Uşaqlarda öskürəyi dərhal kəsmək doğrudurmu? – Pediatrdan AÇIQLAMA

Uşaqlarda öskürək valideynləri ən çox narahat edən simptomlardan biridir. Xüsusilə gecə saatlarında uşağın ardıcıl öskürməsi valideynlərdə narahatlıq yaradır və bir çox hallarda ilk olaraq öskürəyi dayandıran dərmanlara müraciət edilir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, öskürək hər zaman aradan qaldırılması lazım olan problem deyil. Əksinə, bir çox hallarda öskürək orqanizmin özünü qoruma mexanizmlərindən biridir.

Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında pediatr Nərmin Quluzadə bildirib ki, öskürəyin müalicəsində əsas məqsəd yalnız simptomu dayandırmaq deyil, onun yaranmasına səbəb olan amili müəyyənləşdirmək və həmin səbəbi aradan qaldırmaqdır.

Pediatrın sözlərinə görə, tənəffüs yollarında mikroorqanizmlər, selik, bəlğəm və digər qıcıqlandırıcı maddələr olduqda orqanizm onları xaric etmək üçün öskürək refleksindən istifadə edir.

“Bizim məqsədimiz öskürəyi nəyin bahasına olursa-olsun kəsmək deyil. Öskürək tənəffüs yollarında olan mikroorqanizmlərin, seliyin, bəlğəmin və digər qıcıqlandırıcı maddələrin xaric edilməsinə kömək edir. Orqanizm bir növ bizə siqnal verir ki, tənəffüs yollarında onu qıcıqlandıran hansısa proses gedir. Ona görə də əsas məqsəd öskürəyi susdurmaq yox, onun altında yatan səbəbi tapmaq və həmin səbəbə uyğun müalicə aparmaqdır. Səbəb aradan qaldırıldıqca öskürək də zamanla keçəcək”, – deyə N.Quluzadə bildirib.

Pediatr qeyd edib ki, öskürəyin davametmə müddəti də onun qiymətləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Kəskin öskürək adətən iki həftəyə qədər davam edən öskürək kimi qiymətləndirilir. İki həftədən dörd həftəyə qədər davam edən öskürək isə uzanmış öskürək hesab olunur. Dörd həftədən artıq davam edən öskürək zamanı isə artıq xroniki öskürəkdən söhbət gedə bilər və bu halda səbəblərin daha ətraflı araşdırılması tələb olunur.

“Öskürəyin müddəti bizə müəyyən istiqamət verir. İki həftəyə qədər davam edən öskürəklər daha çox kəskin proseslərlə əlaqəli olur. İki-dörd həftə arasında davam edən öskürək uzanmış öskürək kimi qiymətləndirilə bilər. Dörd həftədən uzun davam edən öskürəklərdə isə artıq xroniki öskürək ehtimalını nəzərə almaq lazımdır. Xroniki öskürəyin səbəbləri kəskin öskürəkdən fərqli ola bilər və belə hallarda uşağın daha geniş müayinəyə ehtiyacı yarana bilər”, – deyə mütəxəssis vurğulayıb.

Nərmin Quluzadə diqqətə çatdırıb ki, uşaqlarda öskürəyin səbəbi hər zaman yalnız ağciyərlər və ya tənəffüs yolları ilə əlaqəli olmaya bilər. Bəzi hallarda öskürək digər orqan və sistemlərlə bağlı problemlərin əlaməti kimi də ortaya çıxa bilər.

Pediatrın sözlərinə görə, xüsusilə öskürəyin yemək zamanı və ya yeməkdən sonra baş verməsi həkim üçün vacib məlumatdır. Belə hallarda həzm sistemi ilə əlaqəli səbəblər, o cümlədən qastroezofageal reflüks kimi problemlər də nəzərdən keçirilməlidir.

“Bəzən uşaqlarda öskürək birbaşa tənəffüs yolları ilə əlaqəli olmur. Məsələn, uşaq yemək yeyərkən, yeməkdən dərhal sonra və ya müəyyən qidaları qəbul etdikdən sonra öskürürsə, bunun altında başqa səbəblər də dayana bilər. Həzm sistemi ilə bağlı problemlər, xüsusilə reflüks bəzi hallarda öskürəyə səbəb ola bilər. Ona görə də öskürəyin nə vaxt və hansı şəraitdə yarandığını bilmək diaqnostika baxımından çox vacibdir”, – deyə pediatr bildirib.

N.Quluzadə uşaqlarda öskürək siroplarının istifadəsinə də münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, xüsusilə kiçik yaşlı uşaqlarda valideynlər həkim məsləhəti olmadan öskürək dərmanlarından istifadə etməməlidirlər.

“Şəxsi praktikamda xüsusilə dörd yaşdan aşağı uşaqlara öskürək siroplarını ümumiyyətlə yazmamağa çalışıram. Mən onların hər zaman faydalı olduğunu düşünmürəm. Əksinə, bəzi hallarda uşağın vəziyyətini daha da ağırlaşdıra bilər. Kiçik yaşlı uşaqlarda bəlğəmi effektiv şəkildə xaric etmək imkanları məhdud olur. Bu səbəbdən öskürəyi sadəcə dərmanla dayandırmaq düzgün yanaşma olmaya bilər”, – deyə N.Quluzadə qeyd edib.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Pediatr vurğulayıb ki, öskürək özü ayrıca xəstəlik deyil, əksər hallarda hansısa prosesin əlamətidir. Buna görə də valideynlər öskürəyi bir xəstəlik kimi qəbul edib yalnız onun aradan qaldırılmasına çalışmamalıdırlar.

“Öskürək xəstəlik deyil, orqanizmin özünü müdafiə funksiyalarından biridir. Tənəffüs yollarında uşağı qıcıqlandıran hər hansı bir faktor varsa, orqanizm onu xaric etməyə çalışır. Bu baxımdan öskürək bizim üçün müəyyən mənada xəbərdarlıq siqnalıdır. Bədən bizə bildirir ki, burada araşdırılmalı bir səbəb var. Biz həmin səbəbi tapmalı və ona uyğun müalicə taktikasını seçməliyik”, – deyə pediatr əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, valideynlər uşağın öskürəyinin xarakterinə də diqqət etməlidirlər. Öskürəyin quru və ya bəlğəmli olması, hansı vaxtlarda artması, fiziki aktivlik zamanı yaranıb-yaranmaması, gecə saatlarında güclənməsi, qızdırma, burun axıntısı, nəfəsalma çətinliyi və digər əlamətlərlə müşayiət olunması həkim üçün mühüm məlumatlardır.

Nərmin Quluzadə bildirib ki, xüsusilə uzun müddət davam edən öskürəyə laqeyd yanaşmaq olmaz. Əgər öskürək gözlənilən müddətdə keçmir, tez-tez təkrarlanır və ya uşağın gündəlik həyatına, yuxusuna və qidalanmasına ciddi təsir göstərirsə, pediatr müayinəsi vacibdir.

Mütəxəssis valideynləri uşağa özbaşına antibiotik, öskürək əleyhinə preparat və digər dərmanlar verməməyə çağırıb. Onun sözlərinə görə, eyni simptom müxtəlif səbəblərdən yarana bilər və bir uşaq üçün uyğun olan müalicənin digər uşağa tətbiq edilməsi düzgün nəticə verməyə bilər.

“Valideyn öskürəyi eşidən kimi dərmanı axtarmamalıdır. İlk növbədə öskürəyin səbəbi müəyyənləşdirilməlidir. Uşağın yaşı, öskürəyin müddəti, xarakteri, müşayiət edən əlamətlər və ümumi vəziyyəti nəzərə alınmalıdır. Əgər səbəb virus infeksiyasıdırsa, bir yanaşma, reflüksdürsə başqa yanaşma, allergik səbəbdirsə tamam fərqli müalicə taktikasına ehtiyac ola bilər”, – deyə pediatr bildirib.

N.Quluzadə sonda bir daha vurğulayıb ki, uşağın öskürməsi hər zaman mənfi hal kimi qiymətləndirilməməlidir. Əsas məsələ öskürəyin arxasında dayanan səbəbi müəyyənləşdirməkdir. Öskürəyə səbəb olan faktor aradan qaldırıldıqda simptom da tədricən zəifləyir və yox olur.

Beləliklə, uşaqlarda öskürəyin dərhal və düşünmədən dayandırılması əvəzinə, onun səbəbinin müəyyənləşdirilməsi daha vacibdir. Xüsusilə kiçik yaşlı uşaqlarda dərmanların, o cümlədən öskürək siroplarının həkim məsləhəti olmadan istifadəsi arzuolunmazdır. Uzun müddət davam edən, təkrarlanan və ya əlavə simptomlarla müşayiət olunan öskürək isə mütləq pediatr tərəfindən qiymətləndirilməlidir

Əli