Panik atakdır, yoxsa ürək xəstəliyi? – Nevroloqdan AÇIQLAMA

Ürək döyüntüsünün qəfil sürətlənməsi, sinədə sıxılma, nəfəs darlığı, boğulma hissi, başgicəllənmə və güclü qorxu... Bu əlamətlər bir çox insan üçün ilk növbədə ürək xəstəliyini düşündürür. Xüsusilə şikayətlər qəfil başladıqda pasiyent ciddi təhlükə ilə üzləşdiyini düşünə və təşvişə düşə bilər. Lakin eyni əlamətlərin bir qismi panik atak zamanı da müşahidə oluna bilər.Məhz bu səbəbdən ürək xəstəliyi ilə panik atakın əlamətlərini yalnız pasiyentin öz müşahidəsinə əsasən ayırmaq düzgün deyil. Eyni şikayətin müxtəlif səbəblərdən yarana bilməsi diaqnostik yanaşmanı daha da vacib edir. Xüsusilə ilk dəfə meydana çıxan sinə ağrısı, nəfəs darlığı və ya ürəkdöyünmə hallarında insan bunun sadəcə panik atak olduğunu düşünərək həkimə müraciəti gecikdirməməlidir.

Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında nevroloq Nafis Mütəllimov bildirib ki, bu cür hallarda ilk növbədə ixtisaslı həkimə müraciət etmək və əlamətlərin səbəbini dəqiq müəyyənləşdirmək lazımdır.

Həkimin sözlərinə görə, pasiyentin yaşadığı ürəkdöyünmə və nəfəs çatışmazlığı kimi şikayətləri avtomatik şəkildə ürək xəstəliyi ilə əlaqələndirməsi doğru olmadığı kimi, onları birbaşa panik atak kimi qiymətləndirmək də düzgün deyil:“Bu məsələdə böyük çətin fərq yoxdur demək düzgün olmaz. Əksinə, müəyyən hallarda panik atakla ürək xəstəliklərinin əlamətləri bir-birinə bənzəyə bilər. Ona görə də bunu araşdırmaq üçün mütləq həkim, mütəxəssis lazımdır. Pasiyent özünün müşahidəsinə əsasən ‘məndə panik atakdır’ və ya ‘məndə ürək xəstəliyi var’ nəticəsinə gəlməməlidir.Xüsusilə ilk dəfə belə bir vəziyyət yaranırsa, ürək döyüntüsü, sinədə sıxılma, nəfəs darlığı, boğulma hissi və ya halsızlıq müşahidə olunursa, əvvəlcə tibbi qiymətləndirmə aparılmalıdır”.

Nafis Mütəllimov qeyd edib ki, panik atak zamanı insanın yaşadığı fiziki simptomlar kifayət qədər real və güclü ola bilər. Pasiyent bəzən ürəyində ciddi problem olduğunu düşünür və bu fikir onun qorxusunu daha da artırır.

“Panik atak zamanı pasiyentdə ürəkdöyünmə, nəfəs almaqda çətinlik, hava çatmaması hissi, sinədə sıxılma, titrəmə, tərləmə, başgicəllənmə, əllərdə və ayaqlarda keyimə kimi müxtəlif əlamətlər yarana bilər. Bəzi insanlar hətta ‘ürəyim dayanacaq’, ‘öləcəyəm’, ‘infarkt keçirirəm’ kimi güclü qorxu hissi yaşayırlar.Burada əsas məqam ondan ibarətdir ki, pasiyentin hiss etdiyi əlamətlər realdır. Yəni insan bunu uydurmur və özünü elə hiss etməsi həqiqətən baş verir. Sadəcə olaraq, həmin simptomların yaranma mexanizmi ürək-damar xəstəliyindən fərqli ola bilər”.

Mütəxəssis bildirib ki, panik atakın özünü ürək xəstəliyi kimi qəbul etmək və ya ürək xəstəliyini panik atakla əlaqələndirib müalicəni gecikdirmək düzgün yanaşma deyil.

“Bəzən pasiyent ürək döyüntüsü hiss edir və dərhal bunun ürək xəstəliyi olduğunu düşünür. Digər tərəfdən, bəzi insanlar da əksinə, bütün şikayətlərini panik atakla əlaqələndirərək ürək müayinəsindən keçmirlər. Hər iki yanaşma yanlışdır.Panik atak diaqnozu qoyulmazdan əvvəl pasiyentin şikayətlərinin digər mümkün səbəbləri nəzərdən keçirilməlidir. Lazım gəldikdə kardioloq müayinəsi, elektrokardioqram və digər müayinələr aparıla bilər. Bundan sonra nevroloq və ya digər müvafiq mütəxəssisin qiymətləndirməsi həyata keçirilir”.

Nevroloqun sözlərinə görə, panik atak zamanı simptomların qəfil başlaması və müəyyən müddət sonra azalması müşahidə oluna bilər. Lakin simptomların xarakteri insandan insana dəyişə bilər və yalnız bir əlamətə əsaslanaraq diaqnoz qoymaq mümkün deyil.

“Panik atakın mühüm xüsusiyyətlərindən biri qəfil başlayan güclü təşviş və qorxu hissidir. Bununla yanaşı, ürəkdöyünmə, tərləmə, titrəmə, nəfəs darlığı, başgicəllənmə və digər vegetativ əlamətlər yarana bilər. Pasiyent bu vəziyyət zamanı özünü ciddi təhlükədə hiss edir.Amma bir daha vurğulayıram ki, bu əlamətlərin olması avtomatik olaraq panik atak demək deyil. Çünki ürək-damar sisteminin, tənəffüs sisteminin və digər orqanların bəzi xəstəlikləri də oxşar şikayətlər yarada bilər. Ona görə də diaqnoz həkim tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir”.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Həkim həmçinin qeyd edib ki, panik atak yaşayan şəxslərdə vəziyyətlə bağlı qorxu bəzən növbəti tutmanın yaranmasına da təsir göstərə bilər. İnsan əvvəlki epizodu xatırlayaraq yenidən eyni vəziyyətə düşəcəyindən narahat olur və bu narahatlıq özü də əlavə təşviş yarada bilər.

“Pasiyent bir dəfə belə vəziyyət yaşadıqdan sonra ‘yenə olacaq’ qorxusu keçirə bilər. Məsələn, ürəyi sürətlə döyünüb, nəfəsi çatmayıbsa, növbəti dəfə kiçik bir ürəkdöyünmə hiss edən kimi təşvişə düşə bilər. Bu zaman qorxu artır, qorxu artdıqca fiziki simptomlar daha da güclənə bilər. Beləliklə, insan özünü qapalı bir dövrənin içində hiss edir.Bu vəziyyətdə pasiyentin maarifləndirilməsi və problemin düzgün qiymətləndirilməsi çox vacibdir. İnsan bilməlidir ki, yaşadığı simptomların səbəbini müəyyənləşdirmək mümkündür və bunun üçün mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır”.

Nafis Mütəllimov bildirib ki, panik atak diaqnozu təsdiqləndikdən sonra da pasiyent müalicəyə məsuliyyətlə yanaşmalıdır. Bu vəziyyət yalnız “özünü ələ almaq” və ya “fikirləşməmək” kimi sadə tövsiyələrlə həmişə aradan qalxmır.

“Panik atakın müalicəsi fərdi yanaşma tələb edir. Bəzi pasiyentlərdə psixoterapiya əsas müalicə üsulu ola bilər, bəzi hallarda isə həkim tərəfindən dərman müalicəsi də nəzərdən keçirilə bilər. Burada pasiyentin vəziyyəti, tutmaların tezliyi, yanaşı problemlər və digər faktorlar qiymətləndirilir.Əsas məsələ odur ki, insan özbaşına sakitləşdirici və ya ürək dərmanı qəbul etməsin. İnternetdən oxuduğu məlumatlara əsasən özünə diaqnoz qoymaq da düzgün deyil”.

Nevroloq xüsusilə ilk dəfə yaranan və güclü olan simptomların diqqətdən kənarda saxlanılmamasını tövsiyə edib:“Əgər insanda ilk dəfə güclü sinə ağrısı, ciddi nəfəs darlığı, huşun itməsi, güclü halsızlıq və ya digər kəskin simptomlar yaranıbsa, bunu avtomatik olaraq panik atak hesab etmək olmaz. Belə vəziyyətlərdə təcili tibbi qiymətləndirmə lazımdır. Çünki həyati təhlükəli vəziyyətləri yalnız əlamətlərə baxaraq istisna etmək mümkün deyil.Pasiyentlərin əsas səhvi özlərinə diaqnoz qoymalarıdır. Ürək döyüntüsü varsa, ‘ürəyimdə problem var’, nəfəs darlığı varsa, ‘panik atakdır’ demək düzgün deyil. Bu əlamətlərin səbəbini həkim müəyyənləşdirməlidir”.

Həkim sonda cəmiyyətə müraciət edərək bildirib ki, panik atak və ürək xəstəlikləri arasında fərqin müəyyənləşdirilməsi üçün mütləq mütəxəssisə müraciət edilməlidir:“Bu cür şikayətləri olan şəxslər yaxşı olar ki, mütəxəssisə müraciət etsinlər. Əvvəlcə mövcud vəziyyət araşdırılmalı, ürək-damar sistemi ilə bağlı problem olub-olmadığı qiymətləndirilməlidir. Bundan sonra şikayətlərin panik atak və ya digər nevroloji səbəblərlə əlaqəli olub-olmadığı müəyyənləşdirilə bilər.Əsas məqsəd pasiyenti qorxutmaq deyil, doğru diaqnoza gəlməkdir. Çünki düzgün diaqnoz qoyulmadan aparılan müalicə həm faydasız ola bilər, həm də əsl xəstəliyin aşkarlanmasını gecikdirə bilər. Ona görə də ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı və sinədə sıxılma kimi əlamətləri olan şəxslər özbaşına nəticə çıxarmamalı, vaxtında ixtisaslı həkimə müraciət etməlidirlər”.

Əli