Ürək çatışmazlığı olan xəstələr nələri bilməlidir? – Mütəxəssislərdən VACİB AÇIQLAMA
Tibb 12 Sentyabr 2026, 14:15
264
Ürək çatışmazlığı diaqnozu insanın həyatının əvvəlki kimi davam edə bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Müasir tibbin imkanları, düzgün müalicə, həkim nəzarəti, sağlam həyat tərzi və ailə dəstəyi ilə xəstəliyin gedişinə nəzarət etmək və həyat keyfiyyətini qorumaq mümkündür. Bunun üçün isə pasiyentin yalnız dərmanlarını qəbul etməsi deyil, gündəlik qidalanmasına, maye qəbuluna, çəkisinə, fiziki aktivliyinə və psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməsi vacibdir.
Citypost.az xəbər verir ki, ürək mütəxəssisləri bildirirlər ki, ürək çatışmazlığı olan xəstələrin diqqət etməli olduğu əsas məsələlərdən biri duz qəbuludur. Orqanizmə həddindən artıq natrium daxil olduqda bədəndə mayenin saxlanılması arta bilər. Bu isə ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə ödemin, nəfəs darlığının və digər şikayətlərin artmasına səbəb ola bilər. Bu səbəbdən xəstələr gündəlik qidalanmada duzun miqdarına xüsusi diqqət etməli və həkimin fərdi tövsiyələrinə əməl etməlidirlər. Mövcud klinik tövsiyələrdə də ürək çatışmazlığı zamanı həddindən artıq natrium qəbulundan uzaq durmaq məsləhət görülür.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, burada əsas məsələ yalnız yeməyə əlavə edilən duz deyil. Hazır və emal olunmuş qidalar, kolbasa və digər ət məhsulları, konservlər, fast-food, çipslər, duzlu pendirlər və bəzi souslarda da yüksək miqdarda natrium ola bilər. Buna görə pasiyent qidalanmasına nəzarət edərkən məhsulların tərkibini də nəzərə almalıdır.Ürək çatışmazlığı zamanı maye qəbulu da fərdi yanaşma tələb edən məsələlərdəndir. Bəzi xəstələrdə orqanizmdə maye yığılması müşahidə olunduğuna görə həkim maye qəbulunun müəyyən qədər məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edə bilər. Lakin bütün ürək çatışmazlığı xəstələrinə eyni miqdarda su içməyi və ya eyni həcmdə maye məhdudiyyəti tətbiq etməyi düzgün hesab etmək olmaz. Maye qəbulu xəstənin ürək və böyrək funksiyasına, xəstəliyin ağırlıq dərəcəsinə və digər klinik göstəricilərinə əsasən müəyyənləşdirilməlidir.Xəstələrin gündəlik çəkilərini izləməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çəkinin qısa müddət ərzində sürətlə artması bədəndə maye toplanmasının əlaməti ola bilər. Buna görə ürək çatışmazlığı olan şəxslərə çəkilərini eyni şəraitdə, mümkün qədər günün eyni vaxtında ölçmək və nəticələri qeyd etmək tövsiyə olunur. Çəkidə kəskin dəyişiklik, ayaqlarda və topuqlarda şişkinliyin artması, əvvəlkindən daha çox nəfəs darlığı və ya gecələr nəfəs almaqda çətinlik yaranması müşahidə edilərsə, bu barədə həkimə məlumat verilməlidir.
Mütəxəssislər ürək çatışmazlığı zamanı dərman müalicəsinin də xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayırlar. Xəstə özünü yaxşı hiss etdiyi üçün dərmanlarını özbaşına dayandırmamalı, dozanı azaltmamalı və ya artırmamalıdır. Bəzən simptomların azalması xəstədə problemin artıq aradan qalxdığı barədə yanlış təsəvvür yaradır. Halbuki ürək çatışmazlığı uzunmüddətli nəzarət tələb edən bir xəstəlikdir və müalicənin dəyişdirilməsi yalnız həkimin qərarı ilə aparılmalıdır.Digər tərəfdən, pasiyent qəbul etdiyi bütün dərmanlar barədə həkimini məlumatlandırmalıdır. Xüsusilə reseptsiz ağrıkəsicilər və digər preparatlar nəzarətsiz şəkildə qəbul edilməməlidir. Çünki bəzi dərmanlar ürək çatışmazlığının gedişinə və orqanizmdə maye balansına mənfi təsir göstərə bilər.
Ürək çatışmazlığında yalnız fiziki deyil, psixoloji vəziyyət də diqqətdə saxlanılmalıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, uzunmüddətli xəstəlik, nəfəs darlığı, fiziki imkanların azalması, tez yorulma, xəstəxanaya müraciət qorxusu və gələcəklə bağlı narahatlıq bəzi pasiyentlərdə depressiya və təşvişin yaranmasına və ya dərinləşməsinə səbəb ola bilər. Buna görə xəstənin emosional vəziyyətində baş verən dəyişikliklər “xasiyyətidir”, “yaşla bağlıdır” və ya “sadəcə yorulub” deyərək nəzərdən qaçırılmamalıdır. Ürək çatışmazlığı üzrə tövsiyələrdə depressiya və sosial təcridin vaxtında müəyyənləşdirilməsi xəstənin özünə qulluq imkanlarının yaxşılaşdırılması baxımından vacib hesab olunur.Bəzi xəstələrdə unutqanlıq, diqqətin azalması və düşünmə prosesində dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər. Bu cür əlamətlər xüsusilə yeni yaranıbsa və getdikcə artırsa, mütləq həkimlə müzakirə edilməlidir. Ürək çatışmazlığında qan dövranındakı dəyişikliklər, maye və elektrolit balansındakı pozğunluqlar, eləcə də bəzi digər faktorlar belə simptomlarla əlaqəli ola bilər.Bu məqamda ailə üzvlərinin rolu xüsusilə böyükdür. Ürək çatışmazlığı olan insanın müalicəyə əməl etməsi, dərmanlarını vaxtında qəbul etməsi, həkim müayinələrinə getməsi və qidalanma rejiminə riayət etməsi bəzən yaxınlarının dəstəyini tələb edir. Ailə üzvləri xəstənin dərmanlarını vaxtında qəbul etməsini xatırlada, həkim qəbuluna gedərkən onu müşayiət edə, gündəlik çəkisinin və şikayətlərinin izlənməsində kömək göstərə bilərlər. Ürək çatışmazlığı ilə yaşayan şəxslərdə ailə və yaxınların dəstəyi müalicə prosesinin mühüm hissələrindən biri hesab olunur.
Həmçinin oxuyun
Eyni zamanda ailə üzvləri xəstənin psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməlidirlər. İnsan əvvəllər sevdiyi fəaliyyətlərə marağını itirirsə, davamlı kədərli və ümidsiz görünürsə, həddindən artıq narahatdırsa, insanlardan uzaqlaşırsa və ya müalicəyə münasibəti dəyişirsə, bu əlamətlər ciddi qəbul edilməlidir. Lazım gəldikdə psixoloq və ya psixiatr dəstəyi almaqdan çəkinmək olmaz. Depressiya və təşvişin müalicəsi ürək xəstəliyinin müalicəsinə mane olan deyil, əksinə, pasiyentin ümumi sağlamlığının və müalicəyə bağlılığının yaxşılaşdırılmasına kömək edən yanaşmadır.
Mütəxəssislər həmçinin ürək çatışmazlığı olan şəxslərə fiziki aktivlik məsələsində də həkimlə məsləhətləşməyi tövsiyə edirlər. Xəstəliyin ağırlıq dərəcəsinə uyğun seçilmiş fiziki fəaliyyət və ürək reabilitasiyası insanın gündəlik funksional imkanlarının qorunmasına kömək edə bilər. Lakin fiziki yükün növü və intensivliyi xəstənin vəziyyətinə uyğun müəyyən edilməlidir.Ürək çatışmazlığı olan şəxslər öz bədənlərində baş verən dəyişiklikləri də diqqətlə izləməlidirlər. Nəfəs darlığının artması, ayaqlarda şişkinliyin çoxalması, sürətli çəki artımı, güclü halsızlıq, ürəkdöyünmə, gecələr nəfəs darlığı ilə oyanma və gündəlik fəaliyyətlərin əvvəlkindən daha çətin olması xəstəliyin ağırlaşmasının əlaməti ola bilər. Belə dəyişikliklər zamanı həkimlə əlaqə saxlamaq vacibdir.Ürək çatışmazlığı ilə bağlı ən mühüm mesajlardan biri də xəstənin bu diaqnozla tək qalmamasıdır. Xəstəlik uzunmüddətli olsa da, düzgün müalicə, özünənəzarət və tibbi dəstək sayəsində bir çox insan gündəlik həyatını davam etdirə bilir. Xəstənin özü, ailəsi və tibbi komandası birlikdə hərəkət etdikdə müalicə prosesinin idarə olunması daha asan olur.
Unutmaq olmaz ki, ürək çatışmazlığı yalnız ürəyin problemi deyil, bütün həyat tərzinə təsir edən bir vəziyyətdir. Buna görə xəstə dərmanını vaxtında qəbul etməli, duz və maye qəbulu ilə bağlı həkimin tövsiyələrinə əməl etməli, çəkisini və simptomlarını izləməli, psixoloji vəziyyətinə diqqət yetirməli və mütəmadi tibbi nəzarətdə olmalıdır.Ürək çatışmazlığı ilə dolu-dolu yaşamaq mümkündür. Ürəyinizi düzgün müalicə ilə, ruhunuzu isə ümid və dəstəklə qoruyun.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Triqliserid yüksəkdirsə, dərman vacibdirmi?
Triqliseridlərin yüksək olması zamanı müalicə yanaşması hər bir xəstə üçün fərdi müəyyənləşdirilir. Burada yalnız qanda triqliserid göstəricisinin səviyyəsi deyil, eyni zamanda şəxsin yanaşı xəstəlikləri, ürək-damar xəstəlikləri baxımından riski, qidalanma və həyat tərzi kimi amillər də nəzərə alınır. 2026-cı il üzrə yenilənmiş beynəlxalq tövsiyələrdə də hipertriqliseridemiyanın müalicəsində həyat tərzinin yaxşılaşdırılması əsas ilkin addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ilk mərhələdə sağlam və balanslı qidalanmaya keçid, artıq çəkinin azaldılması, fiziki aktivliyin artırılması, şəkər və rafinə olunmuş karbohidratların məhdudlaşdırılması, həmçinin alkoqoldan uzaq durmaq triqliseridlərin aşağı salınmasına kömək edə bilər. Lakin nəticə yalnız pəhrizdən asılı deyil. Triqliserid yüksəkliyinə şəkərli diabet,...
11 Sentyabr 2026, 10:30
Xərçəng xəstəlikləri üçün skrininqə nə vaxt başlamaq lazımdır? – Həkimlərdən vacib tövsiyələr
Xərçəng xəstəliklərinin erkən aşkarlanması müalicənin nəticələrinə ciddi təsir göstərə bilər. Həkimlər bildirirlər ki, xərçəngin bütün növləri üçün eyni yaşda və eyni intervalla skrininq aparılması düzgün deyil. Müayinələrin başlanma yaşı və təkrarlanma müddəti xərçəngin növündən, şəxsin yaşından, cinsindən, ailə tarixçəsindən və fərdi risk faktorlarından asılı olaraq dəyişir. Skrininqin əsas məqsədi isə hər hansı şikayət yaranmamışdan əvvəl müəyyən xərçəng növlərini erkən mərhələdə aşkar etməkdir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, qadınlarda süd vəzi xərçənginin erkən aşkarlanması üçün mammoqrafiya mühüm skrininq üsullarından biridir. Orta risk qrupunda olan qadınlar üçün 40 yaşdan etibarən hər iki ildən bir mammoqrafiya aparılması tövsiyə olunur. Lakin ailəsində süd...
11 Sentyabr 2026, 09:30
Ürək xəstəliklərinin təməli uşaqlıqdan qoyula bilər
Ürək-damar xəstəlikləri bir gündə yaranmır. Mütəxəssislərin fikrincə, bu xəstəliklərə səbəb olan bir sıra risk faktorları hələ uşaqlıq və yeniyetməlik dövründən formalaşmağa başlaya bilər. Qidalanma vərdişləri, fiziki aktivlik, artıq çəki, qan təzyiqi, xolesterin səviyyəsi, siqaret və digər həyat tərzi amilləri illər ərzində ürək-damar sağlamlığına təsir göstərə bilər. Amerika Ürək Assosiasiyasının 2026-cı il tövsiyələrində də ürək sağlamlığı üçün düzgün qidalanma vərdişlərinin erkən yaşlardan formalaşdırılmasının və ömür boyu davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanır.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlər bildirirlər ki, ürək sağlamlığı haqqında danışarkən yalnız bir qidaya və ya məhsula fokuslanmaq düzgün deyil. Məsələn, “bu məhsul təbiidir, ona görə istədiyim qədər istifadə edə bilərəm” yanaşması...
11 Sentyabr 2026, 08:30
Öd kisəsində daş varsa, mütləq əməliyyat olunmalıdır? – Həkimlərdən AÇIQLAMA
Öd kisəsində daş aşkarlanması kifayət qədər geniş yayılmış problemlərdən biridir. Bəzi insanlar bu diaqnozu təsadüfən, ultrasəs müayinəsi zamanı öyrənir, bəzilərində isə xəstəlik uzun müddət müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərir. Ağızda acılıq, mədədə ağırlıq və diskomfort, ürəkbulanma, qusma, qarın nahiyəsində ağrı, dərinin və gözlərin saralması kimi əlamətlər isə artıq öd yolları və həzm sistemi ilə bağlı problemin araşdırılmasını tələb edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, öd kisəsində daşın olması ilə xəstəliyin klinik gedişini bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Xüsusilə təkrarlanan ağrı tutmaları olan, ürəkbulanma və qusma ilə müşayiət edilən və ya daşın öd yollarına düşməsinə dair əlamətləri meydana çıxan xəstələrdə məsələ daha...
10 Sentyabr 2026, 10:30
Xolesterini hər kəs salmalıdır? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Xolesterin haqqında cəmiyyətdə ən çox yayılan fikirlərdən biri onun orqanizm üçün tamamilə zərərli maddə olmasıdır. Bu səbəbdən analiz nəticəsində xolesterinin yüksək olduğunu görən bəzi insanlar dərhal pəhrizə başlayır, bəziləri isə həkim məsləhəti olmadan dərman qəbul etməyə və ya əksinə, təyin edilmiş preparatlardan imtina etməyə çalışırlar. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, məsələyə bu qədər sadə yanaşmaq olmaz. Xolesterin orqanizm üçün vacib maddədir, lakin onun müəyyən fraksiyalarının, xüsusilə aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərlə (LDL) daşınan xolesterinin yüksək olması ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, xolesterin orqanizmin normal fəaliyyəti üçün lazımdır. Hüceyrələrin quruluşunda, bəzi hormonların və digər bioloji proseslərin yaranmasında iştirak...
10 Sentyabr 2026, 09:30
Ürək həkiminə nə qədər tez-tez getmək lazımdır? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Ürək-damar xəstəlikləri dünyada ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biridir. Buna görə bir çox insan “ürəyim sağlamdırsa, kardioloqa nə qədər tez-tez getməliyəm?”, “heç bir şikayətim yoxdursa, mütəmadi olaraq ürəyimi yoxlatdırmalıyam?” kimi suallar verir. Xüsusilə əvvəllər stent qoyulan, ürək əməliyyatı keçirən və ya müxtəlif kardioloji problemləri olan şəxslər üçün həkim nəzarətinin tezliyi daha çox əhəmiyyət daşıyır.Citypost.az xəbər verir ki , mütəxəssislərin sözlərinə görə, sağlam şəxsin heç bir şikayəti və ürək-damar xəstəliyi üçün yüksək risk faktoru yoxdursa, kardioloqa çox qısa intervallarla müraciət etməsinin xüsusi tibbi zərurəti olmaya bilər. Bununla belə, bu, ürək-damar sağlamlığına ümumiyyətlə nəzarət edilməməsi demək deyil. Qan təzyiqi, xolesterin, qan...
10 Sentyabr 2026, 08:30
