Boşanmadan da aliment almaq mümkündürmü? – Vəkildən AÇIQLAMA
Hüquq 30 Sentyabr 2026, 09:00
489
Cəmiyyətdə aliment məsələsi çox vaxt boşanma prosesi ilə əlaqələndirilir. Bir çox insan hesab edir ki, ər-arvad nikahda olduğu müddətdə tərəflərdən biri digərindən uşağın saxlanılması üçün aliment tələb edə bilməz və bunun üçün əvvəlcə nikah mütləq pozulmalıdır. Halbuki bu, doğru deyil. Azərbaycan Respublikasının ailə qanunvericiliyinə əsasən, valideynlərin yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarını saxlamaq vəzifəsi onların nikahda olub-olmamasından asılı deyil. Buna görə də müəyyən hallarda ər-arvad nikah münasibətlərini davam etdirdiyi halda belə, uşağın saxlanılması üçün digər valideyndən aliment tələb oluna bilər.
Vəkil Adil Piriyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, nikahın davam etməsi aliment tələb etmək hüququnu avtomatik olaraq aradan qaldırmır. Əsas məsələ uşağın maddi təminatında valideynin üzərinə düşən öhdəliyin yerinə yetirilib-yetirilməməsidir.
“Bəli, nikahda ola-ola aliment almaq mümkündür. Bəzən vətəndaşlar düşünürlər ki, aliment yalnız boşanmadan sonra tələb oluna bilər. Əslində isə belə deyil. Əgər valideyn öz yetkinlik yaşına çatmayan uşağının saxlanılması ilə bağlı qanunvericilikdən irəli gələn vəzifəsini yerinə yetirmirsə, nikah davam etdiyi halda da digər valideyn uşağın saxlanılması üçün aliment tələb edə bilər”, – deyə vəkil bildirib.
Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsində valideynlərin uşaqları saxlamaq vəzifəsi ayrıca müəyyən edilib. Valideynlər yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Əgər valideynlər arasında uşağın saxlanılması ilə bağlı razılaşma yoxdursa və valideynlərdən biri uşağın təminatında iştirak etmirsə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada aliment tutulması məsələsi qaldırıla bilər. Bu baxımdan nikahın pozulması aliment öhdəliyinin yaranması üçün mütləq şərt deyil.
Məsələn, ər-arvad rəsmi nikahdadır, lakin faktiki olaraq ailənin bütün maddi yükünü yalnız tərəflərdən biri daşıyır. Uşağın qidalanması, geyimi, təhsili, müalicəsi və digər gündəlik ehtiyacları bir valideyn tərəfindən qarşılanır, digər valideyn isə öz imkanlarına baxmayaraq uşağın saxlanılmasında iştirak etmir. Belə vəziyyətdə nikahın hələ davam etməsi uşağın saxlanılması üçün aliment tələb edilməsinə maneə yaratmır.
“Burada əsas məsələ ər-arvadın bir-biri ilə münasibətindən daha çox uşağın hüquqlarının qorunmasıdır. Aliment uşağın təminatı üçün nəzərdə tutulmuş vəsaitdir. Ona görə də tərəflərin nikahda olması uşağın saxlanılması hüququnu aradan qaldırmır. Əgər valideynlərdən biri uşağın maddi təminatında iştirak etmirsə, digər valideyn qanunla müəyyən edilmiş qaydada öz hüququnu müdafiə edə bilər”, – deyə Adil Piriyev qeyd edib.
Vəkilin sözlərinə görə, vətəndaşların bu məsələdə tez-tez yol verdiyi yanlış təsəvvürlərdən biri də aliment tələb edən şəxsin mütləq boşanma prosesinə başlamalı olduğunu düşünməsidir. Halbuki uşağın saxlanılması məsələsi nikahın pozulması məsələsindən ayrıdır. Yəni tərəflər nikah münasibətlərini davam etdirə və eyni zamanda uşağın saxlanılması ilə bağlı hüquqi mübahisə yaşaya bilərlər.
Bu məsələ xüsusilə ailədə tərəflərdən birinin uşağın gündəlik ehtiyaclarının təmin edilməsində faktiki olaraq iştirak etmədiyi hallarda əhəmiyyət qazanır. Uşağın məktəb xərcləri, geyimi, ərzağı, tibbi ehtiyacları və digər zəruri xərcləri yalnız bir valideynin üzərinə düşürsə, həmin valideyn digər valideynin də uşağın saxlanılmasında iştirak etməsini tələb edə bilər.
Alimentin məbləği də hər bir ailə üçün eyni olmur. Qanunvericilikdə uşaqlar üçün alimentin müəyyən edilməsi zamanı müxtəlif meyarlar nəzərə alınır. Məhkəmə konkret iş üzrə valideynlərin maddi və ailə vəziyyətini, uşağın əvvəlki təminat səviyyəsini və digər diqqətəlayiq halları qiymətləndirə bilər. Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqeyində də aliment məsələsində uşağın əvvəlki təminat səviyyəsinin və tərəflərin maddi vəziyyətinin nəzərə alınmasının vacibliyi vurğulanıb.
“İnsanlar bəzən düşünürlər ki, aliment yalnız atanın və ya yalnız ananın maaşından müəyyən faiz şəklində tutulur. Lakin konkret vəziyyətdən asılı olaraq alimentin müəyyən edilməsi ilə bağlı fərqli hüquqi mexanizmlər mövcuddur. Burada uşağın ehtiyacları, valideynlərin maddi vəziyyəti və qanunvericiliyin tələbləri birlikdə qiymətləndirilməlidir”, – deyə vəkil vurğulayıb.
Həmçinin oxuyun
Adil Piriyev bildirib ki, valideynin rəsmi iş yerinin olmaması da öz-özlüyündə onu uşağı saxlamaq vəzifəsindən azad etmir. Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqeyinə görə, valideynin rəsmi olaraq işləməməsi və ya gəlirinin olmaması onun uşağın saxlanılması ilə bağlı öhdəliyini avtomatik aradan qaldırmır. Aliment məsələsində uşağın maraqları və tərəflərin real maddi vəziyyəti nəzərə alınmalıdır.
Mütəxəssis onu da diqqətə çatdırıb ki, aliment tələbi ilə bağlı müraciət edən şəxsin qarşı tərəflə nikahda olması hüquqi müdafiə imkanlarını məhdudlaşdırmır. Əsas məsələ tələb üçün qanuni əsasların mövcud olması və uşağın saxlanılması ilə bağlı öhdəliyin icra edilməməsidir.
“Vətəndaşlar bəzən ‘Biz hələ boşanmamışıq, mən necə aliment tələb edə bilərəm?’ deyə düşünürlər. Bu yanaşma doğru deyil. Nikah münasibətinin davam etməsi uşağın təmin olunması məsələsini arxa plana keçirmir. Əgər valideyn öz öhdəliyini yerinə yetirmirsə, digər valideyn uşağın mənafeyini qorumaq üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada müraciət edə bilər”, – deyə Adil Piriyev bildirib.
Digər tərəfdən, aliment tələbi ər-arvadın münasibətlərinin mütləq şəkildə pozulması və ya boşanması anlamına gəlmir. Tərəflər nikahda qala, lakin uşağın saxlanılması ilə bağlı hüquqi məsələni ayrıca həll edə bilərlər. Bu da qanunvericiliyin əsas məqsədlərindən biri olan uşağın maddi təminatının qorunmasına xidmət edir.
Vəkilin sözlərinə görə, belə məsələlərdə vətəndaşların konkret vəziyyətə uyğun hüquqi məsləhət alması vacibdir. Çünki ailədə uşaqların sayı, onların yaşı, valideynlərin gəlirləri, faktiki yaşayış şəraiti, uşağın ehtiyacları və digər hallar aliment məsələsinin hüquqi həllinə təsir göstərə bilər.
“Vətəndaşlar bu barədə çətinlik çəkirlərsə və öz hüquqlarını bərpa etmək istəyirlərsə, hüquq departamentinə müraciət edə bilərlər. Əsas məqsəd tərəflər arasında münaqişəni dərinləşdirmək deyil, uşağın qanunla qorunan hüquqlarının təmin olunmasına nail olmaqdır”, – deyə Adil Piriyev əlavə edib.
Beləliklə, aliment almaq üçün nikahın mütləq pozulması tələb olunmur. Ər-arvad rəsmi nikahda olduğu halda da, valideynlərdən biri yetkinlik yaşına çatmayan uşağının saxlanılması vəzifəsini yerinə yetirmirsə, digər valideyn qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada aliment tələb edə bilər. Burada əsas meyar boşanmanın olub-olmaması deyil, uşağın saxlanılması ilə bağlı valideynlik öhdəliyinin yerinə yetirilib-yetirilməməsidir.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Digər vərəsələrin razılığı olmadan evi öz adına keçirmək mümkündürmü?
Valideynləri vəfat etdikdən sonra ailəyə məxsus evin heç bir vərəsənin adına rəsmiləşdirilməməsi sonradan ailə üzvləri arasında ciddi hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilər. Xüsusilə də vərəsələrdən birinin digər ailə üzvlərinin razılığı olmadan evi yalnız öz adına keçirmək istəməsi belə hallarda ən çox yaranan suallardan biridir. Bəs valideynlərdən miras qalan, lakin dövlət reyestrində heç kimin adına qeydiyyatda olmayan ev vərəsələrdən birinin adına digər şəxslərin imzası olmadan keçirilə bilərmi? Digər vərəsələrin razılığı olmadan belə bir qeydiyyat aparılması mümkündürmü? Saxta sənəd hazırlanaraq əmlakın bir şəxsin adına keçirilməsinə cəhd edilərsə, bunun hüquqi nəticələri nə ola bilər?Məsələ ilə bağlı vəkil Şamxal Məmmədov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki,...
29 Sentyabr 2026, 11:00
Boşanmadan sonra avtomobil ananın adına keçirilibsə, digər tərəfin pay hüququ varmı? – VƏKİL AÇIQLADI
Nikah dövründə ər-arvad tərəfindən alınan əmlak boşanmadan sonra tərəflər arasında ciddi mübahisə mövzusuna çevrilə bilər. Xüsusilə avtomobil, ev və digər əmlakların boşanmadan sonra tərəflərdən birinin və ya onun yaxın qohumunun adına keçirilməsi “Mənim həmin əmlakdan pay tələb etmək hüququm varmı?” sualını gündəmə gətirir. Bəzən isə valideynlər boşandıqdan sonra onların övladlarının da nikah dövründə əldə edilmiş əmlakdan ayrıca payının olub-olmaması ilə bağlı suallar yaranır.Vəkil Nicat Mehtixanov Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, nikah dövründə ər-arvadın birgə vəsaiti hesabına əldə edilən avtomobil, başqa qayda nəzərdə tutulmayıbsa, ümumi əmlak hesab edilə bilər. Bu baxımdan avtomobilin sonradan kimin adına rəsmiləşdirilməsi məsələnin mahiyyətini hər zaman avtomatik...
29 Sentyabr 2026, 10:00
Boşanma zamanı 3 uşaq anadan alına bilərmi? – Vəkildən AÇIQLAMA
Boşanmaq istəyən valideynləri ən çox narahat edən məsələlərdən biri uşaqların kimin yanında qalmasıdır. Xüsusilə azyaşlı övladları olan analar “Boşansam, uşaqlarımı ataları məndən ala bilərmi?”, “Uşaqların mənimlə qalmasını necə təmin edə bilərəm?”, “Uşaqların fikri məhkəmədə nəzərə alınacaqmı?” kimi suallarla qarşılaşırlar. Bu məsələdə yalnız valideynlərdən birinin istəyi həlledici deyil. Uşaqların yaşayış yeri ilə bağlı mübahisə yarandıqda məhkəmə uşaqların hüquq və mənafelərini, yaşını, valideynlərə bağlılığını və onların inkişafı üçün yaradılan şəraiti birlikdə qiymətləndirir.Vəkil Yeganə Yaqubova Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, boşanma prosesində uşaqların hansı valideynin yanında qalması ayrıca hüquqi məsələdir və bununla bağlı avtomatik qayda yoxdur. Yəni ata uşaqların onun yanında qalmasını tələb...
29 Sentyabr 2026, 09:00
İpotekada olan mənzili ödəniş edə bilməyəndə itirmək mümkündür? – Hüquqşünaslardan XƏBƏRDARLIQ
Mənzil almaq üçün ipoteka və ya uzunmüddətli ödəniş öhdəliyi götürən vətəndaşlar üçün müqavilənin şərtlərini əvvəlcədən diqqətlə nəzərdən keçirmək olduqca vacibdir. Bəzən vətəndaşlar yalnız aylıq ödənişin məbləğinə diqqət yetirir, müqavilədə nəzərdə tutulan digər şərtləri isə kifayət qədər araşdırmırlar. Halbuki öhdəliyin hansı müddətə götürülməsi, aylıq ödənişlərin vaxtı, gecikmənin nəticələri, müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verilməsi halları, tərəflərin hüquq və vəzifələri və ödənişlərin dayandırılması zamanı mənzilin taleyi kimi məsələlər sonradan ciddi hüquqi və maliyyə nəticələr yarada bilər.Citypost.az xəbər verir ki, Hüquqşünasların sözlərinə görə, xüsusilə MTK-lardan mənzil alan və ödənişləri hissə-hissə həyata keçirən şəxslər müqaviləni imzalamazdan əvvəl bütün şərtləri diqqətlə oxumalıdırlar. Çünki vətəndaşın üzərinə düşən...
28 Sentyabr 2026, 11:20
Nikah dövründə alınan ev boşananda necə bölünür? – Vəkildən AÇIQLAMA
Nikah dövründə əldə edilən əmlakın boşanma zamanı necə bölünməsi cütlüklər arasında ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biridir. Xüsusilə ailə qurduqdan sonra alınan evin kimin adına rəsmiləşdirilməsi, alış zamanı hansı vəsaitdən istifadə olunması və ər-arvad arasında nikah müqaviləsinin olub-olmaması əmlakın hüquqi statusunun müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayır.Məsələ ilə bağlı vəkil Könül Yaqubova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ümumi qayda olaraq, ər-arvadın nikah dövründə əldə etdiyi əmlak, nikah müqaviləsində və ya tərəflər arasında başqa razılaşmada fərqli qayda nəzərdə tutulmayıbsa, onların ümumi mülkiyyəti hesab olunur. Azərbaycan qanunvericiliyində də ər-arvadın nikah dövründə qazandıqları əmlakın ümumi mülkiyyət olması əsas prinsip kimi müəyyən edilib.Vəkilin sözlərinə görə, bu səbəbdən...
28 Sentyabr 2026, 10:18
İddia ərizəsi yazarkən bunlara diqqət edin – Hüquqşünasdan 5 VACİB MƏSLƏHƏT
Məhkəməyə müraciət etmək istəyən şəxslər üçün ən vacib mərhələlərdən biri iddia ərizəsinin düzgün hazırlanmasıdır. Bir çox hallarda vətəndaşın hüquqi probleminin özü ilə yanaşı, həmin problemin məhkəməyə hansı formada təqdim edilməsi də əhəmiyyət daşıyır. İddia ərizəsində məlumatların natamam göstərilməsi, tələbin aydın ifadə edilməməsi, yanlış məhkəməyə müraciət olunması və ya iddianın kifayət qədər əsaslandırılmaması prosesin uzanmasına, ərizənin geri qaytarılmasına və ya digər prosessual problemlərə səbəb ola bilər.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünaslar bildirirlər ki, məhkəməyə iddia ərizəsi hazırlayan şəxs yalnız öz tələbinin nə olduğunu yazmaqla kifayətlənməməli, həmin tələbi doğuran faktları, hüquqi əsasları və mümkün sübutları da sistemli şəkildə təqdim etməlidir. Mülki Prosessual Məcəllədə...
25 Sentyabr 2026, 11:49
