahidələr göstərir ki, son illərdə pasiyentlərin müraciət etdiyi ən geniş yayılmış simptomlar qrupu məhz xroniki yorğunluq sindromu ilə bağlıdır. Citypost.az xəbər verir ki, Tibbi nöqteyi-nəzərdən bu vəziyyət sadəcə fiziki yorğunluq deyil, orqanizmin homeostazının pozulması, yəni daxili müvazinətin itməsidir. Uzunmüddətli stress və informasiya yükü sinir sisteminin simpatik şöbəsini daimi aktiv saxlayır ki, bu da böyrəküstü vəzilərin disfunksiyasına və kortizol hormonunun balansının pozulmasına gətirib çıxarır. Nəticədə insan kifayət qədər istirahət etsə belə, hüceyrə səviyyəsində enerji bərpası (ATP sintezi) ləngiyir və bu, daimi halsızlıq, koqnitiv funksiyaların zəifləməsi və bədən müqavimətinin aşağı düşməsi ilə özünü büruzə verir.Bu patoloji vəziyyətdən çıxış yolu kimi tibbi...
13 Mart 2026, 13:41
DİQQƏT:Qulaqcıqlar qulaq sağlamlığını poza bilər
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, qulaqcıqlar gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilsə də, onların istifadəsi yalnız eşitməyə deyil, həm də qulaq içindəki mikrobların balansına təsir göstərə bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə, uzun müddət qulaqcıq taxmaq, xüsusilə qulağa yerləşən modellər (“earbuds”) qulaq kanalını bağlayır və cihazın səthindəki bakteriya və çirkləri dərinin üzərinə keçirə bilər. Normalda qulaq kanalı öz müdafiə sisteminə malikdir: daxili hissədəki qulaq mumu və yağlar dərini qoruyur, toz, bakteriya və ölü dəri hüceyrələrinin təmizlənməsinə kömək edir.Uzunmüddətli qulaqcıq istifadəsi bu tarazlığı poza bilər. Sağlam qulaq kanalında müxtəlif mikroorqanizmlər – əsasən bakteriyalar, həmçinin göbələklər və viruslar – mövcuddur. Bu müxtəliflik zərərli mikrobların artmasının qarşısını alır.Araşdırmalar...
13 Mart 2026, 10:00
Diş ətinin qanaması ciddi xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər
Mütəxəssislərin fikrincə, diş ətinin qanaması və diş ətrafı toxumaların iltihabı ilə xarakterizə olunan periodontit yalnız ağız boşluğu ilə məhdudlaşan problem deyil, eyni zamanda bir sıra ciddi sistem xəstəliklərinin yaranma riskini artıra bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə, bakterial diş daşları və lövhələrin yaratdığı iltihab nəticəsində meydana gələn periodontit böyüklərin təxminən 35–50 faizində müşahidə olunur. Bu proses zamanı yaranan bakteriyalar və onların toksinləri qan dövranına daxil olaraq orqanizmdə ümumi iltihabi reaksiyalara səbəb ola bilər.Araşdırmalar göstərir ki, periodontit ürək-damar xəstəlikləri, ağciyər problemləri, revmatoid artrit, xroniki böyrək xəstəlikləri və insult riskinin artması ilə əlaqəli ola bilər. Bundan əlavə, bu xəstəlik infarkt və vaxtından əvvəl doğuş kimi...
13 Mart 2026, 09:53
Mütəxəssislər: Aydın yuxular beynin strukturundan asılıdır
Mütəxəssislərin fikrincə, bəzi insanların tez-tez aydın yuxular görməsi onların beyninin xüsusi quruluşu ilə əlaqəli ola bilər. Araşdırmalar göstərir ki, yuxu zamanı insanın özünün yuxuda olduğunu dərk etməsi özünüdərk, təxəyyül və idrak nəzarətindən məsul olan inteqrasiya olunmuş neyron şəbəkələri ilə bağlıdır.Citypost.az xəbər verir ki, aydın yuxu insanın yatdığını və yuxu gördüyünü anladığı vəziyyət kimi xarakterizə olunur. Belə hallarda bəzən insan yuxunun gedişatına müəyyən dərəcədə nəzarət edə bilir. Bildirilir ki, əvvəlki araşdırmalar əsasən bu vəziyyət zamanı beynin fəaliyyətini öyrənsə də, aydın yuxular görmə qabiliyyəti ilə bağlı anatomik xüsusiyyətlər geniş şəkildə tədqiq olunmamışdı.Tədqiqat çərçivəsində orta yaşı təxminən 26 olan 30 sağlam yetkin könüllü...
12 Mart 2026, 11:31
Gündəlik multivitamin bioloji yaşlanmanı yavaşlada bilər
Yeni araşdırmalar göstərir ki, gündəlik multivitamin qəbul etmək yalnız ümumi sağlamlığa deyil, həm də bioloji yaşlanma proseslərinin ləngiməsinə kömək edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, alimlər müəyyən ediblər ki, iki il müddətində multivitamin qəbul edən yaşlı insanlarda bədənin “aşınma və yıpranma” prosesləri yavaşlayıb. Xüsusilə, tədqiqatın əvvəlində sürətli bioloji yaşlanma göstərən iştirakçılarda təsir daha aydın olub.Araşdırmada bioloji yaşın ölçülməsi üçün istifadə olunan testlər göstərir ki, gündəlik həyat tərzi genetikaya necə təsir edir və bədənin yıpranmasına səbəb olur. Bu göstəricilərə əsasən bir insan faktiki yaşından bioloji olaraq daha gənc və ya yaşlı ola bilər.Tədqiqat 70 yaş ətrafında olan 958 iştirakçı üzərində aparılıb. Onlar...
11 Mart 2026, 13:57
İmmunitetin gücü yuxu və pəhrizdən asılıdır
Mütəxəssislərin fikrincə, insanın yuxu rejimi və qidalanma vərdişləri immun sisteminin fəaliyyətinə ciddi təsir göstərən əsas amillərdəndir. Aparılan elmi araşdırmalar göstərir ki, həyat tərzi faktorları immun sistemində müşahidə olunan fərqlərin mühüm hissəsini izah edir.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırmalarda minlərlə sağlam insanın immun göstəriciləri çoxsəviyyəli yanaşma ilə təhlil edilib. Nəticələr göstərir ki, immun sisteminin vəziyyətindəki dəyişkənliyin bir hissəsi genetik amillərlə bağlı olsa da, gündəlik həyat tərzi – xüsusilə yuxu rejimi və qidalanma – bu prosesdə mühüm rol oynayır.Mütəxəssislər bildirir ki, düzgün və balanslı yuxu immun hüceyrələrinin fəaliyyətinə birbaşa təsir edir. Qısa və gec yuxu bəzi iltihab göstəricilərinin artmasına səbəb ola bilər. Uzun...
11 Mart 2026, 10:21
