Acı qidalar və kapsaisinin orqanizmə təsiri
Tibb 06 Aprel 2026, 12:07
248
Acı qidaların tərkibində əsas bioloji aktiv maddə kapsaisin hesab olunur. Bu maddə əsasən acı bibər növlərində olur və orqanizmdə bir sıra fizioloji reaksiyalara səbəb olur.
Citypost.az-n məlumatına görə, kapsaisin sinir uclarını stimullaşdıraraq “istilik hissi” yaradır və nəticədə termogenez prosesi aktivləşə bilər. Bu da maddələr mübadiləsinin bir qədər sürətlənməsinə və enerji sərfinin artmasına təsir göstərə bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, bu maddə iştahanın tənzimlənməsində rol oynaya, toxluq hissini gücləndirə və nəticə etibarilə qida qəbulunun azalmasına dolayı təsir edə bilər. Eyni zamanda bəzi elmi işlərdə onun lipid mübadiləsinə və qan dövranına müsbət təsir potensialı qeyd olunur.
Bundan başqa, kapsaisin antioksidant xüsusiyyətlərə malik olduğu üçün oksidləşmə stressinə qarşı qoruyucu təsir göstərə bilər, həmçinin müəyyən laborator tədqiqatlarda mikrob əleyhinə təsirləri də müşahidə edilib.Lakin qeyd edilməlidir ki, bu təsirlər terapevtik müalicə effekti kimi deyil, daha çox dəstəkləyici və profilaktik xarakterli nəticələr kimi qiymətləndirilir. Xüsusilə mədə-bağırsaq sistemi həssas olan şəxslərdə acı qidalar qıcıqlanma yarada bilər.
Nəticə olaraq, acı qidalar və onların əsas komponenti olan kapsaisin düzgün və ölçülü şəkildə qəbul edildikdə müəyyən metabolik və funksional faydalar verə bilər, lakin istifadəsi fərdi sağlamlıq vəziyyətinə uyğun tənzimlənməlidir.
Həmçinin oxuyun
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Dişlərin bərpasına doğru yeni bioloji yanaşma aşkar edilib
Dişlərin implantlarla deyil, bioloji yolla bərpasına doğru yeni elmi yanaşma müəyyən edilib.Citypost.az xəbər verir ki, alimlər dişin kök hissəsinin — yəni dişi çənə sümüyündə sabit saxlayan və dayanıqlığını təmin edən strukturun necə formalaşdığını araşdırıblar. Tədqiqat nəticələri göstərir ki, bu proses düşündüyündən xeyli mürəkkəbdir və orqanizmin daxilində xüsusi siqnal mexanizmləri tərəfindən idarə olunur.Prosesin mərkəzində iki əsas zülal — Gli2 və Gli3 dayanır. Bu zülallar hüceyrələrin fəaliyyətini tənzimləyən və onların hansı toxumaya çevriləcəyini müəyyən edən əsas “idarəedici” mexanizm kimi çıxış edir.Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, bu zülallardan birinin funksiyası dayandırıldıqda ciddi dəyişiklik müşahidə olunmur. Lakin digərinin fəaliyyəti pozulduqda diş kökləri daha qısa...
03 Aprel 2026, 17:59
Tinnitus və psixi sağlamlıq arasında güclü əlaqə aşkarlanıb
Qulaqlarda davamlı səs-küy (tinnitus) depressiya və narahatlıqla sıx şəkildə əlaqəlidir və bu əlaqə simptomlar ağırlaşdıqca daha da güclənir.Citypost.az xəbər verir ki, son araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli tinnitusdan əziyyət çəkən insanlarda psixi sağlamlıq problemlərinin riski əhəmiyyətli dərəcədə artır. Tədqiqatda ən azı altı ay davam edən subyektiv tinnitusdan şikayət edən 100 yetkin pasiyentin məlumatları təhlil edilib.Nəticələrə əsasən, qulaqda səs-küyün şiddəti artdıqca depressiya və narahatlıq səviyyələri də yüksəlir. Tinnitus Handikap İndeksi üzrə yüksək göstəricilər daha ağır psixoloji simptomlarla birbaşa əlaqələndirilir.Müşahidələr “doza-effekt” əlaqəsini də ortaya çıxarıb: tinnitus nə qədər güclü olarsa, psixi pozuntuların riski də bir o qədər artır. Ağır tinnitus yaşayan şəxslərdə orta...
03 Aprel 2026, 11:54
Alzheimer xəstəliyindən qorunma və erkən profilaktika
Alzheimer xəstəliyi beynin yaddaş, düşünmə və davranış funksiyalarını tədricən pozan neyrodegenerativ xəstəlikdir. Xəstəlik iki əsas formada müşahidə olunur: erkən başlanğıclı (çox zaman genetik mənşəli) və gec başlanğıclı (yaş və həyat tərzi ilə əlaqəli). Erkən başlanğıclı forma nisbətən nadir olsa da, ailəvi keçid riski daha yüksəkdir.Citypost.az-ın məlumatına görə, gec başlanğıclı Alzheimerdə əsas patoloji mexanizm beynin neyron hüceyrələrinin zədələnməsi və tədricən məhv olmasıdır. Bu proses nəticəsində sinaps əlaqələri zəifləyir, yaddaş və idrak funksiyalarında geriləmə baş verir. Eyni zamanda beyin damar sistemindəki pozğunluqlar, xroniki iltihab və metabolik risk faktorları xəstəliyin inkişafını sürətləndirə bilər.Müasir tibbdə Alzheimer xəstəliyinin tam müalicəsi mövcud deyil. Lakin erkən diaqnostika...
02 Aprel 2026, 11:48
Uşaqlarda görmə zəifliyi niyə artır?
Uşaqlarda eynək nömrəsinin ildən-ilə artması valideynləri ən çox narahat edən məsələlərdən biridir. Bu vəziyyətin bir neçə əsas səbəbi var və vaxtında düzgün yanaşma görmə zəifliyinin sürətini azaltmağa kömək edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, İlk növbədə, görmə zəifliyində genetik faktor mühüm rol oynayır. Əgər ailədə miopiya (uzağı zəif görmə) və ya hipermetropiya (yaxını zəif görmə) kimi problemlər varsa, bu uşaqlarda daha erkən yaşlarda, adətən 3 yaşdan etibarən özünü göstərə bilər.Miopiya (uzağı zəif görmə) adətən 8–14 yaş aralığında daha çox nəzərə çarpır və bu dövrdə eynək ehtiyacı artır. Bu, uşağın gözünün böyüməsi ilə əlaqədardır. Göz 18 yaşa qədər inkişaf etdikcə, mövcud refraksiya...
02 Aprel 2026, 09:18
Bir həftəlik məzuniyyət sağlamlığa faydalıdır və stresi azaldır
Yeni araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm səyahət və qısa müddətli istirahətlər ürək-damar sağlamlığını yaxşılaşdırır, stress səviyyəsini azaldır və ümumi məhsuldarlığı artırır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, səyahət yalnız istirahət və xatirələrlə məhdudlaşmır, həm də insanın sosial əlaqələrini gücləndirir, öyrənmə qabiliyyətini artırır və fiziki sağlamlığa müsbət təsir göstərir.Tədqiqat çərçivəsində kruiz səfərinə qatılan tələbələr müşahidə olunub. İştirakçılar ürək döyüntüsü, hərəkət və fiziki aktivliyi izləyən ağıllı cihazlardan istifadə ediblər, həmçinin gündəlik fəaliyyətlərini saatlıq qeydlərlə sənədləşdiriblər. Toplanan məlumatlar hərəkət dinamikası ilə ürək-damar göstəriciləri arasında əlaqəni təhlil etməyə imkan verib.Araşdırma stressin idrak aktivləşmə nəzəriyyəsinə əsaslanır. Bu yanaşmaya görə, orqanizmin stressə reaksiyası insanın çətinliklərin öhdəsindən gəlmə...
01 Aprel 2026, 14:25
Depressiya Alzheimer riskini 5 dəfə artırır
Yeni araşdırmalar depressiyanın demensiya riskinə ciddi təsir etdiyini göstərir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, depressiya keçirmiş şəxslərdə ümumi demensiya riski iki dəfədən çox artır, Alzheimer xəstəliyinə tutulma ehtimalı isə təxminən beş dəfə yüksəlir. Eyni zamanda, damar mənşəli demensiya riskində də təxminən 1,9 dəfə artım müşahidə olunur.Tədqiqatlar 50 yaşdan yuxarı, ilkin mərhələdə demensiya diaqnozu olmayan böyük bir əhali qrupunun uzunmüddətli izlənilməsi əsasında aparılıb. Depressiya diaqnozu olan minlərlə insan, eyni yaş və cins qruplarından seçilmiş nəzarət qrupu ilə müqayisə edilib.İzləmə müddəti ərzində yüzlərlə insanda demensiya inkişaf etdiyi qeydə alınıb və orta diaqnoz yaşı 70-lərin sonuna təsadüf edib. Xüsusilə 60 yaşdan...
01 Aprel 2026, 11:20
