Məhkumluq arayışı işə qəbulda problem yarada bilərmi?  

Son illər bir çox vətəndaş işə qəbul zamanı “məhkumluq haqqında arayış” tələb olunması ilə qarşılaşır. Xüsusilə əvvəllər məhkum olunmuş, lakin cəzasını çəkərək hüquqi baxımdan məhkumluğu ödənilmiş şəxslər üçün bu məsələ ciddi narahatlıq yaradır. Bəzən vətəndaşlar bildirirlər ki, illər əvvəl baş vermiş hüquqi hadisə bu gün onların iş tapmasına mane olur.

Belə hallardan biri də 2013-cü ildə müəyyən müddətə məhkum olunmuş şəxsin yaşadığı vəziyyətdir. O, işə qəbul üçün müraciət etdiyi şirkətin tələbi ilə “ASAN xidmət”dən məhkumluq barədə arayış alıb. Arayışda əvvəllər məhkum olunması qeyd edildiyi üçün şirkət onu işə qəbul etməkdən imtina edib. Bu isə vətəndaşda haqlı sual yaradıb: “Əgər məhkumluğum ödənilibsə, niyə bu məlumat hələ də arayışda görünür?”

Cityoost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən məhkumluğu götürülmüş və ya ödənilmiş şəxs hüquqi baxımdan məhkum olunmamış hesab edilir. Yəni şəxs cəzasını çəkdikdən və qanunda nəzərdə tutulan müddət başa çatdıqdan sonra onun məhkumluğu hüquqi nəticə doğurmamalıdır. Bu, həmin şəxsin yenidən cəmiyyətə inteqrasiya olunması, işləməsi və normal həyat sürməsi üçün nəzərdə tutulmuş hüquqi mexanizmdir.

Bununla belə, bəzi hallarda əvvəlki məhkumluq barədə məlumatlar xüsusi arayışlarda və ya sorğularda əks oluna bilər. Xüsusilə hüquq-mühafizə orqanları, dövlət təhlükəsizliyi ilə bağlı qurumlar və xüsusi yoxlama tələb olunan sahələrdə aparılan araşdırmalar zamanı şəxsin keçmiş məhkumluğu barədə məlumat təqdim edilir. Bu, daha çox xidməti və təhlükəsizlik xarakterli yoxlamalar üçün nəzərdə tutulur.

Ekspertlər bildirirlər ki, adi əmək münasibətlərində əsas məsələ şəxsin hazırda qüvvədə olan məhkumluğunun olub-olmamasıdır. Əgər məhkumluq ödənilibsə, hüquqi baxımdan həmin şəxs məhkum sayılmır. Lakin bəzi özəl şirkətlər daxili siyasətlərinə uyğun olaraq namizədin keçmişini araşdırır və əvvəlki məhkumluq faktını əsas götürərək işə qəbuldan imtina edə bilirlər.

Mütəxəssislər hesab edir ki, bu məsələdə balans qorunmalıdır. Bir tərəfdən işəgötürənlərin seçim hüququ var, digər tərəfdən isə cəzasını çəkmiş şəxslərin cəmiyyətə qayıdışı və normal həyata adaptasiyası vacibdir. Çünki hüququn əsas prinsiplərindən biri insanın ikinci şans əldə etməsidir. Əks halda, bir dəfə cəza almış şəxsin ömür boyu sosial və əmək həyatında məhdudiyyətlərlə qarşılaşması onun yenidən cəmiyyətə inteqrasiyasını çətinləşdirə bilər.

Hüquqşünaslar qeyd edirlər ki, əgər vətəndaş hesab edirsə ki, işə qəbul zamanı ona qarşı qanunsuz ayrı-seçkilik edilib və ya hüquqları pozulub, bu halda aidiyyəti qurumlara müraciət edə, hüquqi yardım ala və öz hüquqlarını müdafiə edə bilər.

Həmçinin oxuyun

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"   

Ali Məhkəmə Rauf Aslanovun “bazar”ını bağladı  

Mövzu ilə bağlı hüquqşünaslar onu da vurğulayırlar ki, vətəndaşlar məhkumluq anlayışı ilə bağlı hüquqlarını bilməli, “məhkumluğun ödənilməsi” və “məhkumluğun götürülməsi” kimi anlayışların hüquqi nəticələri barədə məlumatlı olmalıdırlar.

Çünki bir çox hallarda insanlar qanun qarşısında artıq məhkum hesab olunmadıqları halda, keçmişdəki bir hadisənin onların gələcəyinə təsir etdiyini düşünərək ciddi psixoloji və sosial təzyiq yaşayırlar.

Əli