Passiv siqaret çəkmə nədir? – Yanınızda çəkilən siqaretin sizə zərəri
Tibb 31 Avqust 2026, 15:17
290
Passiv siqaret çəkmə tütün məhsulları istifadə etməyən şəxslərin başqalarının çəkdiyi siqaret tüstüsünü, yaxud yanan tütünün havaya yaydığı zərərli maddələri tənəffüs etməsi vəziyyətidir. Bir çox insan tütünü bilavasitə istifadə etmədiyi üçün təhlükədən uzaq olduğunu düşünsə də, mütəxəssislər passiv tütün istifadəçiliyinin azı aktiv siqaret çəkmək qədər orqanizmə zərər vurduğunu bildirirlər. Tüstü ilə çirklənmiş havada 4 mindən çox kimyəvi birləşmə, onlarca xərçəng törədən toksik maddə mövcuddur.
Citypost.az xəbər verir ki, ətrafdakı siqaret tüstüsünə məruz qalmaq ürək-damar sisteminin, tənəffüs orqanlarının fəaliyyətinə dərhal mənfi təsir göstərir. Tüstünün tərkibindəki dəm qazı, nikotin qana keçərək damarların daralmasına, qan təzyiqinin yüksəlməsinə, tromb yaranma riskinin artmasına səbəb olur. Müntəzəm olaraq passiv tüstü qəbul edən şəxslərdə ürəyin tac damar xəstəlikləri, infarkt, insult riski kəskin şəkildə yüksəlir. Eyni zamanda bu şəxslərdə ağciyər xərçənginə tutulma ehtimalı təmiz havada yaşayanlara nəzərən dəfələrlə çoxdur.
Passiv siqaret çəkmədən ən çox əziyyət çəkən hassas qrup uşaqlar, hamilə qadınlardır. Siqaret tüstüsü olan mühitdə böyüyən uşaqlarda astma, xroniki bronxit, qulaq infeksiyaları, ağciyər funksiyasının zəifləməsi kimi hallar daha tez-tez müşahidə olunur. Hamiləlik zamanı tütün tüstüsünə məruz qalmaq dölün inkişafının ləngiməsinə, vaxtından əvvəl doğuşa, körpənin aşağı çəki ilə dünyaya gəlməsinə gətirib çıxarır.
Qapalı məkanların havalandırılması, yaxud siqaret çəkən şəxsdən müəyyən məsafədə durmaq zərərli maddələrin təsirini tam neytrallaşdırmır. Tütün tüstüsünün zəhərli zərrəcikləri mebellərə, pərdələrə, geyimlərə hoparaq uzun müddət mühitdə qalır, sağlamlığa təhlükə törətməkdə davam edir. Bu səbəbdən qapalı sahələrdə, yaşayış evlərində, avtomobillərdə tütün istifadəsini tamamilə qadağan etmək, təmiz hava zonasını qorumaq fərdlərin, xüsusən də uşaqların sağlamlığını qorumağın yeganə effektiv yoludur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Varikoz damar genişlənməsinin qarşısını almaq üçün 5 qızıl qayda
Varikoz damar genişlənməsi aşağı ətraflarda qan dövranının pozulması, venoz qapaqların zəifləməsi nəticəsində ortaya çıxan, yaşam keyfiyyətini kəskin aşağı salan geniş yayılmış xəstəlikdir. Müasir dövrdə oturaq həyat tərzi, irsi meyllilik, normadan artıq çəki bu problemin yaranma riskini artırır. Varikozun inkişafının qarşısını almaq, damar sağlamlığını qorumaq üçün gündəlik həyatda əməl edilməsi vacib olan 5 qızıl qayda mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, birinci növbədə, müntəzəm fiziki aktivliyi təmin etmək, baldır əzələlərini işlətmək lazımdır. Yürüş, üzgüçülük, velosiped sürmək kimi idman növləri ayaqlardakı qanın ürəyə doğru axınını təkanlandırır, damarlarda qan durğunluğunun qarşısını alır. İkinci mühüm qayda gün ərzində uzun müddət eyni vəziyyətdə — yalnız oturaraq, yaxud...
31 Avqust 2026, 13:12
Qanda triqliserid yüksəkliyi nədir və damarları necə tutur?
Qanda triqliserid yüksəkliyi orqanizmdə piy mübadiləsinin pozulmasını əks etdirən, ürək-damar sisteminin sağlamlığı üçün ciddi təhlükə törədən tibbi vəziyyətdir. Triqliseridlər qəbul edilən qidalardan alınan, orqanizmin enerji ehtiyatı kimi istifadə etdiyi əsas yağ növüdür. Qidalanma zamanı xərclənməyən artıq kalorilər triqliseridlərə çevrilərək yağ hüceyrələrində toplanır, ehtiyac yarandıqda qana ifraz olunur. Lakin qanda bu yağların səviyyəsinin normadan (150 mq/dl-dən) yuxarı qalxması damar divarlarının strukturunu zədələməyə başlayır.Citypost.az xəbər verir ki, triqliseridlərin kəskin artması damarların daralması, tutulması prosesini bir neçə mexanizmlə sürətləndirir. Qanda həddən artıq çoxalan triqliserid hissəcikləri aşağı sıxlıqlı xolesterinlə ("pis xolesterin") birləşərək damar divarlarına asanlıqla nüfuz edir. Zamanla arterial damarların daxili qatında toplanan bu...
31 Avqust 2026, 12:58
Qaraciyəri təmizləyən və piy hissəciyini azaldan 5 qızıl qıda
Qaraciyər orqanizmin ən mühüm süzgəci hesab olunur, toksinlərin kənarlaşdırılmasında, maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində həlledici rol oynayır. Müasir dövrdə qeyri-sağlam qidalanma, hərəkətsiz həyat tərzi, stres nəticəsində qaraciyər piylənməsi geniş yayılan problemlərdən birinə çevrilib. Hüceyrələrin bərpa olunma qabiliyyətini dəstəkləmək, piy hissəciklərini azaltmaq üçün rasiona müəyyən təbii qidaların əlavə edilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.Citypost.az xəbər verir ki, birinci növbədə, kələmçiçəklilər fəsiləsinə aid olan sarımsaq qaraciyər fermentlərini aktivləşdirən güclü vasitədir. Tərkibindəki alisin, selenium maddələri orqanizmdən ağır metalların, toksik maddələrin xaric olunmasını sürətləndirir, piylənmə riskini azaldır. İkinci qızıl qida antioksidantlarla zəngin olan yaşıl çaydır. Yaşıl çayın tərkibindəki katexinlər lipid mübadiləsini yaxşılaşdırır, qaraciyərdə toplanan yağ toxumasının parçalanmasına...
31 Avqust 2026, 08:58
Qlütensiz pəhriz kimlər üçün vacibdir, kimlər üçün gərəksizdir?
Qlütensiz pəhriz son illərdə sağlam həyat tərzi trendləri arasında geniş yayılsa da, bu qidalanma modelinin hər kəs üçün yararlı olması düşüncəsi tibbi baxımdan yanlışdır. Qlüten buğda, arpa, çovdar kimi dənlilərin tərkibində olan zülal kompleksidir. Bu pəhriz müəyyən xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslər üçün həyati zərurət kəsb etdiyi halda, tam sağlam insanlarda səbəbsiz tətbiq olunduqda orqanizmə fayda vermir, əksinə bəzi maddələrin çatışmazlığına zəmin yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, qlutensiz qidalanmanın mütləq vacib olduğu birinci qrup seliakiya (çölyak) xəstələridir. Seliakiya immunitet sisteminin qlütenə qarşı göstərdiyi kəskin reaksiyadır; bu zaman bağırsaq xovları zədələnir, qida maddələrinin sorulması pozulur. İkinci qrup qlüten həssaslığı (qeyri-seliakiya qlüten həssaslığı) olan...
28 Avqust 2026, 20:00
Plastik cərrahiyyədən öncə mütləq olunmalı 5 tibbi analiz
Plastik cərrahiyyə əməliyyatları estetik görünüşü təkmilləşdirmək məqsədi daşısa da, hər bir cərrahi müdaxilə orqanizm üçün müəyyən dərəcədə stress, tibbi risk deməkdir. Əməliyyatın uğurla tamamlanması, fəsadların qarşısının alınması, pasiyentin sağlamlığının qorunması üçün əməliyyatöncəsi hazırlıq mərhələsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Həkim-cərrahın xəstənin ümumi fiziki vəziyyətini dəqiq qiymətləndirməsi üçün mütləq şəkildə həyata keçirilməli 5 əsas tibbi analiz mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, birinci növbədə, qanın ümumi analizi aparılmalıdır. Bu müayinə orqanizmdə gizli iltihabi proseslərin, infeksiyaların, hemotoloji xəstəliklərin, hemoqlobin səviyyəsinin müəyyən edilməsinə imkan verir. Qanazlığı (anemiya) olan şəxslərdə əməliyyat zamanı, yaxud sonrakı bərpa dövründə toxumaların oksigenlə təminatı zəifləyə bilər. İkinci vacib müayinə qanın laxtalanma göstəricilərini...
28 Avqust 2026, 18:15
Qarabasma nədir və nə vaxt təhlükəli sayılır?
Qarabasma (hallüsinasiya) xarici mühitdə real bir qıcıqlandırıcı, mənbə olmadığı halda insanın gerçək kimi qəbul etdiyi hissiyyat, görüntü, səs halıdır. Beynin məlumatları emal etmə prosesində yaranan bu pozuntu insanın gerçəklik qavrayışını müvəqqəti, yaxud xroniki şəkildə dəyişdirir. Qarabasma görmə, eşitmə, toxunma, qoxu, dad bilmə kimi müxtəlif duyğu üzvləri vasitəsilə təzahür edə bilər. Ən geniş yayılmış formalarından biri insanın mühitdə heç kim olmadığı halda səslər, pısalıdılar eşitməsi, kölgələr, müxtəlif obrazlar görməsidir.Citypost.az xəbər verir ki, görünmə səbəbləri müxtəlif faktorlarla əlaqədardır. Yuxusuzluq, fiziki, emosional yorğunluq, yüksək qızdırma, güclü stres kimi hallarda yaranan müvəqqəti qarabasmalar orqanizmin həddən artıq gərginləşməsinə verdiyi reaksiya hesab olunur. Yuxuya gedərkən, yaxud...
28 Avqust 2026, 14:06
