Skoliozu evdə necə aşkar etmək olar? – Travmatoloq-ortopeddən AÇIQLAMA

Uşaqlarda onurğa əyriliklərinin vaxtında aşkar edilməsi gələcəkdə yarana biləcək problemlərin qarşısının alınması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə skoliozun ilkin mərhələlərində bəzi əlamətlər gözə çox dəyməyə bilər. Bu səbəbdən valideynlərin uşağın bədən quruluşunda və duruşunda yaranan dəyişikliklərə diqqət etməsi vacib hesab olunur.

Bəs valideynlər skoliozun ilkin əlamətlərini ev şəraitində necə müşahidə edə bilərlər?

Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında travmatoloq-ortoped İsmayıl Məhərrəmli bildirib ki, valideynlərin uşaqların onurğa və bədən simmetriyasına vaxtaşırı diqqət yetirməsi erkən şübhələnmə baxımından faydalı ola bilər. Onun sözlərinə görə, ev şəraitində aparılan belə müşahidə həkim müayinəsini əvəz etmir, lakin müəyyən dəyişiklikləri erkən görməyə və vaxtında mütəxəssisə müraciət etməyə kömək edə bilər.

“Skoliozun evdə ilkin olaraq aşkarlanması əslində çox vacib mövzudur. Çünki valideynin və uşağın özünün bədən quruluşuna diqqət yetirməsi hər hansı dəyişiklik barədə həkimə daha erkən müraciət etməyə imkan verə bilər. Xüsusilə kiçik yaşlı uşaqlarda valideynlər uşağın duruşunu vizual olaraq müşahidə etməlidirlər”, – deyə İ.Məhərrəmli bildirib.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, valideyn uşağın bədəninə arxa tərəfdən baxaraq müəyyən simmetriya pozuntularına diqqət yetirə bilər. Bunun üçün uşağın bel və kürək nahiyəsinin üst geyim olmadan və ya bədən quruluşunu aydın görməyə imkan verən geyimlə müşahidə edilməsi daha məqsədəuyğundur. Müşahidə zamanı uşağın normal, rahat vəziyyətdə dayanmasına diqqət yetirilməlidir.

İ.Məhərrəmli qeyd edib ki, ilk növbədə çiyinlərin səviyyəsinə baxmaq lazımdır. Çiyinlərdən birinin digərindən nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksək olması diqqət çəkən əlamətlərdən biri ola bilər.

“Arxadan baxış zamanı çiyinlərin səviyyəsini müqayisə etmək lazımdır. Çiyinlərdən biri digərindən yüksəkdirsə və ya bədənin sağ və sol tərəfləri arasında nəzərəçarpacaq asimmetriya varsa, buna diqqət yetirmək lazımdır. Lakin təkcə çiyin səviyyəsindəki fərq skolioz diaqnozu qoymaq üçün kifayət deyil. Bu, sadəcə olaraq həkim müayinəsinə ehtiyac yarada biləcək əlamətlərdən biridir”, – deyə travmatoloq-ortoped vurğulayıb.

Mütəxəssis valideynlərə kürək sümüklərinin vəziyyətinə də diqqət etməyi tövsiyə edib. Onun sözlərinə görə, kürək sümüklərindən birinin digərinə nisbətən daha qabarıq görünməsi və ya bədənin bir tərəfində daha çox çıxıntının müşahidə olunması da əlavə müayinə üçün səbəb ola bilər.

Bununla yanaşı, çanaq səviyyəsindəki asimmetriya da nəzərə alınmalıdır. Uşağın çanağının bir tərəfinin digərindən daha yuxarı və ya aşağı görünməsi, bədənin bir tərəfinə daha çox meyillənməsi kimi hallar valideynin diqqətindən yayınmamalıdır.

İsmayıl Məhərrəmli skoliozun ilkin müşahidəsi zamanı istifadə edilə bilən sadə üsullardan birinin də uşağın önə əyilməsi testi olduğunu bildirib. Bu zaman uşaq ayaq üstə dayanaraq bədənini önə doğru əyir və valideyn onun kürək nahiyəsində yaranan simmetriyanı müşahidə edir.

“Uşağın önə əyilməsi zamanı onurğanın arxa çıxıntılarının, yəni fəqərələrin spinoz çıxıntılarının əmələ gətirdiyi xəttə diqqət etmək olar. Həmin xətti barmaqla yüngül şəkildə izlədikdə onun düz istiqamətdə davam edib-etmədiyinə, hər hansı yan əyriliyin və ya asimmetriyanın nəzərə çarpıb-çarpılmadığına baxmaq mümkündür. Önə əyilmə zamanı kürəyin bir tərəfinin digərindən daha qabarıq görünməsi də diqqət tələb edən əlamətlərdəndir”, – deyə həkim bildirib.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Onun sözlərinə görə, bu test valideyn üçün yalnız ilkin müşahidə vasitəsidir. Valideyn evdə uşağa skolioz diaqnozu qoymamalıdır. Çünki uşağın duruşundakı bəzi dəyişikliklər müvəqqəti ola, başqa səbəblərlə əlaqəli ola və ya normal anatomik fərqlərdən qaynaqlana bilər.

Travmatoloq-ortoped qeyd edib ki, uşağın özünün də bədən quruluşuna diqqət yetirməsi vacibdir. Xüsusilə yeniyetməlik dövründə uşaqların güzgü qarşısında çiyin, bel, kürək və çanaq səviyyəsində hər hansı nəzərəçarpan asimmetriyanın olub-olmadığını müşahidə etməsi faydalı ola bilər.

“Valideynlərdən əlavə, uşaqların özləri də bədənlərini diqqətlə müşahidə edə bilərlər. Güzgü qarşısında duruşa baxmaq, çiyinlərin, belin və çanağın simmetriyasını müqayisə etmək mümkündür. Əgər uşaq özündə və ya valideyn onun bədənində əvvəlkindən fərqli bir əyrilik və ya asimmetriya müşahidə edirsə, bunu gözardı etməmək və həkimə müraciət etmək lazımdır”, – İ.Məhərrəmli deyib.

Mütəxəssis bildirib ki, xüsusilə uşağın böyümə və inkişaf dövründə onurğanın vəziyyətinə diqqət artırılmalıdır. Çünki bəzi skolioz növləri uşağın böyüməsi ilə birlikdə daha nəzərəçarpan hala gələ bilər. Bu səbəbdən erkən aşkarlama və mütəxəssis nəzarəti müalicə taktikasının düzgün müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm rol oynayır.

Həkim valideynləri uşağın duruşundakı hər bir fərqi skolioz kimi qəbul etməməyə də çağırıb. Onun sözlərinə görə, skoliozun müəyyən edilməsi yalnız vizual müşahidə ilə mümkün deyil. Həkim müayinəsi, zəruri hallarda xüsusi testlər və görüntüləmə müayinələri diaqnozun dəqiqləşdirilməsinə imkan verir.

“Evdə aparılan müşahidə diaqnostika deyil. Valideynin məqsədi sadəcə şübhəli əlaməti vaxtında görməkdir. Əgər çiyinlərdə, kürək sümüklərində və ya çanaqda asimmetriya nəzərə çarpırsa, uşaq önə əyildikdə kürəyin bir tərəfində qabarıqlıq yaranırsa və ya onurğanın xəttində əyrilikdən şübhələnilirsə, travmatoloq-ortopedə müraciət etmək lazımdır”, – deyə mütəxəssis əlavə edib.

İsmayıl Məhərrəmli qeyd edib ki, skoliozun vaxtında müəyyənləşdirilməsi uşağın gələcək sağlamlığı baxımından əhəmiyyətlidir. Buna görə də valideynlər uşağın duruşuna yalnız ağrı yarandıqda deyil, gündəlik həyatda da diqqət yetirməlidirlər. Çünki onurğa əyrilikləri bəzi hallarda uzun müddət ağrı vermədən inkişaf edə bilər.

Beləliklə, valideynlər ev şəraitində uşağın çiyinlərinin eyni səviyyədə olub-olmamasına, kürək sümüklərinin simmetriyasına, çanağın vəziyyətinə və onurğanın görünüşünə diqqət yetirə bilərlər. Uşaq önə əyildikdə kürəyin iki tərəfində nəzərəçarpacaq fərq yaranması da mütəxəssisə müraciət üçün səbəb ola bilər. Lakin bütün bu müşahidələr yalnız ilkin qiymətləndirmə xarakteri daşıyır və skoliozun dəqiq diaqnozu yalnız həkim müayinəsi nəticəsində müəyyənləşdirilməlidir.

Valideynlərin və uşaqların bədən quruluşuna mütəmadi diqqət yetirməsi isə mümkün problemin erkən mərhələdə fərq edilməsinə və vaxtında tibbi yardım alınmasına imkan verə bilər.

Yeganə