Qan qrupuna görə xəstəlik riskləri açıqlanıb
Tibb 24 Noyabr 2024, 16:22
6782
Hematologiyanın inkişaf tarixi bir əsrdən çox əvvələ gedib çıxıb və onun əsas məqamı 1900-cü ildə Avstriya həkimi Karl Landsteyner tərəfindən qan qruplarının kəşfi olub.
“Report” “PlanetToday” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu elmi nailiyyət tibb və transfuziologiyaya yanaşmanı həmişəlik dəyişib.
Hal-hazırda elm adamları 35 müxtəlif qan qruplarını 300-dən çox birləşmə variantı ilə müəyyən ediblər. Tədqiqatçılar müxtəlif qan qruplarının yaranmasının bəşəriyyətin müxtəlif həyat şəraitinə və həyat tərzinə təkamül yolu ilə uyğunlaşmasının nəticəsi olduğunu irəli sürüblər.
Qan qrupları ilə qədim insanların həyat tərzi arasında maraqlı bir əlaqə mövcuddur. Birinci qrup ovçu-yığıcılara xas olub, ikinci qrup əkinçilər arasında yayılıb, üçüncü qrup isə Orta Asiyanın köçəri xalqları arasında üstünlük təşkil edib.
Həmçinin oxuyun
Dördüncü qan qrupunun mənşəyi müasir elm üçün sirr olaraq qalır. Hər bir qan qrupu müəyyən sağlamlıq xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirilir. Birinci qrupun sahibləri allergik reaksiyalara daha çox meyllidirlər, lakin uzunömürlü olurlar. İkinci qrupda olan insanların xərçəngə tutulma riski az olsa da, qaraciyər problemləri olur.
Üçüncü qan qrupu olan insanlarda koronavirus infeksiyasına qarşı həssaslıq daha azdır, lakin onlar xroniki yorğunluqdan əziyyət çəkirlər. Dördüncü qrupun sahiblərində infarkt halları çox vaxt ölümə gətirib çıxarmır, lakin dayaq-hərəkət sistemi və ateroskleroz xəstəliklərinin inkişaf riski yüksək olur.
Həkim Alekasndr Myasnikov qeyd edir ki, hər qan qrupu özündə mühüm genetik məlumatları ehtiva edir və müəyyən xəstəliklərə meyl göstərə bilər. Məsələn, birinci qrupa daha çox mədə xorası, ikinci qrupa mədə xərçəngi, üçüncü və dördüncü qrupa isə mədəaltı vəzi xəstəlikləri diaqnozu qoyulur.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ürək çatışmazlığı olan xəstələr nələri bilməlidir? – Mütəxəssislərdən VACİB AÇIQLAMA
Ürək çatışmazlığı diaqnozu insanın həyatının əvvəlki kimi davam edə bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Müasir tibbin imkanları, düzgün müalicə, həkim nəzarəti, sağlam həyat tərzi və ailə dəstəyi ilə xəstəliyin gedişinə nəzarət etmək və həyat keyfiyyətini qorumaq mümkündür. Bunun üçün isə pasiyentin yalnız dərmanlarını qəbul etməsi deyil, gündəlik qidalanmasına, maye qəbuluna, çəkisinə, fiziki aktivliyinə və psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməsi vacibdir.Citypost.az xəbər verir ki, ürək mütəxəssisləri bildirirlər ki, ürək çatışmazlığı olan xəstələrin diqqət etməli olduğu əsas məsələlərdən biri duz qəbuludur. Orqanizmə həddindən artıq natrium daxil olduqda bədəndə mayenin saxlanılması arta bilər. Bu isə ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə ödemin, nəfəs darlığının və digər şikayətlərin...
12 Sentyabr 2026, 14:15
Triqliserid yüksəkdirsə, dərman vacibdirmi?
Triqliseridlərin yüksək olması zamanı müalicə yanaşması hər bir xəstə üçün fərdi müəyyənləşdirilir. Burada yalnız qanda triqliserid göstəricisinin səviyyəsi deyil, eyni zamanda şəxsin yanaşı xəstəlikləri, ürək-damar xəstəlikləri baxımından riski, qidalanma və həyat tərzi kimi amillər də nəzərə alınır. 2026-cı il üzrə yenilənmiş beynəlxalq tövsiyələrdə də hipertriqliseridemiyanın müalicəsində həyat tərzinin yaxşılaşdırılması əsas ilkin addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ilk mərhələdə sağlam və balanslı qidalanmaya keçid, artıq çəkinin azaldılması, fiziki aktivliyin artırılması, şəkər və rafinə olunmuş karbohidratların məhdudlaşdırılması, həmçinin alkoqoldan uzaq durmaq triqliseridlərin aşağı salınmasına kömək edə bilər. Lakin nəticə yalnız pəhrizdən asılı deyil. Triqliserid yüksəkliyinə şəkərli diabet,...
11 Sentyabr 2026, 10:30
Xərçəng xəstəlikləri üçün skrininqə nə vaxt başlamaq lazımdır? – Həkimlərdən vacib tövsiyələr
Xərçəng xəstəliklərinin erkən aşkarlanması müalicənin nəticələrinə ciddi təsir göstərə bilər. Həkimlər bildirirlər ki, xərçəngin bütün növləri üçün eyni yaşda və eyni intervalla skrininq aparılması düzgün deyil. Müayinələrin başlanma yaşı və təkrarlanma müddəti xərçəngin növündən, şəxsin yaşından, cinsindən, ailə tarixçəsindən və fərdi risk faktorlarından asılı olaraq dəyişir. Skrininqin əsas məqsədi isə hər hansı şikayət yaranmamışdan əvvəl müəyyən xərçəng növlərini erkən mərhələdə aşkar etməkdir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, qadınlarda süd vəzi xərçənginin erkən aşkarlanması üçün mammoqrafiya mühüm skrininq üsullarından biridir. Orta risk qrupunda olan qadınlar üçün 40 yaşdan etibarən hər iki ildən bir mammoqrafiya aparılması tövsiyə olunur. Lakin ailəsində süd...
11 Sentyabr 2026, 09:30
Ürək xəstəliklərinin təməli uşaqlıqdan qoyula bilər
Ürək-damar xəstəlikləri bir gündə yaranmır. Mütəxəssislərin fikrincə, bu xəstəliklərə səbəb olan bir sıra risk faktorları hələ uşaqlıq və yeniyetməlik dövründən formalaşmağa başlaya bilər. Qidalanma vərdişləri, fiziki aktivlik, artıq çəki, qan təzyiqi, xolesterin səviyyəsi, siqaret və digər həyat tərzi amilləri illər ərzində ürək-damar sağlamlığına təsir göstərə bilər. Amerika Ürək Assosiasiyasının 2026-cı il tövsiyələrində də ürək sağlamlığı üçün düzgün qidalanma vərdişlərinin erkən yaşlardan formalaşdırılmasının və ömür boyu davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanır.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlər bildirirlər ki, ürək sağlamlığı haqqında danışarkən yalnız bir qidaya və ya məhsula fokuslanmaq düzgün deyil. Məsələn, “bu məhsul təbiidir, ona görə istədiyim qədər istifadə edə bilərəm” yanaşması...
11 Sentyabr 2026, 08:30
Öd kisəsində daş varsa, mütləq əməliyyat olunmalıdır? – Həkimlərdən AÇIQLAMA
Öd kisəsində daş aşkarlanması kifayət qədər geniş yayılmış problemlərdən biridir. Bəzi insanlar bu diaqnozu təsadüfən, ultrasəs müayinəsi zamanı öyrənir, bəzilərində isə xəstəlik uzun müddət müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərir. Ağızda acılıq, mədədə ağırlıq və diskomfort, ürəkbulanma, qusma, qarın nahiyəsində ağrı, dərinin və gözlərin saralması kimi əlamətlər isə artıq öd yolları və həzm sistemi ilə bağlı problemin araşdırılmasını tələb edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, öd kisəsində daşın olması ilə xəstəliyin klinik gedişini bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Xüsusilə təkrarlanan ağrı tutmaları olan, ürəkbulanma və qusma ilə müşayiət edilən və ya daşın öd yollarına düşməsinə dair əlamətləri meydana çıxan xəstələrdə məsələ daha...
10 Sentyabr 2026, 10:30
Xolesterini hər kəs salmalıdır? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Xolesterin haqqında cəmiyyətdə ən çox yayılan fikirlərdən biri onun orqanizm üçün tamamilə zərərli maddə olmasıdır. Bu səbəbdən analiz nəticəsində xolesterinin yüksək olduğunu görən bəzi insanlar dərhal pəhrizə başlayır, bəziləri isə həkim məsləhəti olmadan dərman qəbul etməyə və ya əksinə, təyin edilmiş preparatlardan imtina etməyə çalışırlar. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, məsələyə bu qədər sadə yanaşmaq olmaz. Xolesterin orqanizm üçün vacib maddədir, lakin onun müəyyən fraksiyalarının, xüsusilə aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərlə (LDL) daşınan xolesterinin yüksək olması ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, xolesterin orqanizmin normal fəaliyyəti üçün lazımdır. Hüceyrələrin quruluşunda, bəzi hormonların və digər bioloji proseslərin yaranmasında iştirak...
10 Sentyabr 2026, 09:30
