Yeni təkərlərdəki "tüklər" nə üçündür?
Maraqlı 31 İyul 2026, 10:30
424
Yeni avtomobil təkəri alan demək olar ki, hər kəs onun üzərində olan nazik rezin "tükləri" görüb. Bir çox insan bu çıxıntıların yol tutuşunu artırdığını, suyu kənarlaşdırdığını və ya xüsusi texnologiyanın bir hissəsi olduğunu düşünür. Əslində isə bu rezin tellərin heç bir funksional rolu yoxdur. Onlar sadəcə təkərin istehsalı zamanı yaranan texnoloji prosesin izləridir.
Citypost.az-ın məlumatına görə, avtomobil təkərləri xüsusi rezin qarışığından hazırlanır. İstehsal zamanı bu qarışıq metal qəliblərə yerləşdirilir və yüksək temperaturla təzyiq altında vulkanizasiya adlanan prosesdən keçirilir. Vulkanizasiya rezinə elastiklik, möhkəmlik və uzunömürlülük qazandıran ən vacib mərhələlərdən biridir.Lakin bu proses zamanı bir problem yaranır. Qəlibin daxilində hava qalarsa, rezinin içində hava qabarcıqları əmələ gəlir. Bu qabarcıqlar isə təkərin strukturunu zəiflədə, onun davamlılığını azalda və hətta gələcəkdə təhlükəli qüsurların yaranmasına səbəb ola bilər. Belə hallarda təkərin yüksək sürətdə və ya ağır yüklə hərəkəti zamanı zədələnmə riski artır.Məhz buna görə də mühəndislər qəliblərin üzərində yüzlərlə, hətta minlərlə mikroskopik hava kanalı hazırlayırlar. Bu kiçik dəliklər istehsal zamanı qəlibdə sıxılmış havanın rahat şəkildə xaric olmasına imkan verir. Beləliklə, rezin qarışığı qəlibi tam doldurur və təkərin daxilində boşluqlar yaranmır.Ancaq havayla birlikdə həmin mikroskopik dəliklərdən çox az miqdarda rezin də çölə çıxır. Vulkanizasiya başa çatdıqdan sonra bu nazik rezin hissəcikləri bərkiyərək təkərin səthində gördüyümüz xırda "tükləri" əmələ gətirir.Bu çıxıntılar təkərin hərəkətinə, yol tutuşuna, əyləc məsafəsinə və ya təhlükəsizliyinə heç bir təsir göstərmir. Onların xüsusi texniki funksiyası yoxdur və istehsal prosesinin təbii nəticəsi hesab olunur. Təkər istifadə edildikcə bu nazik rezin tellər asfaltla təmas nəticəsində qısa müddətdə öz-özünə aşınaraq yox olur.
Beləliklə, yeni təkərlərin üzərində gördüyünüz həmin rezin "tüklər" heç də əlavə texnologiya və ya xüsusi təhlükəsizlik elementi deyil. Onlar sadəcə müasir təkər istehsalında havanın qəlibdən çıxmasını təmin edən mikroskopik kanalların izi olaraq meydana gələn və zaman keçdikcə təbii şəkildə yox olan istehsal qalıqlarıdır. Bəzən ən maraqlı görünən detalların arxasında olduqca sadə, lakin dahiyanə mühəndislik həlləri dayanır.
Həmçinin oxuyun
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qatar təkərlərinin dahiyanə quruluşu - MARAQLI FAKT
İlk baxışda qatarın təkərlərinə baxanda onların tamamilə silindrik və hamar formada hazırlandığını düşünmək olar. Əslində isə bu, göz yanılmasıdır. Qatar təkərlərinin səthi tam düz deyil, çox cüzi şəkildə konus formasındadır. Məhz bu kiçik görünən fərq dəmir yolu mühəndisliyinin ən dahiyanə həllərindən biri hesab olunur və iki əsrdən artıqdır ki, demək olar dəyişmədən istifadə edilir.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu quruluşun əsas məqsədi qatarın relslər üzərində öz-özünə tarazlığını qorumasını təmin etməkdir. Qatar hərəkət zamanı hər hansı səbəbdən relsin sağ və ya sol tərəfinə bir qədər meyl etdikdə, konusvari təkərlərin relslə təmas nöqtəsi dəyişir. Bir tərəfdə təkərin effektiv diametri böyüyür, digər tərəfdə isə kiçilir....
31 İyul 2026, 09:30
Avtomobil şüşəsindəki qara nöqtələrin sirri
Hər gün avtomobilinizə minib yola çıxırsınız. Ancaq ön şüşənin kənarındakı və arxa güzgünün ətrafındakı xırda qara nöqtələrin əslində nə üçün istifadə edildiyini çox az adam bilir. Bir çoxumuz onları sadəcə dizayn elementi hesab edirik. Halbuki bu kiçik detallar avtomobil təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan mühəndislik həllidir və bəzi hallarda həyat qurtara bilir.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu qara haşiyə və nöqtələr "frit" adlanır. Onlar şüşənin üzərinə xüsusi keramika boya ilə vurulur və yüksək temperaturda bişirilərək şüşənin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Buna görə də onları nə yumaqla, nə də iti alətlə cızmaqla çıxarmaq mümkün deyil. Onların əsas vəzifəsi isə estetik görünüş yaratmaqdan daha böyükdür.Ən vacib...
31 İyul 2026, 08:30
Niyə damarlarımız mavi görünür?
Bir çox insan güzgüyə baxanda biləklərində və ya qollarında görünən damarların mavi rəngdə olduğunu düşünür. Halbuki bu, gözümüzün gördüyü optik bir illüziyadır. Əslində damarlarımız mavi deyil və onların içində axan qan da heç vaxt mavi olmur.İnsan qanı hər zaman qırmızı rəngdədir. Qanın rəngi onun tərkibində olan hemoqlobin adlı zülaldan asılıdır. Hemoqlobin oksigenlə zəngin olduqda qan parlaq, açıq qırmızı görünür. Oksigen miqdarı azaldıqda isə qan tünd qırmızı rəng alır. Lakin heç bir halda qan mavi rəngə çevrilmir.Bəs onda niyə dərimizin altındakı damarlar mavi görünür?Citypost.az-ın məlumatına görə, bunun səbəbi işığın dəri ilə qarşılıqlı təsiridir. Günəşdən və ya ətraf mühitdən gələn ağ işıq...
30 İyul 2026, 10:35
Ağcaqanadın iynəsi necə sınmır? Alimləri heyrətləndirən FAKT
Ağcaqanadın sancmasını çoxumuz hiss etmişik. Maraqlıdır ki, onun iynəsi insan saçından dəfələrlə nazik olmasına baxmayaraq, dərini asanlıqla deşir, nə əyilir, nə də qırılır. Bəs bu necə mümkün olur?İlk baxışda elə görünür ki, ağcaqanadın yalnız bir nazik iynəsi var. Əslində isə bu, tam doğru deyil. Ağcaqanadın "xortumu" bir neçə son dərəcə incə hissədən ibarət mürəkkəb bir quruluşdur. Bu hissələr birlikdə işləyərək dərini zədələmədən və qırılmadan deşməyə imkan yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, alimlərin araşdırmalarına görə, ağcaqanadın xortumunun içərisində bir-birini tamamlayan bir neçə mikroskopik element yerləşir. Bu hissələr eyni anda deyil, növbə ilə irəliləyir. Bir hissə dərini tutarkən, digər hissə irəli hərəkət edir....
30 İyul 2026, 09:33
Bal arısı niyə yalnız bir dəfə sancır?
Bal arıları adətən insanlara səbəbsiz yerə hücum etmirlər. Onlar aqressiv həşəratlar hesab olunmur və əsas məqsədləri çiçəklərdən nektar toplayaraq koloniyanı yaşatmaqdır. Lakin özlərini, pətəklərini və ya ana arını təhlükə altında hiss etdikdə müdafiə instinkti işə düşür və sancaraq özlərini qorumağa çalışırlar.Bəs maraqlıdır, niyə bal arısı yalnız bir dəfə sancır və bundan sonra həyatını itirir?Citypost.az-ın məlumatına görə, bu sualın cavabı bal arısının iynəsinin xüsusi quruluşunda gizlənir. Bal arısının iynəsi hamar deyil. Onun üzərində çox xırda, geriyə doğru yönəlmiş qarmaqvari çıxıntılar yerləşir. Bu çıxıntılar insan və digər məməlilərin elastik dərisinə daxil olduqdan sonra iynənin möhkəm ilişməsinə səbəb olur.Arı sancdıqdan sonra uçmağa çalışarkən...
30 İyul 2026, 08:30
Dünyanın ən çox dişə sahib olan heyvanları - MARAQLI FAKT
Diş dedikdə çoxumuzun ağlına ilk olaraq köpək balığı, timsah və ya piranha gəlir. Doğrudan da bu canlıların iti və güclü dişlərionları mükəmməl ovçuya çevirir. Lakin maraqlıdır ki, ən çox dişə sahib heyvan nə timsahdır, nə də köpək balığı. Bu siyahının zirvəsində adını eşidəndə təəccüblənəcəyiniz tamamilə fərqli bir canlı dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, Piranha kiçik ölçüsünə baxmayaraq, son dərəcə güclü çənəyə malikdir. Onun təxminən 20 iti və ülgüc kimi kəsici dişi var. Bu dişlər bir-birinə elə dəqiq uyğunlaşır ki, piranha ovunun ətini saniyələr ərzində qopara bilir. Dişlər köhnəldikcə eyni vaxtda yenilənir və yerinə yeniləri çıxır.Məngənə pitonu kimi iri ilanların dişləri isə...
29 İyul 2026, 11:56
