“Xərçəng metastaz verib” nə deməkdir və bu, son mərhələ sayılırmı?
Tibb 05 İyun 2026, 10:25
2172
Xərçəng diaqnozu ilə bağlı ən çox narahatlıq yaradan ifadələrdən biri “metastaz verib” sözüdür. Bu ifadə bir çox insanda xəstəliyin artıq son mərhələyə çatdığı və sağalma ümidinin qalmadığı düşüncəsini yaradır. Lakin onkoloqlar bildirirlər ki, bu yanaşma hər zaman düzgün deyil.
Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin açıqlamasına görə, xərçəng hüceyrələrinin yarandığı ilkin orqandan başqa orqanlara yayılması “metastatik xərçəng” adlanır və bu vəziyyət adətən 4-cü mərhələ kimi qiymətləndirilir. Amma bu, avtomatik olaraq “son mərhələ” demək deyil.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, müasir tibbdə 4-cü mərhələdə olan bir çox xərçəng növündə belə uzunmüddətli yaşam mümkündür. Xüsusilə son illərdə inkişaf edən müalicə metodları xəstələrin həyat müddətini əhəmiyyətli dərəcədə uzadıb və bir çox hallarda xəstəliyi xroniki idarə olunan vəziyyətə çevirməyə imkan verib.
Həkimlərin bildirdiyinə görə, süd vəzi xərçənginin metastatik forması, eləcə də yoğun bağırsaq və bəzi digər orqanların metastatik xərçəngləri olan xəstələr arasında 5 ildən çox, hətta 10–12 il və daha artıq yaşayan pasiyentlər mövcuddur.
Bu isə göstərir ki, xəstəliyin mərhələsi təkbaşına proqnozu müəyyən etmir.
Onkoloqlar qeyd edirlər ki, hər xərçəng növü fərqli bioloji davranışa malikdir və metastazın sürəti, yayılma sahəsi, xəstənin ümumi vəziyyəti və müalicəyə cavab reaksiyası proqnozda mühüm rol oynayır.
Son illərdə “fərdiləşdirilmiş onkologiya” adlanan yanaşma xüsusilə ön plana çıxıb. Bu metodda hər xəstənin şişinin genetik xüsusiyyətləri araşdırılır və müalicə planı buna uyğun şəkildə hazırlanır. Nəticədə daha dəqiq və effektiv müalicə üsulları tətbiq olunur.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər bildirirlər ki, hədəflənmiş (target) terapiyalar və immunoterapiya kimi yeni nəsil müalicə üsulları metastatik xərçəng xəstələrində yaşam müddətini artırmaqla yanaşı, həyat keyfiyyətini də yaxşılaşdırır. Bəzi hallarda xəstəlik uzun müddət nəzarət altında saxlanıla bilir.
Statistik göstəricilərə əsasən, müasir müalicə imkanları sayəsində xərçəng diaqnozu qoyulan xəstələrin böyük bir hissəsi ən azı 5 il və daha uzun müddət yaşaya bilir. Bu da onkologiyada əvvəlki illərlə müqayisədə ciddi irəliləyiş deməkdir.
Həkimlər xüsusilə vurğulayırlar ki, metastatik xərçəng diaqnozu qoyulmuş xəstələr ümidsizliyə qapılmamalıdır. Düzgün müalicə planı, vaxtında tibbi müdaxilə və mütəmadi nəzarət sayəsində xəstələr uzun və keyfiyyətli həyat yaşaya bilirlər.
Nəticə olaraq, “metastaz” ifadəsi ağır tibbi vəziyyət demək olsa da, bu, hər zaman “son” demək deyil. Müasir tibb imkanları ilə bir çox xəstədə xəstəliyin gedişini yavaşlatmaq və uzunmüddətli nəzarət altında saxlamaq mümkündür.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qızıl yel özünü necə göstərir?
Ayaqda qəfil başlayan şişkinlik, qızartı, güclü ağrı, hərəkət zamanı çətinlik, dəridə gərginlik, bəzən isə suluq və yara əmələ gəlməsi insanların tez-tez rastlaşdığı, lakin əksər hallarda ciddi qəbul etmədiyi əlamətlərdəndir. Halbuki bu əlamətlər dərinin və yumşaq toxumaların kəskin bakterial infeksiyası olan qızıl yel (roja) xəstəliyinin göstəricisi ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, xəstəliyin vaxtında diaqnostikası və düzgün müalicəsi ağırlaşmaların qarşısını almaqda həlledici rol oynayır.Citypost.az-ın məlumatına görə, həkimlərin sözlərinə görə, qızıl yel əsasən ayaqlarda müşahidə olunur. Xəstəlik çox vaxt qəfil başlayır. Ayaq sürətlə şişir, qızarır, toxunduqda isti olur və güclü ağrı yaranır. Bəzi hallarda insan ayağının üstünə basa bilmir, yeriməkdə çətinlik çəkir. İnfeksiya...
28 İyul 2026, 11:26
Pilləkən qalxarkən dizlərinizdən səs gəlirsə, diqqətli olun
Son illər diz ağrıları və oynaq problemləri təkcə yaşlı insanlarda deyil, gənclər arasında da daha çox müşahidə olunur. Xüsusilə səhərlər yuxudan oyandıqdan sonra hərəkətə başlamaqda çətinlik çəkmək, pilləkən qalxarkən dizlərdən səs gəlməsi, uzun müddət oturduqdan sonra ayağa qalxarkən ağrı hiss edilməsi və gecələr ağrı səbəbindən rahat yata bilməmək artrozun ilk əlamətləri ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu şikayətlərə vaxtında diqqət yetirilməzsə, xəstəlik irəliləyərək oynağın funksiyasını ciddi şəkildə poza bilər.Citypost.az xəbər verir ki, Ortoped-travmatoloqların sözlərinə görə, artroz oynaq qığırdağının tədricən aşınması ilə xarakterizə olunan xroniki xəstəlikdir. Sağlam qığırdaq sümüklərin bir-birinə sürtünməsinin qarşısını alır və hərəkəti asanlaşdırır. Lakin zaman keçdikcə və ya...
28 İyul 2026, 10:15
Mədəaltı vəzi niyə gec xəbər verir?
Mədəaltı vəzi xəstəliklərinin diaqnozu əksər hallarda gec qoyulur. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bunun əsas səbəbi mədəaltı vəzin yüksək kompensasiya qabiliyyətinə malik olmasıdır. Orqanın bir hissəsində problem yaransa belə, sağlam qalan hissə uzun müddət onun funksiyasını yerinə yetirə bilir. Nəticədə xəstəlik ilk mərhələlərdə ciddi əlamətlərlə özünü göstərmir və bir çox insan şikayətlərini adi həzm pozğunluğu hesab edərək həkimə müraciəti gecikdirir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, mədəaltı vəzin əsas vəzifəsi qidaların həzmi üçün vacib olan fermentləri hazırlamaqdır. Bu fermentlərdən lipaza yağların, amilaza karbohidratların, proteaza isə zülalların parçalanmasına kömək edir. Fermentlərin ifrazı azaldıqda qidalar tam həzm olunmur və müxtəlif həzm problemləri meydana çıxır.İlk...
27 İyul 2026, 10:45
Yüksək təzyiq yuxudan başlayır?
Bir çox insan düşünür ki, arterial təzyiq yalnız gündüz saatlarında yüksəlir. Halbuki bəzi insanlarda səhər yuxudan oyanan kimi təzyiq yüksək olur və bu vəziyyət ürək-damar sağlamlığı üçün ciddi risk yarada bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, normal şəraitdə insan yatarkən orqanizm istirahət rejiminə keçir. Bu zaman ürək daha sakit işləyir, damarlar boşalır və arterial təzyiq gündüz göstəricilərinə nisbətən təxminən 10–20 faiz aşağı düşür. Tibbdə bu hal "gecə təzyiqinin enməsi" adlanır və ürək-damar sisteminin qorunması üçün olduqca vacib hesab olunur.Lakin hər kəsdə bu proses normal getmir. Əgər insan gecələr tez-tez oyanırsa, gec yatırsa, yuxusu parçalanırsa, güclü xoruldayırsa və ya yuxu...
27 İyul 2026, 09:38
Artrozun gizli əlamətləri hansılardır?
Gecələr diz ağrısı sizi yuxudan oyadırsa, pilləkən qalxarkən dizlərinizdən xırtıltı səsləri gəlirsə və ya səhərlər ilk addımlarınızı atmaqda çətinlik çəkirsinizsə, bu əlamətlər artrozun ilk xəbərdaredici siqnalları ola bilər. Bir çox insan bu şikayətləri yaşın artması ilə əlaqələndirib normal hesab etsə də, mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür əlamətlər vaxtında qiymətləndirilmədikdə oynaq qığırdağında baş verən dəyişikliklər daha da dərinləşə və xəstəliyin gedişi sürətlənə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, artroz oynaqlarda yerləşən qığırdaq toxumasının tədricən aşınması ilə xarakterizə olunan xroniki xəstəlikdir. Xəstəliyin ilkin mərhələlərində ağrı yalnız hərəkət zamanı hiss olunsa da, zaman keçdikcə istirahət zamanı, hətta gecə saatlarında da narahatlıq yarada bilər. Səhərlər oyanarkən...
24 İyul 2026, 10:27
Burun əməliyyatından sonra niyə arxası üstə yatmaq lazımdır?
Burun əməliyyatı, xüsusilə rinoplastika və ya burun çəpərinin korreksiyası kimi cərrahi müdaxilələrdən sonra sağalma prosesinin uğurlu keçməsi üçün həkim tövsiyələrinə ciddi əməl etmək vacibdir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, əməliyyatdan sonrakı dövrdə düzgün yatış mövqeyi burundakı şişkinliyin azalmasına, toxumaların daha rahat bərpasına və mümkün ağırlaşmaların qarşısının alınmasına kömək edir.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlər bildirirlər ki, burun əməliyyatından sonra ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri üzüstə və ya böyrü üstə yatmaqdır. Bu vəziyyətdə insan yuxu zamanı fərqinə varmadan üzünü yastığa sıxa və əməliyyat olunmuş buruna təzyiq göstərə bilər. Bu isə burunda şişkinliyin artmasına, ağrı və narahatlığın güclənməsinə, bəzi hallarda isə sağalma prosesinin ləngiməsinə...
24 İyul 2026, 09:23
