İstehlakçı hüquqları nədir? – Keyfiyyətsiz malı necə qaytarmaq olar?
Hüquq 13 Avqust 2026, 11:22
353
İstehlakçı hüquqları vətəndaşların bazarda satın aldıqları mal, iş, xidmətlərin lazımi keyfiyyətdə olmasını, təhlükəsizliyini, eləcə də bu barədə dürüst məlumat almaq imkanını təmin edən hüquqi normalar məcmusudur. Gündəlik həyatda hər bir şəxs mağazadan, onlayn platformadan alış-veriş edərkən istehlakçı kimi çıxış edir. Əldə edilən malın keyfiyyətsiz, defektli, yararsız çıxması halında qanunvericilik alıcıya öz hüquqlarını bərpa etmək, vurduğu zərərin əvəzini tələb etmək üçün geniş imkanlar yaradır.
Keyfiyyətsiz mal alındıqda istehlakçının qanunla müəyyən edilmiş bir neçə tələb sürmək hüququ vardır. Alıcı yararsız çıxan malı analoji keyfiyyətli malla əvəz etdirə, malın satış qiymətini uyğun dərəcədə azaltmağı tələb edə bilər. Həmçinin malın qüsurlarının satıcı hesabına pulsuz aradan qaldırılmasını, yaxud qüsurun aradan qaldırılması üçün alıcının çəkdiyi xərclərin əvəzinin ödənilməsini istəmək mümkündür. Bütün bu variantlar əlverişsiz olduqda alıcı müqaviləni ləğv edərək ödənilmiş məbləğin tam şəkildə geri qaytarılmasını tələb edə bilər.
Keyfiyyətsiz malı qaytarmaq üçün zəmanət müddəti, zəmanət müddəti müəyyən edilmədikdə isə malın alındığı gündən etibarən iki il ərzində satıcıya müraciət edilməlidir. Proseduru həyata keçirərkən malın alışını təsdiq edən kassa qəbzi, elektron çek və ya zəmanət talonu təqdim olunmalıdır. Çek itirildikdə belə, şahid ifadələri, bank kartı çıxarışları alış fakti kimi istifadə edilə bilər. Malın qüsurlu olması faktı satıcı tərəfindən qəbul edilmədikdə mal ekspertizaya göndərilir, ekspertiza xərcləri qüsur alıcının təqsirindən yaranmadığı halda satıcı tərəfindən ödənilir.
Satıcı keyfiyyətsiz malı dəyişdirməkdən, məbləği qaytarmaqdan imtina edərsə, istehlakçı yazılı iddia ərizəsi ilə mağaza rəhbərliyinə müraciət etməlidir. İmtina cavabı alındıqda və ya müraciət cavabsız qaldıqda İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə, eləcə də məhkəmə orqanlarına müraciət etmək hüququ yaranır. İstehlakçıların öz hüquqlarını bilməsi, qanuni tələbləri vaxtında irəli sürməsi bazarda keyfiyyətsiz məhsulların satışının qarşısını alan ən təsirli mexanizmdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Əmək müqaviləsi olmadan işləməyin təhlükələri
Əmək müqaviləsi bağlamadan çalışmaq işçi üçün ciddi maliyyə, hüquqi, sosial risklər yaradan əsas problemlərdən biridir. Qeyri-rəsmi məşğulluq ilk baxışdan tərəflər arasında sadə razılaşma kimi görünsə də, əslində işçini qanunvericiliyin verdiyi bütün müdafiə mexanizmlərindən, sosial təminatlardan məhrum edir. Rəsmi müqavilənin olmaması işəgötürənin öhdəliklərini hüquqi müstəvidən çıxarır, istənilən an işçinin hüquqlarının pozulmasına zəmin yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, əmək müqaviləsiz işləməyin birinci kəskin təhlükəsi əməkhaqqının ödənilməməsi, yaxud gecikdirilməsi riskidir. Şifahi razılaşma zamanı işçi maaşını ala bilmədikdə bunu məhkəmə və ya aidiyyəti dövlət qurumları qarşısında sübut etmək həddindən artıq çətinləşir. Həmçinin işçinin ödənişli məzuniyyət, xəstəlik vərəqəsi üzrə müavinət, işdənçıxarma müavinəti almaq hüququ tamamilə ləğv...
13 Avqust 2026, 12:00
Pensiya kapitalı necə hesablanır? – Addım-addım izah
Pensiya kapitalı vətəndaşların gələcəkdə alacaqları pensiya məbləğini müəyyən edən, fərdi hesabda toplanan əsas maliyyə göstəricisidir. Dövlət sosial sığorta sistemində qeydiyyatda olan hər bir çalışan şəxsin adından ödənilən məcburi sosial sığorta haqları onun fərdi hesabının sığorta hissəsində toplanaraq pensiya kapitalını formalaşdırır. Bu kapitalın düzgün hesablanması qaydalarını bilmək şəxsin təqaüd yaşına çatdıqda hansı məbləğdə təminat alacağını öncədən proqnozlaşdırmasına imkan verir.Citypost.az xəbər verir ki, pensiya kapitalının hesablanması prosesi birinci növbədə rəsmi əməkhaqqından tutulan sosial sığorta haqlarına əsaslanır. İşəgötürən tərəfindən hər ay işçinin rəsmi maaşından hesablanıb ödənilən məcburi sosial sığorta haqqının müəyyən olunmuş faiz nisbəti doğrudan vətəndaşın fərdi hesabındakı pensiya kapitalına əlavə edilir. Rəsmi...
13 Avqust 2026, 10:43
Piyada keçidində piyadaya yol verməyən sürücülər: Kamera vasitəsilə cərimələnmə şərtləri
Piyada keçidlərində piyadalara güzəşt edilməməsi yol-nəqliyyat hadisələrinin və ağır xəsarətlərin yaranmasına səbəb olan əsas qayda pozuntularından biridir. Yol hərəkəti haqqında qanunvericiliyə əsasən, nizamlanmayan piyada keçidinə daxil olan və ya daxil olmaqda olan piyadaya sürücülər tərəfindən mütləq yol verilməlidir. Son illərdə küçə və prospektlərdə təhlükəsizlik kameralarının və intellektual idarəetmə sistemlərinin geniş tətbiqi bu qayda pozuntularının avtomatlaşdırılmış rejimdə aşkar edilməsinə, sürücülərin məsafədən cərimələnməsini təmin edir.Citypost.az xəbər verir ki, kameralar vasitəsilə cərimə protokolunun tərtib olunması üçün müəyyən hüquqi və texniki şərtlərin eyni anda ödənilməsi tələb olunur. İntellektual kamera sistemləri piyadanın keçid zolağına addım atdığı anı və avtomobilin həmin vaxtdakı hərəkət trayektoriyasını dəqiqliklə qeydə...
12 Avqust 2026, 20:07
Ailə məcəlləsində alimentin sabit məbləğlə müəyyən edilməsi: İşsiz şəxslərdən aliment necə tutulur?
Ailə qanunvericiliyinə əsasən, valideynlərin öz azyaşlı uşaqlarını saxlamaq və onları maddi baxımdan təmin etmək öhdəliyi mütləq xarakter daşıyır. Tərəflər arasında uşaqların saxlanılması ilə bağlı könüllü saziş olmadıqda, aliment məsələsi məhkəmə qaydasında həll edilir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə görə, aliment adətən borclunun əməkhaqqının və ya başqa gəlirlərinin müəyyən faizi nisbətində tutulur. Lakin aliment verəməli olan valideynin rəsmi iş yeri olmadıqda, gəliri sabit qalmadıqda və ya qazancını gizlətdikdə məhkəmə alimentin sabit pul məbləğində müəyyən edilməsi barədə qərar çıxarır.Citypost.az xəbər verir ki, sabit məbləğdə alimentin təyin olunması uşağın əvvəlki təminat səviyyəsinin maksimum dərəcədə saxlanılmasına və onun həyati ehtiyaclarının ödənilməsinə xidmət edir. Məhkəmə sabit...
12 Avqust 2026, 17:30
Vəsiyyətnamə olmadan qalan mirasın bölgüsü: Birinci dərəcəli varislər kimlərdir?
Vəsiyyətnamə olmadan qalan əmlakın və ya mirasın bölgüsü qanunvericiliklə müəyyən olunmuş növbəlilik qaydasında həyata keçirilir. Vəsiyyətnamə olmadıqda və ya o tamamilə yararsız sayıldıqda, vəfat etmiş şəxsin (mirasqoyanın) bütün mülkiyyəti qanun üzrə varislər arasında bölünür. Hüquqi qaydalara əsasən, növbəti dərəcəli varislər yalnız özündən əvvəlki dərəcədən olan varislərin olmadığı, onların mirasdan imtina etdiyi və ya mirasdan məhrum olunduğu halda hüquq qazanırlar. Bu sistemdə ən birinci və üstün hüquqa malik olanlar isə birinci dərəcəli varislər hesab olunurlar.Citypost.az xəbər verir ki, mülki qanunvericiliyə əsasən, mirasqoyanın birinci dərəcəli varislərinə onun övladları, həyat yoldaşı və valideynləri daxildir. Övladlar dedikdə həm nikahdan, həm nikahdan kənar doğulmuş (atalıq...
11 Avqust 2026, 16:20
Onlayn alış-verişdə defektli mal çıxarsa: Pulu geri almağın hüquqi yolu
Son illərdə onlayn alış-verişin kütləviləşməsi ilə yanaşı, sifariş olunan məhsulun qüsurlu, defektli və ya elandakı təsvirə uyğun gəlməyən formada təhvil verilməsi hallarının sayı da artıb. Bir çox istehlakçılar internet üzərindən alınan mal xarab, zədəli və ya işlək olmayan vəziyyətdə çıxdıqda satıcının "geymə olunmuş mal geri qaytarılmır" və ya "onlayn satılan məhsul dəyişdirilmir" kimi bəhanələri ilə qarşılaşaraq hüquqsuz qaldıqlarını düşünürlər. Lakin qanunvericilik məsafədən, yəni internet vasitəsilə edilən ticarət zamanı da alıcıların hüquqlarını tam şəkildə qoruyur və defektli mal çıxdıqda pulun tam geri alınması üçün hüquqi mexanizmlər müəyyən edir.Citypost.az xəbər verir ki, istehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi haqqında qanunvericiliyə əsasən, onlayn platforma, sosial şəbəkə...
11 Avqust 2026, 11:00
