Məhkəmə prosesində şahid hüquqları və ifadə verməkdən imtina halları
Hüquq 14 Avqust 2026, 21:33
2312
Məhkəmə proseslərində ədalətin bərqərar olunması, iş üzrə həqiqətin müəyyən edilməsi üçün şahid ifadələri böyük əhəmiyyət kəsb edir. Qanunvericilik tərəfindən məhkəməyə çağırılan şahidlərin prosessual statusu, müdafiəsi üçün konkret hüquqlar, təminatlar müəyyən edilmişdir. Şahid müvafiq icraat çərçivəsində öz ana dilində və ya bildiyi dildə ifadə vermək, pulsuz tərcüməçi xidmətindən istifadə etmək, verdiyi ifadənin protokola düzgün yazılması ilə tanış olmaq hüququna malikdir. Həmçinin dindirilmə zamanı peşəkar vəkilin hüquqi köməyindən yararlanmaq, barəsində qanunsuz üsulların tətbiqinə qarşı şikayət etmək şahidə tanınan əsas təminatlardandır.
Citypost.az xəbər verir ki, qanunvericilik bəzi hallarda şəxslərin şahid kimi dindirilməsini qadağan edir, yaxud onlara ifadə verməkdən imtina etmək hüququ verir. Şəxsin özünün, həyat yoldaşının, yaxın qohumlarının (valideynlər, uşaqlar, övladlığa götürənlər, övladlığa götürülənlər, doğma və ögey bacı-qardaşlar, babalar, nənələr, nəvələr) aleyhinə ifadə verməmək hüququ Konstitusiya ilə zəmanət altına alınır. Bu prinsip hüquqi ədəbiyyatda "qohumluq immuniteti" adlanır, yaxın adamların bir-birinin əleyhinə məcburi dindirilməsinin qarşısını alır.
Konfidentsiallıq, peşə sırrı ilə bağlı olan bəzi peşə sahibləri də ifadə verməkdən imtina etmək hüququna malikdirlər. Vəkillər, hüquq müdafiəçiləri müştərilərinin onlara etibar etdiyi məlumatlar, hakimlər müddəalara dair müşavirə sirri, din xadimləri isə tövbə zamanı öyrəndikləri hallar barədə şahid kimi dindirilə bilməzlər. Eyni zamanda psixi, fiziki qüsurları təyin olunmuş, baş verən hadisələri düzgün qavramaq, dərk etmək qabiliyyətinə malik olmayan şəxslərin şahid qismində cəlb edilməsinə yol verilmir.
Qanunla müəyyən edilmiş imtina əsasları olmadıqda məhkəməyə çağırılan şahid ifadə verməkdən boyun qaçıramaz. Əsas olmadan ifadə verməkdən imtina etmək, yaxud bilərəkdən yalan ifadə vermək cinayət məsuliyyəti yaradır. Şahidlərin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə ehtiyac yarandıqda onların kimliyinin məxfi saxlanılması, xüsusi qoruma tədbirlərinin tətbiq olunması da nəzərdə tutulur. Bu balans həm m ədalətin bərpasını, həm də vətəndaşların əsas hüquq və azadlıqlarının qorunmasını təmin edir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Torpağın sənədi var, evin yoxdursa, vərəsələrə necə keçir?
Torpaq sahəsinin çıxarışı olduğu halda həmin torpağın üzərində yerləşən evin ayrıca sənədi yoxdursa, əmlak sahibinin vəfatından sonra vərəsələr arasında bölgü zamanı müəyyən hüquqi çətinliklər yarana bilər. Belə vəziyyətdə vətəndaşların ən çox maraqlandığı məsələlərdən biri budur: torpaq sənədlidirsə, lakin ev qeydiyyatdan keçməyibsə, həmin ev də vərəsələr arasında bölünə bilərmi?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasın sözlərinə görə, belə hallarda ilk növbədə vərəsəlik işi açılmalıdır. Əmlak sahibinin vəfatından sonra onun əmlakının kimlərə keçməsi məsələsi qanunvericilikdə müəyyən edilmiş vərəsəlik qaydalarına uyğun həll olunur. Lakin evin sənədi ümumiyyətlə yoxdursa, həmin tikilinin də mərhumun əmlakı olduğunu hüquqi baxımdan rəsmiləşdirmək lazım gəlir.Əgər torpağın sənədi varsa, lakin evin ayrıca...
08 Sentyabr 2026, 10:54
Evin 5 metrliyində avtoyuma: Bağlatdırmaq mümkündür?
Yaşayış evlərinin yaxınlığında müxtəlif obyektlərin, xüsusilə avtoyuma məntəqələrinin fəaliyyət göstərməsi bəzi hallarda sakinlərin ciddi narazılığına səbəb olur. Avtoyuma zamanı yaranan səs-küy, avtomobillərin hərəkəti, su və digər təsirlər insanların rahatlığına mane ola bilər. Bəzən vətəndaşlar belə obyektlərin evlərinə çox yaxın məsafədə fəaliyyət göstərməsindən şikayət edərək onların bağlanmasının mümkün olub-olmadığını soruşurlar. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, belə məsələlərə yalnız obyektlə yaşayış evi arasındakı məsafəyə əsasən qiymət vermək düzgün deyil.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, vətəndaşın qonşuluq münasibətlərindən irəli gələn hüquqları mövcuddur. Mülkiyyətçinin öz əmlakından istifadə hüququ olsa da, bu hüquq qonşuların və digər şəxslərin hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarmamalıdır. Konstitusiya Məhkəməsinin mövqeyinə görə...
08 Sentyabr 2026, 09:51
Hərbçiyə verilən köhnə ev özəlləşdirilə bilərmi?
Hərbi qulluqçulara müxtəlif illərdə xidmətlə əlaqədar mənzillərin verilməsi Azərbaycanda geniş yayılmış təcrübələrdən olub. Lakin belə mənzillərin sonradan özəlləşdirilməsi zamanı vətəndaşlar müxtəlif hüquqi və inzibati maneələrlə qarşılaşa bilirlər. Xüsusilə uzun illər əvvəl, sovet dövründə verilmiş mənzillərlə bağlı sənədlərin mövcud olmasına baxmayaraq, həmin əmlakın dövlət qeydiyyatına alınmaması və çıxarışın verilməməsi vətəndaşlarda suallar yaradır.Məsələn, hərbçi olmuş şəxsin ailəsinə 1983-cü ildə mənzil verilib, həmin mənzilə dair order mövcuddur, ailə uzun illərdir orada yaşayır, lakin mənzilin özəlləşdirilməsi mümkün olmur. Belə vəziyyətdə vətəndaş hansı hüquqi addımları ata bilər? Mənzilin orderinin olması onun avtomatik olaraq özəlləşdirilə biləcəyi anlamına gəlirmi?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, bu məsələdə...
08 Sentyabr 2026, 08:47
Kredit tarixçəsi yeni kreditə necə təsir edir? – Mütəxəssisdən AÇIQLAMA
Kredit götürən vətəndaşların qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri ödənişlərdə yaranan gecikmələrdir. Bəzən borcalan müəyyən səbəbdən krediti vaxtında ödəyə bilmir, bir neçə gün və ya daha uzun müddət gecikmə yaranır. Sonradan həmin şəxs borcunu tam şəkildə bağlasa da, növbəti dəfə başqa banka və ya kredit təşkilatına müraciət etdikdə ona kredit verilmədiyini görə bilər. Bu zaman vətəndaşlarda haqlı olaraq sual yaranır: “Əgər əvvəlki kreditimi tam ödəmişəmsə, niyə mənə yenidən kredit verilmir?”Citypost.az xəbər verir ki, maliyyə mütəxəssislərinin sözlərinə görə, burada əsas məsələlərdən biri kredit tarixçəsidir. Vətəndaşın götürdüyü kredit, ödənişlərin vaxtında həyata keçirilib-keçirilməməsi, yaranmış gecikmələr və kredit öhdəliyinin hansı formada icra edilməsi barədə məlumatlar kredit...
07 Sentyabr 2026, 11:30
Müqavilə imzalamazdan əvvəl bunlara diqqət edin – Hüquqşünaslardan xəbərdarlıq
Hüquqşünaslar və mütəxəssislər vətəndaşlara müqavilə imzalamazdan əvvəl sənədin bütün şərtlərini diqqətlə oxumağı və yalnız məbləğə və ya əsas şərtlərə baxaraq qərar verməməyi tövsiyə edirlər. Çünki gündəlik həyatda insanlar müxtəlif müqavilələrlə qarşılaşırlar. Alqı-satqı, kredit, icarə, xidmət, iş, tikinti, sığorta və digər münasibətlər zamanı imzalanan sənədlər sonradan tərəflərin hüquq və öhdəliklərini müəyyən edən əsas sənədlərdən birinə çevrilə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, vətəndaşların yol verdiyi ən geniş yayılmış səhvlərdən biri “standart müqavilədir, imzalayıb gedək” yanaşmasıdır. İnsanlar bəzən müqavilənin çox səhifədən ibarət olmasını, hüquqi terminlərlə yazılmasını və ya sənədin qarşı tərəf tərəfindən “hamı belə imzalayır” ifadəsi ilə təqdim edilməsini əsas götürərək...
07 Sentyabr 2026, 10:00
Zaminlikdən necə çıxmaq olar? – Hüquqşünaslardan vacib açıqlama
Bankdan kredit götürən şəxsin borcuna zamin durmaq bir çox hallarda sadəcə dost və ya qohuma kömək kimi qiymətləndirilir. Lakin sonradan borclunun ödənişləri gecikdirməsi və ya ümumiyyətlə krediti ödəməməsi zamin üçün ciddi hüquqi və maliyyə öhdəlikləri yarada bilər. Bu səbəbdən də vətəndaşlar tez-tez “Zaminlikdən necə çıxa bilərəm?”, “Zaminlik müqaviləsini ləğv etmək mümkündürmü?” və ya “Borclu ödəniş etmirsə, mən zaminlikdən imtina edə bilərəmmi?” kimi suallarla müraciət edirlər.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, zaminlikdən çıxmaq insanların düşündüyü qədər sadə məsələ deyil. Şəxs zaminlik müqaviləsini imzaladıqdan sonra yalnız öz istəyinə əsasən “mən artıq zamin deyiləm” deməklə bu öhdəlikdən azad ola bilməz. Zaminliyin xitamı...
07 Sentyabr 2026, 09:00
