Unutqanlığı aradan qaldıran və yaddaşı gücləndirən 5 sadə idman
Tibb 27 Avqust 2026, 08:52
380
Müasir dövrdə intensiv iş rejimi, stres, rəqəmsal informasiya bolluğu gün ərzində unutqanlığın artmasına, diqqətin dağınqlaşmasına zəmin yaradır. Yaddaşı möhkəmləndirmək, beynin funksional imkanlarını yüksəltmək üçün yalnız zehni tapşırıqlar kifayət etmir. Müntəzam fiziki aktivlik beyin hüceyrələrinin qanla, oksigenlə təchizatını yaxşılaşdırır, neyronlararası əlaqələri gücləndirir. Mütəxəssislər unutqanlığı aradan qaldıran 5 effektiv, sadə idman növünü fərqləndirirlər.
Citypost.az xəbər verir ki, birinci effektiv idman növü sürətli piyada gəzintisidir. Hər gün ən azı 30 dəqiqə açıq havada tempo ilə yerimək beynin yaddaş mərkəzi sayılan hippokamp hissəsinin böyüməsini stimullaşdırır. Gəzinti zamanı qan dövranı sürətlənir, beyin toxumalarına bol oksigen daxil olur. Bu sadə vərdiş informasiyaların yaddaşda saxlanılması qabiliyyətini kəskin artırır, qocalıqla bağlı zehni zəifləmə riskini aşağı salır.
İkinci fəaliyyət üzgüçülükdür. Su daxilində icra edilən ritmik hərəkətlər bədənin bütün əzələlərini işlətməklə yanaşı, beynin hər iki yarımkürəsinin koordinasiyalı çalışmasını təmin edir. Üzgüçülük bədəndə endorfin hormonunun səviyyəsini qaldıraraq stresi azaldır. Stres səviyyəsinin düşməsi doğrudan diqqət dağınıqlığını, unutqanlığı aradan qaldırmağa şərait yaradır. Üçüncü nəticəli idman növü isə velosiped sürməkdir. Velosiped idmanı tarazlığı qorumaq, marşrutu izləmək kimi mexanizmləri aktivləşdirərək beynin məkan hafizəsini, reaksiya sürətini inkişaf etdirir.
Dördüncü sadə üsul yüngül qaçış (joqqinq), beşincisi isə yoga, eləcə də dartınma (stretçinq) hərəkətləridir. Qaçış müntəzam tənəffüsü tənzimləyərək yeni neyronların yaranmasını sürətləndirir. Yoga isə dərin tənəffüs texnikaları, konsentrasiya duruşları sayəsində zehni yorğunluğu götürür, informasiya qəbulunu asanlaşdırır. Bu 5 sadə fiziki aktivliyi həftəlik rejimə daxil etmək unutqanlığı aradan qaldırmaqla yanaşı, uzunmüddətli zəka itiliyini qorumağa zəmanət verir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ağızda acılıq və quruluq hissi niyə yaranır? – Həkimlərin xəbərdarlığı
Ağızda acılıq, quruluq hissi insanlarda tez-tez rast gəlinən, müxtəlif orqanların fəaliyyət pozuntularından xəbər verən mühüm simptomlardandır. Həkimlər bu halların sadə susuzluqdan tutmuş ciddi xroniki xəstəliklərə qədər bir çox səbəbdən qaynaqlandığını bildirirlər. Bu narahatlığın mütəmadi xarakter alması orqanizmin daxili balansının pozulduğunu göstərir, vaxtında tibbi müayinədən keçməyi tələb edir.Citypost.az xəbər verir ki, ağızda acılıq hiss olunmasının başlıca səbəbi həzm sistemi, xüsusilə öd kisəsi, qaraciyər xəstəlikləridir. Öd axınının pozulması, ödlükdə daşların olması, reflu xəstəliyi zamanı mədə turşusu ilə ödün yemək borusuna geri qayıtması ağızda kəskin acı dad yaradır. Ağız quruluğu (ksenostomiya) isə tüpürcək vəzilərinin kifayət qədər tüpürcək ifraz etməməsi nəticəsində meydana çıxır. Bu...
26 Avqust 2026, 20:11
D vitamini çatışmazlığının 7 gizli əlaməti: Orqanizm nə siqnal verir?
D vitamini orqanizmdə sümük sağlığından immun sisteminə, əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsindən əzələ funksiyalarına qədər bir çox vacib prosesdə həlledici rol oynayan həyati komponentdir. Günəş şüalarının azlığı, qapalı məkanlarda çox vaxt keçirmək, qeyri-balanslaşdırılmış qidalanma bu vitaminin defitsitinə şərait yaradır. Bir çox halda aşkar büruzə verməyən D vitamini çatışmazlığı orqanizmdə müəyyən gizli siqnallarla özünü bəlli edir.Citypost.az xəbər verir ki, birinci və ən çox rast gəlinən gizli əlamət xroniki yorğunluq, davamlı halsızlıq hissidir. Kifayət qədər yatmağınıza, dincəlməyinizə baxmayaraq, hüceyrə səviyyəsində enerji hasilatının zəifləməsi səbəbindən gün ərzində özünüzü tükənmiş hiss edə bilərsiniz. İkinci əlamət tez-tez xəstələnmək, immun sisteminin zəifləməsidir. D vitamini immun hüceyrələrini aktivləşdirir; onun defitsiti...
26 Avqust 2026, 09:23
Kinetik lentlərin (kinesio tape) əzələ və oynaqlara təsiri mexanizmi
Kinetik lentlər (kinesio tape) idman təbabətində, reabilitasiya prosesində əzələ, oynaq zədələnmələrinin bərpasını sürətləndirmək üçün geniş istifadə edilən xüsusi elastik yapışqan bantlardır. İnsan dərisinin elastikliyinə uyğun hazırlanmış bu lentlər hərəkət məhdudiyyəti yaratmadan zədələnmiş nahiyəyə dəstək verir. Kinesio tapinq üsulunun effektivliyi yalnız mexaniki tutma ilə deyil, dəri altında yaradılan mikroskopik fiziki təsirlərlə şərtlənir.Citypost.az xəbər verir ki, kinetik lentin əsas təsir mexanizmi dərinin üst qatını mikroskopik səviyyədə qaldıraraq dəri ilə əzələ arasındakı sahəni genişləndirməsidir. Lent xüsusi gərilmə texnikası ilə vurulduqda dəri səthində kiçik qırışlar əmələ gətirir, bu da toxuma daxilindəki təzyiqi kəskin şəkildə azaldır. Təzyiqin düşməsi nəticəsində həmin nahiyədə micro-qan dövranı yaxşılaşır, limfa...
25 Avqust 2026, 20:38
Qaçış zamanı doğru tənəffüs almağın qaydaları
Qaçış zamanı doğru tənəffüs texnikasına əməl etmək orqanizmin oksigen təchizatını optimal səviyyədə saxlamaq, tez yorulmanın qarşısını almaq üçün vacibdir. Yanlış tənəffüs əzələlərdə oksigen çatışmazlığı yaradır, qabırğaaltı nahiyədə sancılara səbəb olur, qaçış məsafəsini kəskin qısaldır. Tənəffüs ritmini addımlara uyğunlaşdırmaq, havanı doğru orqanlar vasitəsilə almaq idman göstəricilərini birbaşa yaxşılaşdırır.Citypost.az xəbər verir ki, düzgün tənəffüsün əsasını diyafraqma (qarın) nəfəsi təşkil edir. Bir çox insan qaçarkən səthi şəkildə yalnız kökslə nəfəs alır, bu da ciyərlərin aşağı hissələrinə havanın dolmasına mane olur. Diyafraqma vasitəsilə nəfəs aldıqda qarın kənara doğru genişlənir, ciyərlər maksimum həcmdə oksigenlə dolur. Bu üsul qana daha çox oksigenin keçməsini təmin edir, əzələlərin...
25 Avqust 2026, 18:12
İdmançılarda çarpaz bağ zədələnməsi zamanı bərpa mərhələləri
İdmançılarda diz oynaqlarının ən ağır zədələrindən sayılan ön çarpaz bağ yırtılması peşəkar karyeraya ciddi təhlükə yaradan, uzunmüddətli müalicə tələb edən zədələnmədir. Qəfil istiqamət dəyişmələri, tullanıb sərt yerə enmələr, birbaşa zərbələr zamanı meydana gələn bu zədə əksər hallarda cərrahi əməliyyatla (rekonstruksiya) bərpa olunur. Əməliyyatın uğurla keçməsi vacib olsa da, idmançının əvvəlki fiziki formasına qayıtması tamamilə əməliyyatdan sonrakı reabilitasiya mərhələlərinin düzgün idarə olunmasından asılıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bərpa prosesinin ilk mərhələsi əməliyyatdan dərhal sonra başlayır, ilk iki-dörd həftəni əhatə edir. Bu dövrdə əsas məqsəd dizdəki ödemi, iltihabı azaltmaq, oynaq dərəcəsini mərhələli şəkildə açmaq, diz qapağını hərəkət etdirməkdir. İdmançı xüsusi breyslərdən (fiksatorlardan), qoltuq...
25 Avqust 2026, 17:54
Məşqdən sonra əzələ ağrıları (DOMS) niyə yaranır və necə keçir?
Məşqdən sonra əzələlərdə yaranan sızıltılı ağrılar (DOMS – Gecikmiş Əzələ Ağrısı Sindromu) idmanla məşğul olan şəxslərin tez-tez qarşılaşdığı fiziki haldır. Adətən gərgin fiziki yüklənmədən 12-24 saat sonra baş qaldıran bu ağrılar 48-72 saat ərzində pik həddə çatır. Cəmiyyətdə bu vəziyyətin süd turşusunun (laktat) əzələlərdə toplanması ilə bağlı olduğu zənn edilsə də, elmi araşdırmalar tamam fərqli səbəbləri ortaya qoyur.Citypost.az xəbər verir ki, DOMS-un əsas yaranma səbəbi fiziki hərəkətlər zamanı əzələ liflərində meydana gələn mikroskopik cırıqlar, toxuma zədələnmələridir. Xüsusilə əzələnin gərilərək uzandığı (ekssentrik) hərəkətlər — ağırlıq endirmək, yoxuş aşağı qaçmaq kimi fəaliyyətlər mikro-travmalara daha çox şərait yaradır. İmmun sistemi zədələnmiş lifləri bərpa...
25 Avqust 2026, 11:41
