Restoranda "Təzə balıq" sifariş edərkən bu detala baxın: Şeflərin gizlətdiyi test
Qurman 05 Avqust 2026, 18:28
244
Restoranda dəniz məhsulları yemək xüsusi bir həzz olsa da, menyuda "günlük təzə balıq" yazısı hər zaman reallığı əks etdirmir. Bir çox restoranlar həftələrlə dondurucuda qalmış və ya təravətini itirməyə başlamış balıqları xüsusi ədviyyatlar, souslar və təqdimat üsulları ilə "təzə" kimi təqdim etməkdə ustalaşıblar. Lakin peşəkar mətbəx sirrlərini bilən şeflərin tətbiq etdiyi sadə bir test sayəsində masanıza gələn balığın həqiqətən təzə, yoxsa dondurulub yenidən əridilmiş olduğunu saniyələr ərzində təyin edə bilərsiniz.
Citypost.az xəbər verir ki, restoran masasında balığın təravətini yoxlamağın ən etibarlı metodu onun gözlərinə, qəlsəmələrinə və ən əsası ətin elastikliyinə (toxuma testinə) diqqət yetirməkdir. Əgər balıq bütöv halda bişirilib təqdim olunubsa, ilk olaraq onun gözlərinə baxın. Təzə balığın gözləri qabarıq, şəffaf və parıltılı olur; batıq, dumanlı və ya ağarmış gözlər balığın günlərlə gözlədiyinin və ya dondurucudan çıxdığının ilk əlamətidir. Eyni zamanda təzə balığın qəlsəmələri canlı al-qırmızı rəngdə olmalı, üzərində qəhvəyi və ya boz ləkələr görünməməlidir.
Lakin balıq çəngəl və ya bıçaq vurulmuş, fərqli souslarla bəzədilmiş halda gəlibsə, şeflərin ən çox güvəndiyi "barmaq və ya çəngəl testi" köməyinizə çatır. Bütöv və ya filе halındakı balıq ətinə çəngəlin arxası ilə yüngülcə basdırın: Təzə ətin toxuması elastik olur, çəngəlin yaratdığı çökəklik dərhal bərpa olunur və ət öz əvvəlki hamar formasına qayıdır. Ət bişdikdən sonra da suyunu qoruyur, şirəli və bütöv liflər şəklində ayrılır.
Köhnə və ya dondurulmuşda isə hüceyrə strukturu dondurucuda zədələndiyi üçün elastikliyini itirir. Çəngəllə basdıqda çökəklik eləcə qalır, ət süngər kimi yumşaq və ya un kimi ovulan konsistensiya alır, liflər bir-birindən ləkəli şəkildə qopur.
Bununla yanaşı, restoran mühitində diqqət yetirilməli olan digər vacib detal qoxu və sous istifadəsidir. Həqiqi təzə balıq kəskin, rahatsızedici "balıq qoxusu" vermir; onun qoxusu yüngül, dəniz və ya su təravətini xatırladır. Əgər sifariş etdiyiniz balıq həddindən artıq kaskad sarımsaq, kəskin sirkə, ağır ədviyyat və ya qatı sousların altında "boğulubsa", bu adətən mətbəxin balıqdakı bayat qoxunu və ya dadı gizlətmək üçün istifadə etdiyi köhnə bir hiylədir.
Dəniz məhsulları qəbul edərkən sağlamlığınızı riskə atmamaq üçün təqdim olunan balığın görünüşünə və teksturasına diqqətlə yanaşmaq lazımdır. Restoranda "təzə" adı ilə təqdim olunan, lakin gözləri solğun, əti rezin kimi boşalmış və ya həddən artıq ədviyyatla örtülmüş balıqlardan imtina etmək ən doğru seçimdir. Təzə balıq sadə hazırlanma üsulu ilə bile öz təbii şirəsini və elastikliyini saxlayan məhsuldur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qəhvə dənələrinin üzərindəki yağ nəyi göstərir? – Keyfiyyət, yoxsa köhnəlmə əlaməti?
Qəhvə həvəskarlarının və mütəxəssislərin tez-tez mübahisə etdiyi, istehlakçıların isə mağaza rəflərində ən çox diqqət yetirdiyi məqamlardan biri qəhvə dənələrinin üzərindəki parlaq, yağlı təbəqədir. Çox vaxt bu parlaq görünüş qəhvənin daha təravətli, zəngin və tünd dada malik olmasının göstəricisi kimi qəbul edilir. Lakin qida kimyası və qəhvə qovurma (roasting) sənətinin təhlili göstərir ki, dənələrin səthindəki yağ heç də hər zaman yüksək keyfiyyət mənasına gəlmir; əksinə, bəzən köhnəlmə və ya yanlış qovrulma əlaməti ola bilər.Citypost.az xəbər verir ki, qəhvə dənəsinin daxilində təbii efir yağları və lipidlər mövcuddur. Çiy qəhvə dənəsində bu yağlar hüceyrə daxilində gizli qalır. Qəhvə qovrulmağa başladıqda temperaturun təsirindən dənənin...
05 Avqust 2026, 16:48
Dondurucuda donan ətin üstündəki "Buz kristalları": Qidanın keyfiyyəti və təhlükəsizliyi haqqında nə deyir?
Əti uzun müddət saxlamaq üçün dondurucuya qoyduqda bir müddət sonra onun üzərində bəyaz, şaxtalı buz kristallarının əmələ gəldiyini və ya ətin rənginin solğunlaşdığını müşahidə edirik. Bir çox insan bu mənzərəni gördükdə ətin xarab olduğunu düşünərək onu atmağa tələsir, bəziləri isə bu buzu sadəcə adi dondurma prosesinin təbii nəticəsi sayaraq diqqət yetirmir. Lakin qida texnologiyası və mikrobiologiya mütəxəssislərinin fikrincə, dondurulmuş ətin üzərindəki bu kristallar qidanın keyfiyyəti, saxlanma şəraiti və dadı haqqında vacib siqnallar verir.Citypost.az xəbər verir ki, elmi dildə bu hadisə "dondurucu yanğısı" (freezer burn) və ya sublimasiya prosesi adlanır. Ətin tərkibindəki su dondurucunun aşağı temperaturunda buz halına gəlir. Lakin ət...
05 Avqust 2026, 14:00
Pomidor niyə otaq temperaturunda qalmalıdır? – Dad hüceyrələrini "donduran" soyuq faktı
Mətbəxdə tərəvəzlərin təravətini qorumaq üçün onları dərhal soyuducuya yerləşdirmək bir çoxumuz üçün avtomatik bir vərdişə çevrilib. Lakin alış-veriş çantasından çıxan təzə, ətirli pomidorları soyuducuya qoymaq onların keyfiyyətinə vurulan en böyük zərbələrdən biridir. Qida elmi və genetika sahəsində aparılan araştırmalar göstərir ki, al-qırmızı və şirəli pomidorların soyuducuya qoyulduqdan sonra dadsız, samana bənzər bir teksturaya çevrilməsi sadəcə təsəvvür deyil, genetik səviyyədə baş verən biokimyəvi bir prosesdir.Citypost.az xəbər verir ki, pomidorun özünəməxsus dadı və ətri onun tərkibindəki şəkər, turşular və volatil (uçucu) aromatik birləşmələrin mükəmməl balansından yaranır. Mütəxəssislərin araşdırmalarına əsasən, pomidor 12 dərəcədən aşağı temperaturla qarşılaşdıqda onun daxilindəki "dad genləri" (xüsusilə volatile maddələrin...
05 Avqust 2026, 09:14
Kofeyə duz qatmaq vərdişi: Dad reseptorlarını aldatmağın elmi izahı
Kofe həvəskarlarının və peşəkar baristaların son zamanlar sıxlıqla tətbiq etdiyi unikal vərdişlərdən biri də dəmləmə prosesində və ya fincana bir çimdik duz əlavə etməkdir. İlk baxışdan bu kombinasiya qəribə və hətta kofenin dadını korlayacaq bir addım kimi görünə bilər. Lakin gastronomiya elmi və neyrofiziologiya sahəsində aparılan araştırmalar göstərir ki, kofeyə natrium-xlorid (duz) qatmaq sadəcə dad təcrübəsini zənginləşdirmir, həm də dildəki dad reseptorlarının iş prinsiplərini birbaşa dəyişdirir.Citypost.az xəbər verir ki, bu qeyri-adi vərdişin arxasında duran ən əsas elmi mexanizm duzun acı dadı neytrallaşdırmaq xüsusiyyətidir. Kofe tərkibindəki "piron" və "fenilindan" kimi maddələr səbəbindən təbii acılığa malikdir. İnsan dilindəki acı dad reseptorları natrium...
05 Avqust 2026, 08:26
Çörəyin kiflən hissəsini kəsib yemək olarmı? – Görünməyən təhlükəli göbələklər
Mətbəxdə ən çox qarşılaşdığımız hallardan biri də çörək diliminin və ya kündəsinin kənarında kiçik bir kif ləkəsi gördükdə həmin hissəni kəsib atmaq və qalan hissəni yeməyə davam etməkdir. İlk baxışdan bu addım qənaətcil və zərərsiz bir həll yolu kimi görünə bilər. Çünki gözümüzə görünən kif sadəcə kiçik bir nöqtədən ibarətdir və çörəyin qalan hissəsi tamamilə sağlam təsir bağışlayır. Lakin mikrobiologiya və qida təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin xəbərdarlıqlarına əsasən, kiflənmiş çörəyin vizual olaraq "təmiz" görünən hissəsini belə yemək orqanizm üçün ciddi və gözəgörünməz təhlükələr yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, çörək kimi yumşaq və məsaməli qidalarda kifin yayılma mexanizmi bərk qidalardan tamamilə fərqlənir. Bizim gözlə...
04 Avqust 2026, 13:55
Zeytun yağının saflığını ən tez necə yoxlamaq olar? – Soyuducu metodu
Mağaza rəflərində "extra virgin" (ən yüksək keyfiyyətli soyuq sıxma) etiketi ilə satılan bir çox zeytun yağının tərkibinə daha ucuz bitki yağlarının qatılması və ya emal olunmuş yağlarla qarışdırılması tez-tez rast gəlinən hallardandır. Təmiz zeytun yağını saxtasından ayırd etmək üçün bahalı laboratoriya analizlərinə hər zaman ehtiyac yoxdur. Mütəxəssislər ev şəraitində, sadəcə mətbəxinizdəki soyuducudan istifadə edərək yağın keyfiyyətini yoxlamağın asan yolunu təqdim edirlər.Citypost.az xəbər verir ki, bu üsul zeytun yağının təbii kimyəvi tərkibinə — tərkibindəki doymamış yağ turşularının (xüsusilə olein turşusunun) donma temperaturuna söykənir. Təmiz, qatqısız soyuq sıxma zeytun yağı soyuq mühitlə təmasda olduqda bərkiməyə və donmağa başlayır. Digər emal olunmuş bitki...
04 Avqust 2026, 08:00
