Göbələk xəstəliyi niyə müalicəyə tabe olmur? – İnfeksionistdən AÇIQLAMA

Göbələk infeksiyaları cəmiyyətdə kifayət qədər geniş yayılmış xəstəliklər sırasında yer alır. Dərinin, dırnaqların, ağız boşluğunun, selikli qişaların və bədənin digər nahiyələrinin göbələk infeksiyalarına yoluxması mümkündür. Bəzi hallarda isə pasiyent müalicə almasına baxmayaraq xəstəlik tam sağalmır və ya müəyyən müddət sonra yenidən təkrarlanır. Bu vəziyyət həm xəstədə, həm də onun yaxınlarında “dərman niyə təsir etmir?” sualının yaranmasına səbəb olur.Mütəxəssislərin sözlərinə görə, göbələk xəstəliyinin uzun müddət davam etməsi hər zaman istifadə olunan preparatın təsirsiz olması anlamına gəlmir. Bəzən müalicə düzgün seçilməyə bilər, preparat düzgün istifadə olunmaya bilər və ya xəstə müalicə kursunu tam başa çatdırmaya bilər. Bununla yanaşı, orqanizmdə göbələk infeksiyasının davam etməsinə şərait yaradan başqa problemlərin olması da müalicənin nəticəsini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.

Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında infeksion xəstəliklər üzrə mütəxəssis, doktor Eldar Məmmədov bildirib ki, göbələk infeksiyalarının müalicəsində uğursuz nəticənin səbəbi yalnız antifungal preparatın düzgün seçilməməsi ilə əlaqəli olmaya bilər.

Həkimin sözlərinə görə, bəzi hallarda müalicənin niyə gözlənilən nəticəni vermədiyini müəyyənləşdirmək üçün pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyəti də araşdırılmalıdır:“Göbələk xəstəliklərində müalicənin bəzən uğursuz nəticə verməsinin müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bu səbəblər arasında həm pasiyent, həm də müalicənin aparılması ilə bağlı faktorlar yer alır. Məsələn, dərmanın düzgün qəbul edilməməsi, müalicə kursunun yarımçıq saxlanılması, preparatın düzgün seçilməməsi və ya infeksiyanın törədicisinin həmin preparata həssas olmaması müalicənin effektini azalda bilər.Lakin müalicə düzgün aparıldığı halda belə pasiyentin sağalması gecikirsə, artıq başqa səbəbləri də araşdırmaq lazımdır. Burada şəkərli diabet, immun sisteminin zəifləməsi, bəzi yanaşı xəstəliklər, hormonal və metabolik problemlər, eləcə də müəyyən vitamin və mineral çatışmazlıqları nəzərə alınmalıdır”.

Eldar Məmmədov qeyd edib ki, xüsusilə təkrarlanan və uzun müddət davam edən göbələk infeksiyalarında pasiyentin ümumi vəziyyətinin qiymətləndirilməsi vacibdir.

“Əgər göbələk xəstəliyi müalicə olunur, lakin tam sağalma baş vermir və ya xəstəlik tez-tez təkrarlanırsa, yalnız eyni dərmanı təkrar-təkrar qəbul etmək düzgün yanaşma deyil. İlk növbədə infeksiyanın həqiqətən göbələk mənşəli olub-olmadığı dəqiqləşdirilməlidir. Çünki bəzi dəri xəstəlikləri klinik olaraq göbələk infeksiyasına bənzəyə bilər. Bunun üçün lazım gəldikdə laborator müayinələr aparılır, törədicinin növü müəyyənləşdirilir və müvafiq müalicə seçilir”.

Mütəxəssis bildirib ki, şəkərli diabet də bəzi göbələk infeksiyalarının daha uzun müddət davam etməsinə və təkrarlanmasına səbəb ola bilən amillərdən biridir.

“Qanda şəkərin yüksək olması orqanizmin infeksiyalara qarşı mübarizə qabiliyyətinə təsir göstərə bilər. Buna görə də təkrarlanan göbələk infeksiyası olan şəxslərdə, xüsusilə digər risk faktorları da mövcuddursa, qanda şəkər mübadiləsinin qiymətləndirilməsi məqsədəuyğun ola bilər. Pasiyentdə əvvəldən diaqnoz qoyulmamış şəkərli diabet varsa, yalnız göbələk xəstəliyini müalicə etməklə problemin tam həll olunması çətinləşə bilər”.

Həkimin sözlərinə görə, immun sisteminin zəifləməsi də göbələk infeksiyalarının davamlılığı baxımından mühüm amildir.

“İmmun sisteminin normal fəaliyyəti orqanizmin infeksiyalara qarşı mübarizəsində əsas rol oynayır. İmmuniteti zəiflədən müxtəlif xəstəliklər və bəzi dərman preparatları göbələk infeksiyalarının yaranması və davam etməsi üçün əlverişli şərait yarada bilər. Belə hallarda əsas xəstəliyin və ya immun sisteminə təsir edən səbəbin müəyyənləşdirilməsi və nəzarətə alınması da vacibdir”.

Eldar Məmmədov dəmir çatışmazlığı məsələsinə də toxunaraq bildirib ki, orqanizmdə dəmirin aşağı olması ümumi sağlamlıq vəziyyətinə və immun funksiyalara təsir göstərə bilər:“Dəmir çatışmazlığı da pasiyentin ümumi vəziyyətinə təsir edən mühüm problemlərdən biridir. Lakin bunu belə izah etmək düzgün olmaz ki, antifungal preparat mütləq dəmirə bağlanaraq infeksiya olan nahiyəyə daşınır və dəmir çatışmazlığı səbəbindən həmin preparat toxumaya çata bilmir. Antifungal preparatların orqanizmdə sorulması, paylanması və təsir mexanizmi dərmanın növündən asılıdır.Bununla belə, dəmir çatışmazlığı və dəmirdefisitli anemiya orqanizmin ümumi funksional vəziyyətinə təsir göstərə bilər. Buna görə də uzun müddət sağalmayan və ya təkrarlanan infeksiyalarda pasiyentin qan göstəricilərinin, o cümlədən dəmir mübadiləsinin həkim tərəfindən qiymətləndirilməsi lazım gələ bilər”.

Mütəxəssis vurğulayıb ki, pasiyentin özbaşına dəmir və ya digər vitamin-mineral preparatları qəbul etməsi də düzgün deyil.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

“Dəmir preparatları yalnız həqiqətən dəmir çatışmazlığı müəyyən edildikdə və həkim tövsiyəsi ilə qəbul edilməlidir. Çünki orqanizmdə dəmirin həm azlığı, həm də normadan artıq olması arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Buna görə də ‘göbələk xəstəliyim sağalmır, deməli dəmir qəbul etməliyəm’ yanaşması düzgün deyil. Əvvəlcə səbəb müəyyənləşdirilməlidir”.

Həkim həmçinin bildirib ki, göbələk xəstəliklərinin müalicəsində pasiyentin müalicə rejiminə əməl etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bəzi insanlar xəstəliyin əlamətləri azalan kimi dərman qəbulunu dayandırır. Bu isə infeksiyanın tam aradan qalxmamasına və sonradan yenidən meydana çıxmasına səbəb ola bilər.

“Pasiyent müalicəyə başladıqdan sonra qaşınma, qızartı və digər əlamətlər azala bilər. Lakin bu, həmişə infeksiyanın tamamilə aradan qalxması demək deyil. Müalicənin müddəti xəstəliyin növündən, yerləşdiyi nahiyədən, törədicidən və istifadə olunan preparatdan asılıdır. Həkimin təyin etdiyi müalicə kursuna riayət etmək lazımdır.Digər tərəfdən, bəzi göbələk infeksiyalarında ətraf mühit və gigiyena şərtləri də nəzərə alınmalıdır. Ayaqlarda və dırnaqlarda göbələk infeksiyası olan şəxslərdə ayaqların uzun müddət nəm qalması, dar və hava keçirməyən ayaqqabıların istifadəsi, şəxsi gigiyena vasitələrinin başqaları ilə paylaşılması kimi hallar problemin davam etməsinə və ya təkrar yoluxmaya şərait yarada bilər”.

Eldar Məmmədovun sözlərinə görə, xüsusilə dırnaq göbələyi kimi bəzi infeksiyalarda müalicə uzun müddət davam edə bilər və pasiyent nəticənin dərhal görünməməsinə görə müalicənin təsirsiz olduğunu düşünməməlidir.

“Dırnaq göbələyi zamanı sağlam dırnağın bərpası zaman tələb edir. Dərman infeksiyanı nəzarətə alsa belə, zədələnmiş dırnaq dərhal normal görünüşə qayıtmır. Sağlam dırnağın uzanması üçün müəyyən müddət lazım olur. Buna görə də klinik vəziyyət qiymətləndirilmədən müalicəni dayandırmaq və ya preparatı özbaşına dəyişmək olmaz”.

Mütəxəssis sonda qeyd edib ki, göbələk xəstəliyi təkrarlandıqda əsas məqsəd yalnız əlamətləri aradan qaldırmaq deyil, problemin kök səbəbini müəyyən etmək olmalıdır.

“Əgər pasiyent düzgün müalicə aldığı halda uzun müddət sağalmırsa, yaxud xəstəlik tez-tez təkrarlanırsa, bunun səbəbi mütləq araşdırılmalıdır. Burada infeksiyanın düzgün müəyyənləşdirilməsi, preparata həssaslıq, müalicəyə riayət, şəkərli diabet, immun sisteminin vəziyyəti, dəmir çatışmazlığı və digər yanaşı problemlər nəzərə alına bilər.Əsas məsələ odur ki, pasiyent özbaşına dərman qəbul etməsin və müalicəni yarımçıq saxlamasın. Göbələk xəstəliyinin müalicəsində düzgün diaqnoz, uyğun antifungal preparat və müalicə rejiminə riayət uğurlu nəticənin əsas şərtlərindəndir”.

Beləliklə, göbələk infeksiyasının uzun müddət davam etməsi hər zaman dərmanın təsirsiz olması ilə bağlı deyil. Bəzən problemin arxasında pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyəti, yanaşı xəstəliklər və ya müalicə rejiminə əməl edilməməsi dayana bilər. Buna görə də təkrarlanan və müalicəyə çətin tabe olan göbələk infeksiyalarında səbəbin kompleks şəkildə araşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Yeganə