D vitamini çatışmazlığının 7 gizli əlaməti: Orqanizm nə siqnal verir?
Tibb 26 Avqust 2026, 09:23
354
D vitamini orqanizmdə sümük sağlığından immun sisteminə, əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsindən əzələ funksiyalarına qədər bir çox vacib prosesdə həlledici rol oynayan həyati komponentdir. Günəş şüalarının azlığı, qapalı məkanlarda çox vaxt keçirmək, qeyri-balanslaşdırılmış qidalanma bu vitaminin defitsitinə şərait yaradır. Bir çox halda aşkar büruzə verməyən D vitamini çatışmazlığı orqanizmdə müəyyən gizli siqnallarla özünü bəlli edir.
Citypost.az xəbər verir ki, birinci və ən çox rast gəlinən gizli əlamət xroniki yorğunluq, davamlı halsızlıq hissidir. Kifayət qədər yatmağınıza, dincəlməyinizə baxmayaraq, hüceyrə səviyyəsində enerji hasilatının zəifləməsi səbəbindən gün ərzində özünüzü tükənmiş hiss edə bilərsiniz. İkinci əlamət tez-tez xəstələnmək, immun sisteminin zəifləməsidir. D vitamini immun hüceyrələrini aktivləşdirir; onun defitsiti zamanı orqanizm infeksiyalara, mövsümi soyuqdəymələrə qarşı müqavimətini itirir.
Üçüncü siqnal sümük, bel ağrılarıdır. Bu vitamin kalsiumun hopmasını təmin etdiyi üçün çatışmazlığı sümük toxumasının zəifləməsinə, sızıldayan ağrılara yol açır. Dördüncü göstərici əzələ zəifliyi, qəfil əzələ spazmlarıdır. Oynaqların, əzələlərin düzgün işləməsi üçün lazım olan mineral balansı pozulduqda hərəkətlilikdə çətinliklər yaranır. Beşinci gizli siqnal saçların kütləvi tökülməsidir. Xüsusilə qadınlarda saç folikulunun bəslənməməsi nəticəsində saçlarda kəskin seyrəlmə müşahid olunur.
Altıncı əlamət yara sağalmasının ləngiməsidir. Cərrahi əməliyyatlardan, kəsiklərdən sonra dəri toxumasının bərpası, iltihabın aradan qaldırılması prosesi D vitamini azlığı səbəbindən uzanır. Yeddinci siqnal isə səbəbsiz əhval ruhiyyə dəyişiklikləri, depresiyaya meyllilikdir. Beyində seratonin ("xoşbəxtlik hormonu") sintezində iştirak edən bu vitaminin əskikliyi təşviş, həyəcan, ruhi düşkünlük yaradır. Bu simptomlarla qarşılaşdıqda qan analizi verərək vitamin səviyyəsini yoxlamaq, həkim məsləhəti ilə müvafiq bərpa müalicəsinə başlamaq vacibdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Kinetik lentlərin (kinesio tape) əzələ və oynaqlara təsiri mexanizmi
Kinetik lentlər (kinesio tape) idman təbabətində, reabilitasiya prosesində əzələ, oynaq zədələnmələrinin bərpasını sürətləndirmək üçün geniş istifadə edilən xüsusi elastik yapışqan bantlardır. İnsan dərisinin elastikliyinə uyğun hazırlanmış bu lentlər hərəkət məhdudiyyəti yaratmadan zədələnmiş nahiyəyə dəstək verir. Kinesio tapinq üsulunun effektivliyi yalnız mexaniki tutma ilə deyil, dəri altında yaradılan mikroskopik fiziki təsirlərlə şərtlənir.Citypost.az xəbər verir ki, kinetik lentin əsas təsir mexanizmi dərinin üst qatını mikroskopik səviyyədə qaldıraraq dəri ilə əzələ arasındakı sahəni genişləndirməsidir. Lent xüsusi gərilmə texnikası ilə vurulduqda dəri səthində kiçik qırışlar əmələ gətirir, bu da toxuma daxilindəki təzyiqi kəskin şəkildə azaldır. Təzyiqin düşməsi nəticəsində həmin nahiyədə micro-qan dövranı yaxşılaşır, limfa...
25 Avqust 2026, 20:38
Qaçış zamanı doğru tənəffüs almağın qaydaları
Qaçış zamanı doğru tənəffüs texnikasına əməl etmək orqanizmin oksigen təchizatını optimal səviyyədə saxlamaq, tez yorulmanın qarşısını almaq üçün vacibdir. Yanlış tənəffüs əzələlərdə oksigen çatışmazlığı yaradır, qabırğaaltı nahiyədə sancılara səbəb olur, qaçış məsafəsini kəskin qısaldır. Tənəffüs ritmini addımlara uyğunlaşdırmaq, havanı doğru orqanlar vasitəsilə almaq idman göstəricilərini birbaşa yaxşılaşdırır.Citypost.az xəbər verir ki, düzgün tənəffüsün əsasını diyafraqma (qarın) nəfəsi təşkil edir. Bir çox insan qaçarkən səthi şəkildə yalnız kökslə nəfəs alır, bu da ciyərlərin aşağı hissələrinə havanın dolmasına mane olur. Diyafraqma vasitəsilə nəfəs aldıqda qarın kənara doğru genişlənir, ciyərlər maksimum həcmdə oksigenlə dolur. Bu üsul qana daha çox oksigenin keçməsini təmin edir, əzələlərin...
25 Avqust 2026, 18:12
İdmançılarda çarpaz bağ zədələnməsi zamanı bərpa mərhələləri
İdmançılarda diz oynaqlarının ən ağır zədələrindən sayılan ön çarpaz bağ yırtılması peşəkar karyeraya ciddi təhlükə yaradan, uzunmüddətli müalicə tələb edən zədələnmədir. Qəfil istiqamət dəyişmələri, tullanıb sərt yerə enmələr, birbaşa zərbələr zamanı meydana gələn bu zədə əksər hallarda cərrahi əməliyyatla (rekonstruksiya) bərpa olunur. Əməliyyatın uğurla keçməsi vacib olsa da, idmançının əvvəlki fiziki formasına qayıtması tamamilə əməliyyatdan sonrakı reabilitasiya mərhələlərinin düzgün idarə olunmasından asılıdır.Citypost.az xəbər verir ki, bərpa prosesinin ilk mərhələsi əməliyyatdan dərhal sonra başlayır, ilk iki-dörd həftəni əhatə edir. Bu dövrdə əsas məqsəd dizdəki ödemi, iltihabı azaltmaq, oynaq dərəcəsini mərhələli şəkildə açmaq, diz qapağını hərəkət etdirməkdir. İdmançı xüsusi breyslərdən (fiksatorlardan), qoltuq...
25 Avqust 2026, 17:54
Məşqdən sonra əzələ ağrıları (DOMS) niyə yaranır və necə keçir?
Məşqdən sonra əzələlərdə yaranan sızıltılı ağrılar (DOMS – Gecikmiş Əzələ Ağrısı Sindromu) idmanla məşğul olan şəxslərin tez-tez qarşılaşdığı fiziki haldır. Adətən gərgin fiziki yüklənmədən 12-24 saat sonra baş qaldıran bu ağrılar 48-72 saat ərzində pik həddə çatır. Cəmiyyətdə bu vəziyyətin süd turşusunun (laktat) əzələlərdə toplanması ilə bağlı olduğu zənn edilsə də, elmi araşdırmalar tamam fərqli səbəbləri ortaya qoyur.Citypost.az xəbər verir ki, DOMS-un əsas yaranma səbəbi fiziki hərəkətlər zamanı əzələ liflərində meydana gələn mikroskopik cırıqlar, toxuma zədələnmələridir. Xüsusilə əzələnin gərilərək uzandığı (ekssentrik) hərəkətlər — ağırlıq endirmək, yoxuş aşağı qaçmaq kimi fəaliyyətlər mikro-travmalara daha çox şərait yaradır. İmmun sistemi zədələnmiş lifləri bərpa...
25 Avqust 2026, 11:41
Narsisist şəxsiyyət pozuntusu olan insanlarla doğru ünsiyyət qaydaları
Narsisist şəxsiyyət pozuntusu olan insanlarla ünsiyyət qurmaq emosional baxımdan kifayət qədər yorucu, mürəkkəb bir prosesdir. Bu növ şəxslər yüksək özünübəyənmə, davamlı tərif gözləntisi, empatiya əksikliyi, başqalarının hiss etdiklərinə qarşı laqeydliklə seçilirlər. Münasibətlər zamanı psixoloji gərginlikdən, manipulyasiyalardan qorunmaq üçün müəyyən ünsiyyət qaydalarını bilmək, onları ardıcıl tətbiq etmək həyati əhəmiyyət daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki, bu insanlarla münasibətdə ilk növbədə şəxsi sərhədləri dəqiq müəyyənləşdirmək lazımdır. Sərhədlər pozulduqda dərhal, lakin sakit tonla etiraz bildirilməli, güzəştə gedilməməlidir. Narsisist şəxslər tez-tez "Gaslighting" (qarşı tərəfin reallıq hissini şübhə altına alma) kimi manipulyativ üsullardan istifadə etdikləri üçün onların təhriklərinə qapılmamaq, mübahisələrə emosional reaksiya verməmək lazımdır. Psixologiyada "Boz daş"...
25 Avqust 2026, 08:58
Uşaqlarda diqqət əskikliyi və hiperaktivliyi anlamağın yolları
Uşaqlarda Diqqət Əskikliyi və Hiperaktivlik Pozuntusu (DƏHP) erkən yaşlarda özünü büruzə verən, uşağın akademik göstəricilərinə, sosial münasibətlərinə dərindən təsir edən neyro-inkişaf pozuntusudur. Bir çox valideynlər bu vəziyyəti sadəcə ərköyünlük, tərbiyəsizlik və ya yaşla bağlı şıltaqlıq kimi qiymətləndirsələr də, DƏHP tibbi diqqət tələb edən vəziyyətdir. Problemi vaxtında anlamaq, simptomları doğru analiz etmək uşağın gələcək inkişafında həlledici rol oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, pozuntunun ən qabarıq əlamətlərindən biri diqqəti müəyyən bir tapşırıq üzərində saxlamaq çətinliyidir. Bu uşaqlar dərslərlə, oyunlarla məşğul olarkən diqqətlərini tez itirir, detal gözündən qaçırır, tapşırıqları yarımçıq saxlayırlar. Birbaşa onlara müraciət edildikdə sanki dinləmirmiş kimi təsürat yaradır, gündəlik işlərini, əşyalarını tez-tez...
24 Avqust 2026, 20:58
