Yuxuda qeyri-iradi hərəkətlərin səbəbləri nə ola bilər?
Tibb 09 Aprel 2026, 12:54
275
Yuxu zamanı əllərin və ayaqların qeyri-iradi hərəkət etməsi bir neçə fərqli səbəblə bağlı ola bilər və təkcə panik atakla izah olunmur.
Citypost.az-ın məlumatına görə , bu hal bəzən yuxu başlanğıcında əzələ sıçrayışları (hipnik seğirmələr) ilə bağlı olur və xüsusilə yorğunluq, stress, kofein qəbulu və ya qeyri-kafi yuxu zamanı daha çox görülür. Bəzi hallarda isə narahat ayaqlar sindromu, sinir sistemi gərginliyi və ya yuxu pozuntuları da buna səbəb ola bilər.
Panik atak isə əsasən yuxuda deyil, oyanıq vəziyyətdə güclü qorxu, ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Lakin uzunmüddətli stress və narahatlıq yuxu keyfiyyətinə təsir edərək belə hərəkətləri artıra bilər.
Əgər bu hal tez-tez təkrarlanırsa, yuxunu pozursa və ya gündəlik həyatınıza təsir edirsə, nevroloq və ya yuxu üzrə mütəxəssisə müraciət etmək daha doğru olar.
Həmçinin oxuyun
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Loqoped izah edir: Kəkələmə nədir və niyə yaranır?
Kəkələmə (stammering) ayrı bir “xəstəlik” kimi deyil, nitq axıcılığının pozulması kimi qiymətləndirilir. Bu hal əsasən sinir sistemi, psixoloji faktorlar və nitq inkişaf dövrü ilə əlaqəlidir.Citypost.az-ın məlumatına görə, Kəkələmə daha çox 2–6 yaş arası uşaqlarda müşahidə olunur. Bu dövr nitqin formalaşdığı və sürətli inkişaf etdiyi mərhələdir. Bəzi uşaqlarda bu hal müvəqqəti olur və xüsusi müalicə olmadan da keçib gedə bilər.Yaranma səbəbləri müxtəlifdir:Sinir sistemi ilə bağlı funksional pozuntularNitq və beyin arasındakı siqnal ötürülməsində uyğunsuzluqPsixoloji amillər (qorxu, həyəcan, stress, travmalar)Uşağın həssas temperamentə malik olmasıBəzi hallarda ailə və sosial mühitin təsiriƏgər kəkələmə uzun müddət davam edirsə və ya 5–6 yaşdan sonra da güclənirsə, mütləq...
08 Aprel 2026, 11:47
Ümumi təmizlik vasitələrinin buxarını udmaq daha zərərli ola bilər
Yeni elmi araşdırma gündəlik həyatda istifadə edilən bəzi təmizlik məhsullarının buxarını və hissəciklərini nəfəs yolu ilə qəbul etməyin, onların udulmasından daha ciddi ağciyər zədələnmələrinə səbəb ola biləcəyini göstərib.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin qənaətinə görə, xüsusilə məişət dezinfeksiyaedici spreylərdə geniş istifadə olunan dördüncü ammonium birləşmələri (QAC) tənəffüs yolu ilə daxil olduqda orqanizm üçün daha təhlükəli təsir yarada bilər. Bu kimyəvi maddələr 1940-cı illərdən bəri istifadə olunur və əvvəlki dövrlərdə daha çox udulma halında zəhərli olduğu bilinirdi.Laboratoriya şəraitində aparılan təcrübələr zamanı bu maddələrə məruz qalan siçanlarda nəfəs yolu ilə qəbulun, udulma ilə müqayisədə təxminən 100 dəfə daha çox ağciyər zədələnməsi və ölüm...
07 Aprel 2026, 15:41
Orta miqdarda şərab kişilərdə qocalmanı ləngidə bilər
Orta səviyyədə şərab istehlakı kişilərdə bioloji qocalmanı ləngidə bilərCitypost.az xəbər verir ki,yeni elmi araşdırma orta səviyyədə şərab istehlakının kişilərdə bioloji qocalma prosesini yavaşlada biləcəyini göstərib. Araşdırmaya 20 mindən çox insan cəlb edilib. Alimlər iştirakçıların təkcə xronoloji yaşını deyil, həm də hüceyrə, toxuma və orqan sistemlərinin vəziyyətini əks etdirən bioloji yaşı analiz ediblər. Bu göstərici süni intellekt vasitəsilə hormonlar, lipidlər və iltihab markerləri daxil olmaqla bir sıra biomarkerlər əsasında hesablanıb.Nəticələrə görə, gündə təxminən 1–2 stəkan şərab qəbul edən kişilərdə bioloji yaşın şərab içməyənlərlə müqayisədə daha aşağı olduğu müşahidə edilib. Ən nəzərəçarpan fərq gündəlik 150–200 ml istehlak səviyyəsində qeydə alınıb və bu,...
07 Aprel 2026, 11:29
Səhər yeməyi: arıqlama sirri, yoxsa yanlış mif?
Son illər sağlam qidalanma və çəki nəzarəti mövzusu cəmiyyətin ən çox müzakirə etdiyi məsələlərdən birinə çevrilib. Xüsusilə “səhər yeməyi arıqladırmı, yoxsa kökəldir?” sualı sosial şəbəkələrdən tutmuş gündəlik söhbətlərə qədər geniş müzakirə doğurur. Bir qrup insan səhər yeməyini buraxmağın arıqlamağa kömək etdiyini düşünür, digərləri isə bunun sağlamlığa zərərli olduğunu bildirir.Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində səhər yeməyi sadəcə bir qida qəbulu deyil, günün ritmini müəyyən edən əsas başlanğıcdır. İnsan orqanizmi gecə boyunca enerji sərf etməyə davam edir və səhər bu balansın bərpasına ehtiyac duyur. Səhər yeməyini atlayan insanlar günün sonrakı saatlarında daha çox aclıq hiss edir və çox vaxt bu aclığı kompensasiya etmək...
06 Aprel 2026, 17:15
Acı qidalar və kapsaisinin orqanizmə təsiri
Acı qidaların tərkibində əsas bioloji aktiv maddə kapsaisin hesab olunur. Bu maddə əsasən acı bibər növlərində olur və orqanizmdə bir sıra fizioloji reaksiyalara səbəb olur.Citypost.az-n məlumatına görə, kapsaisin sinir uclarını stimullaşdıraraq “istilik hissi” yaradır və nəticədə termogenez prosesi aktivləşə bilər. Bu da maddələr mübadiləsinin bir qədər sürətlənməsinə və enerji sərfinin artmasına təsir göstərə bilər.Araşdırmalar göstərir ki, bu maddə iştahanın tənzimlənməsində rol oynaya, toxluq hissini gücləndirə və nəticə etibarilə qida qəbulunun azalmasına dolayı təsir edə bilər. Eyni zamanda bəzi elmi işlərdə onun lipid mübadiləsinə və qan dövranına müsbət təsir potensialı qeyd olunur.Bundan başqa, kapsaisin antioksidant xüsusiyyətlərə malik olduğu üçün oksidləşmə stressinə...
06 Aprel 2026, 12:07
Dişlərin bərpasına doğru yeni bioloji yanaşma aşkar edilib
Dişlərin implantlarla deyil, bioloji yolla bərpasına doğru yeni elmi yanaşma müəyyən edilib.Citypost.az xəbər verir ki, alimlər dişin kök hissəsinin — yəni dişi çənə sümüyündə sabit saxlayan və dayanıqlığını təmin edən strukturun necə formalaşdığını araşdırıblar. Tədqiqat nəticələri göstərir ki, bu proses düşündüyündən xeyli mürəkkəbdir və orqanizmin daxilində xüsusi siqnal mexanizmləri tərəfindən idarə olunur.Prosesin mərkəzində iki əsas zülal — Gli2 və Gli3 dayanır. Bu zülallar hüceyrələrin fəaliyyətini tənzimləyən və onların hansı toxumaya çevriləcəyini müəyyən edən əsas “idarəedici” mexanizm kimi çıxış edir.Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, bu zülallardan birinin funksiyası dayandırıldıqda ciddi dəyişiklik müşahidə olunmur. Lakin digərinin fəaliyyəti pozulduqda diş kökləri daha qısa...
03 Aprel 2026, 17:59
