Bir saatlıq qəlyan nə deməkdir? Həkimlər XƏBƏRDARLIQ edir
Tibb 28 Yanvar 2026, 10:09
145
Qəlyan çəkmək cəmiyyətdə, xüsusilə gənclər arasında əyləncə və istirahət forması kimi qəbul olunsa da, tibb mütəxəssislərinin rəyinə görə bu vərdiş insan sağlamlığı üçün ciddi və uzunmüddətli təhlükələr yaradır. Ən çox yayılan yanlış fikirlərdən biri qəlyan tüstüsünün sudan keçdiyi üçün zərərsiz olmasıdır. Halbuki su tüstünü təmizləmir, yalnız onu soyudur və daha rahat nəfəs almağa şərait yaradır. Nəticədə insan fərqinə varmadan daha dərin və daha çox tüstü udur ki, bu da orqanizmə daxil olan zərərli maddələrin miqdarını artırır.
Citypost.az-ın məlumatına görə araşdırmalar göstərir ki, orta hesabla bir saatlıq qəlyan istifadəsi zamanı qəbul edilən tüstü miqdarı onlarla, bəzən yüzlərlə siqaretin tüstüsünə bərabər ola bilər. Bu tüstünün tərkibində nikotinlə yanaşı karbonmonoksid, qatran, ağır metallar və xərçəng yaradan maddələr mövcuddur. Xüsusilə kömürün yanması zamanı ayrılan karbonmonoksid qanda oksigenin daşınmasını azaldır, bu isə başgicəllənmə, halsızlıq, ürək ritminin pozulması və uzunmüddətli istifadə zamanı ürək-damar xəstəliklərinin yaranması riskini artırır.
Qəlyan çəkmək tənəffüs sisteminə də ciddi zərər vurur. Davamlı istifadə ağciyərlərin funksiyasını zəiflədir, xroniki bronxit, astma tutmalarının artması və ağciyər xərçəngi riskinin yüksəlməsinə səbəb olur. Eyni zamanda, ağız boşluğu, dodaq, diş əti və qırtlaq xərçəngi riski də qəlyan çəkənlərdə daha yüksəkdir. Meyvəli və ətirli qəlyanların “yumşaq” təsiri isə təhlükəni azaldan amil deyil, əksinə, uzun müddət tüstüyə məruz qalmanı təşviq edir.
Bundan əlavə, qəlyan adətən ictimai məkanlarda və bir neçə nəfərin eyni qurğudan istifadə etdiyi şəraitdə çəkildiyi üçün infeksiya riski də artır. Eyni ağızlıqdan istifadə vərəm, herpes və digər yoluxucu xəstəliklərin ötürülməsi ehtimalını yüksəldir. Bu amil qəlyanı təkcə fərdi sağlamlıq baxımından deyil, ictimai sağlamlıq nöqteyi-nəzərindən də riskli edir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, “ara-sıra”, “nikotinsiz” və ya “yalnız dostlarla” qəlyan çəkmək kimi yanaşmalar təhlükəni aradan qaldırmır. Qısa müddətli istifadə belə orqanizmdə zərərli maddələrin yığılmasına səbəb olur və asılılıq riskini formalaşdırır. Nəticə etibarilə, qəlyan çəkmək siqaretdən az təhlükəli deyil, bəzi hallarda isə daha ağır fəsadlara yol aça bilər. Sağlam həyat tərzi üçün həkimlərin tövsiyəsi birmənalıdır: qəlyan da daxil olmaqla bütün tütün məmulatlarından uzaq durmaq ən doğru seçimdir.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Panik atak zamanı ilk addım nə olmalıdır?
Son illər stress, sürətli həyat tərzi və psixoloji yüklənmələr fonunda panik atak yaşayan insanların sayı artmaqdadır. Gözlənilmədən başlayan bu vəziyyət insanı ciddi qorxuya sala, hətta həyat üçün təhlükə hissi yarada bilər. Citypost.az-ın məlumatına görə, lakin mütəxəssislər bildirir ki, panik atak nə qədər ağır görünsə də, düzgün yanaşma ilə idarə oluna bilən bir haldır.Panik atak nədir?Panik atak qəfil başlayan, intensiv qorxu və narahatlıq hissi ilə müşayiət olunan psixoloji vəziyyətdir. Adətən bir neçə dəqiqə ərzində pik həddə çatır və tədricən azalır. Bu zaman insanda ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı, başgicəllənmə, əllərdə titrəmə, tərləmə, sinədə sıxıntı və “ölürəm” qorxusu yarana bilər.Panik atak tutanda ilk nə...
26 Yanvar 2026, 10:37
Orqanizmdə suyun gizli yolu
Bir çox insan düşünür ki, sidik birbaşa içdiyimiz sudan yaranır. Ancaq tibbin izahı tam fərqlidir. Mütəxəssislər bildirir ki, sidik əslində sudan yox, birbaşa öz qanımızdan formalaşır.Citypost.az məlumatına görə, prosesi sadə dillə izah etsək, içdiyimiz bir qurtum su əvvəlcə yemək borusundan mədəyə, daha sonra isə bağırsaqlara keçir. Suyun əsas hissəsi məhz bağırsaqlarda sorularaq qana qarışır. Bundan sonra su artıq bədənin qan dövranı sisteminin bir hissəsinə çevrilir.Qan şərti olaraq iki hissədən ibarətdir: plazma və qan hüceyrələri. Plazma əsasən sudan ibarət olan maye hissədir və faydalı maddələrin daşınmasında mühüm rol oynayır. Qan böyrəklərdən keçərkən isə bu orqanlar güclü filtr kimi fəaliyyət göstərir.Böyrəklər qandan...
24 Yanvar 2026, 20:31
Uşaqların immunitetini gücləndirməyi TƏBİİ YOLLARI
Valideynləri ən çox düşündürən məsələlərdən biri də uşaqların immun sisteminin necə möhkəm saxlanılmasıdır. Xüsusilə mövsüm dəyişikliklərində tez-tez xəstələnən uşaqlar üçün təbii və ev şəraitində hazırlanan vasitələrə maraq artır. Mütəxəssislər bildirir ki, düzgün qidalanma immunitetin əsas dayaqlarından biridir.Tibbi tövsiyələrə görə, uşaqlar üçün hər axşam hazırlana biləcək sadə və faydalı bir kokteyl var. Bir uşaq üçün bu kokteylin tərkibinə kiçik ölçülü bir banan (əgər banan böyükdürsə, yarısı kifayətdir), bir stəkan süd, iki xörək qaşığı yulaf, bir qədər qoz, bir xörək qaşığı bal və bir xörək qaşığı tahin daxildir. Bütün bu məhsullar qarışdırılaraq qidalandırıcı və dadlı bir içki hazırlanır. Bildirilir ki, bu kokteyl...
24 Yanvar 2026, 18:43
Ayaqüstə işləyənləri narahat edən gizli problem: bel ağrısının səbəbləri
Uzun müddət ayaq üstə qalan, gün ərzində çox hərəkətdə olan insanların əksəriyyəti bir müddət sonra eyni şikayətlə üzləşir – bel ağrısı. Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislər bildirir ki, bu ağrıların əsas səbəblərindən biri gündəlik vərdişlər və düzgün olmayan fiziki yanaşmadır.Tibbi tövsiyələrə görə, bel ağrısı olan şəxslər ilk növbədə geyimlərinə diqqət yetirməlidirlər. Belə ki, kəmər bağlanarkən onu çox sıxmaq olmaz. Eyni zamanda şalvarın zorla düymələnməsi bel nahiyəsində gərginlik yaradır. Mütəxəssislər belin mütləq rahat və boş qalmasının vacib olduğunu vurğulayırlar.Digər mühüm məqam isə gündəlik hərəkətlərdir. YouTube platformasında “fizioloji hissiyon bel yırtığı” açar sözü ilə axtarış etdikdə bel üçün faydalı olan dörd sadə hərəkət...
24 Yanvar 2026, 18:21
Siqaretin psixi sağlamlığa təsiri: depressiya riski artır
Aparılan yeni araşdırma siqaret çəkməyin təkcə fiziki sağlamlığa deyil, psixi vəziyyətə də ciddi mənfi təsir göstərdiyini ortaya çıxarıb. Məlumatlara görə, siqaret çəkən və keçmişdə bu vərdişə sahib olmuş şəxslər depressiyaya daha çox meyilli olurlar.Citypost.az xəbər verir ki, 19–72 yaş aralığında olan on minlərlə insanın məlumatlarının təhlili nəticəsində xüsusilə 40–59 yaş qrupunda depressiya riskinin daha yüksək olduğu müəyyən edilib. Araşdırma həmçinin göstərib ki, gündəlik çəkilən siqaretlərin sayı artdıqca psixoloji problemlərin və depressiv əlamətlərin şiddəti də artır.Müsbət məqam isə ondan ibarətdir ki, siqareti tərgidən şəxslərdə zaman keçdikcə psixi sağlamlıq göstəricilərində yaxşılaşma müşahidə olunur. Siqaretdən uzaq qalma müddəti artdıqca depressiya riski azalır, psixoloji...
24 Yanvar 2026, 16:47
Uzun sürən burun axıntısına DİQQƏT: beyin mayesi sızıntısı ola bilər
Üç həftədən çox davam edən burun axıntısı adi soyuqdəymə əlaməti olmaya bilər. Mütəxəssislər bu vəziyyətin ciddi sağlamlıq problemlərindən xəbər verə biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edirlər.Citypost.az-ın məlumatına görə uzun müddət keçməyən burun axıntısının səbəbləri arasında beyin-omurilik mayesinin sızması, burun daxili şişlər, allergiya və reflü də yer alır. O bildirib ki, beyin mayesi sızması zamanı beyinlə burun arasında açıqlıq yaranır və bu, menenjit kimi ağır xəstəliklərə yol aça bilər.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, erkən mərhələdə aşkarlandıqda bu problemin müalicəsi mümkündür. Lakin şikayətlərin gözardı edilməsi ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.Eyni zamanda burun daxilində kütlə və ya şişlərin də davamlı axıntıya yol aça biləcəyi vurğulanır....
23 Yanvar 2026, 15:35
