Sovet dövründə texniki pasportu olan obyektə çıxarış almaq mümkündürmü? – Hüquqşünaslardan AÇIQLAMA
Hüquq 14 Sentyabr 2026, 10:00
309
Daşınmaz əmlakla bağlı ən çox rast gəlinən problemlərdən biri obyektin uzun illərdir ailənin istifadəsində olması, hətta həmin əmlaka dair köhnə texniki pasportun mövcudluğu, lakin mülkiyyət hüququnun dövlət reyestrində çıxarışla rəsmiləşdirilməməsidir. Belə vəziyyətdə vətəndaşlarda haqlı olaraq sual yaranır: əgər obyekt 1980-ci illərdən bizim istifadəmizdədirsə və texniki pasportu varsa, gələcəkdə başqa bir şəxs həmin əmlaka dair çıxarış təqdim edib mülkiyyət iddiası qaldıra bilərmi?
Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların sözlərinə görə, burada ilk növbədə əmlakın hansı sənədlərlə əldə edildiyi, texniki pasportun nə vaxt və hansı orqan tərəfindən verildiyi, həmin sənəddə hansı məlumatların əks olunduğu və torpaq sahəsinə dair hüquqların olub-olmaması müəyyənləşdirilməlidir. Çünki daşınmaz əmlak üzərində hüququn dövlət qeydiyyatı sadəcə obyektin mövcudluğunu göstərən texniki məlumatla məhdudlaşmır. Dövlət qeydiyyatı üçün hüququn yaranmasını və ya əldə edilməsini təsdiqləyən hüquqmüəyyənedici əsaslar da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Texniki pasport ənənəvi olaraq daşınmaz əmlakın texniki göstəricilərini – sahəsini, planını, otaqların və digər hissələrin xüsusiyyətlərini müəyyənləşdirən sənəd kimi çıxış edib. Lakin son qanunvericilik dəyişiklikləri ilə köhnə texniki pasportların hüquqi əhəmiyyəti müəyyən hallarda daha da artırılıb. Belə ki, 2025-ci il 16 iyul tarixli Prezident Fərmanına əsasən, 2001-ci il yanvarın 1-dək yaşayış və bağ evlərinə texniki inventarlaşdırma orqanları tərəfindən verilmiş texniki pasportlar, həmin pasportda evin yerləşdiyi həyətyanı torpaq sahəsinin ölçüsü göstərildiyi halda, həmin daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün hüquqmüəyyənedici sənəd hesab olunur.
Bu baxımdan, məsələn, 1987-ci ildən mövcud olan texniki pasportun hansı əmlaka aid olduğu və sənədin məzmunu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əgər söhbət yaşayış və ya bağ evindən gedirsə və həmin texniki pasport qanunda nəzərdə tutulan şərtlərə cavab verirsə, bu sənəd əsasında çıxarış alınması məsələsinə baxılması mümkündür. Lakin qeyri-yaşayış obyekti, kommersiya sahəsi və ya başqa növ daşınmaz əmlakdırsa, həmin sənədin hüquqi statusu ayrıca araşdırılmalıdır. Yəni “1987-ci ildən texniki pasportumuz var, deməli, əmlak tam şəkildə bizim mülkiyyətimizdədir” demək də, “texniki pasportun heç bir hüquqi əhəmiyyəti yoxdur” söyləmək də hər vəziyyət üçün doğru deyil. Sənədin verilmə tarixi, əmlakın növü, sənəddəki məlumatlar və digər hüquqmüəyyənedici sənədlərlə birlikdə qiymətləndirilməsi lazımdır. Digər tərəfdən, əmlakın uzun illər ərzində bir ailənin istifadəsində olması da əhəmiyyətli fakt ola bilər, lakin təkcə uzunmüddətli istifadə avtomatik olaraq mülkiyyət hüququnun dövlət reyestrində rəsmiləşdirilməsi demək deyil. Daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət və digər əşya hüquqları dövlət qeydiyyatına alınır və bu hüquqların rəsmiləşdirilməsi qanunvericilikdə müəyyən edilmiş əsaslar əsasında həyata keçirilir.
Bəs belə bir vəziyyətdə vətəndaş nə etməlidir? Ən doğru addım mövcud texniki pasportu və əmlaka dair digər sənədləri toplayaraq daşınmaz əmlakın dövlət qeydiyyatı üzrə aidiyyəti quruma müraciət etməkdir. Qeydiyyat üçün texniki pasportla yanaşı, konkret əmlakın xüsusiyyətindən asılı olaraq torpaq sahəsinin planı və ölçüsü, əmlak üzərində hüququn yaranmasını təsdiqləyən digər sənədlər və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər sənədlər tələb oluna bilər. Əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınması xüsusilə ona görə vacibdir ki, çıxarış daşınmaz əmlak üzərində qeydiyyata alınmış mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının rəsmiləşdirilməsini təsdiq edən əsas sənəddir. Dövlət reyestrindən çıxarışda əmlakın növü, ünvanı, sahəsi, hüquq sahibinin məlumatları və digər əsas göstəricilər əks olunur.
Həmçinin oxuyun
Buna görə illərdir istifadə edilən, lakin hüquqi statusu tam rəsmiləşdirilməyən əmlak sahiblərinin “sabah kimsə gəlib bu əmlaka dair başqa sənəd təqdim edərmi?” narahatlığının qarşısını almağın ən etibarlı yollarından biri hüquqlarını dövlət reyestrində rəsmiləşdirməkdir. Əgər əmlakın hüquqi əsasları mövcuddursa, həmin sənədlər əsasında dövlət qeydiyyatına müraciət edilməli və çıxarış alınması məsələsi həll olunmalıdır. Burada bir məqamı da xüsusi vurğulamaq lazımdır. Əmlakın üzərində sonradan başqa şəxsin çıxarış təqdim etməsi avtomatik olaraq həmin şəxsin haqlı olması anlamına gəlmir. Daşınmaz əmlakla bağlı hüquqi mübahisə yaranarsa, təqdim edilən sənədlərin qanuniliyinə və hüququn hansı əsasla yarandığına baxılır. Dövlət reyestrində qeydiyyata alınmış hüquqlarla bağlı mübahisələr də qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada həll edilə bilər. Ona görə də 1987-ci ildən texniki pasportu olan əmlak sahibinin illərlə həmin sənədlə kifayətlənməsi əvəzinə, mövcud sənədlərin hüquqi statusunu dəqiqləşdirərək çıxarış alma imkanını araşdırması daha məqsədəuyğundur. Xüsusilə də köhnə texniki pasportun qanunda nəzərdə tutulan meyarlara uyğun gəldiyi halda, həmin sənəd artıq əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha mühüm hüquqi əhəmiyyət daşıya bilər.
Nəticə etibarilə, daşınmaz əmlakın illərdir bir şəxsin və ya ailənin istifadəsində olması və texniki pasportun mövcudluğu mühüm faktlardır, lakin konkret hüquqi vəziyyət sənədlərin hamısı birlikdə araşdırıldıqdan sonra müəyyənləşdirilməlidir. Əmlak sahibinin əsas məqsədi isə gələcəkdə yarana biləcək mübahisələrdən qorunmaq üçün mümkün olduğu halda mülkiyyət hüququnu dövlət reyestrində rəsmiləşdirmək və çıxarış əldə etmək olmalıdır.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Gözdən əlilliyi olan şəxsin sürücülük vəsiqəsi yenilənərkən hüququ məhdudlaşdırıla bilərmi?
Gözdən əlilliyi olan şəxslərin sürücülük vəsiqəsinin müddəti başa çatdıqda onun yenilənməsi ilə bağlı müəyyən suallar yaranır. Xüsusilə əlilliyi görmə problemi ilə əlaqəli olan şəxslər arasında “vəsiqəni yeniləyərkən sürücülük hüququm məhdudlaşdırıla bilərmi?” narahatlığı olur. Məsələ ondadır ki, şəxsin əlilliyinin olması ilə onun avtomobil idarə etmək hüququ eyni məsələ deyil. Burada əsas diqqət şəxsin mövcud sağlamlıq vəziyyətinin nəqliyyat vasitəsini təhlükəsiz idarə etməyə imkan verib-verməməsinə yönəlir.Citypost.az xəbər verir ki, sürücülük hüququ verilərkən şəxsin sağlamlıq vəziyyəti müəyyən tələblər çərçivəsində qiymətləndirilir. Lakin sürücülük vəsiqəsinin vaxtının bitməsi və yenilənməsi zamanı şəxsin həmin andakı sağlamlıq vəziyyəti də nəzərə alına bilər. Yəni vəsiqənin vaxtilə verilməsi o demək deyil...
14 Sentyabr 2026, 09:00
Cinayət işində ən doğru müdafiə taktikası susmaqdırmı? – Hüquqşünasdan AÇIQLAMA
Cinayət işi üzrə istintaqa cəlb olunan şəxslərin ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri hüquqi vəziyyətlərini tam anlamadan istintaq zamanı bildikləri hər şeyi danışmağa və özlərini izah etməyə çalışmalarıdır. Bəzi hallarda şəxs səmimi davranaraq məsələyə aydınlıq gətirdiyini düşünür, lakin verdiyi ifadələr sonradan onun əleyhinə sübut kimi qiymətləndirilə bilər. Buna görə də hüquqşünaslar cinayət təqibi zamanı şəxsin öz hüquqlarını bilməsinin və müdafiəçinin köməyindən istifadə etməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirirlər.Citypost.az xəbər verir ki, cinayət işlərində şəxsin təqsirli olduğunu sübut etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşür. Şəxs öz təqsirsizliyini sübut etməyə və ya öz əleyhinə sübut təqdim etməyə məcbur edilə bilməz. Bu prinsip həm...
12 Sentyabr 2026, 14:30
Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslər daha tez pensiyaya çıxa bilərmi? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərin pensiya hüquqları ilə bağlı cəmiyyətdə bir sıra suallar yaranır. Xüsusilə valideynlər onları maraqlandıran əsas məsələlərdən biri kimi uşağa qulluq etdikləri müddətin gələcəkdə pensiya stajına daxil edilib-edilmədiyini və daha erkən yaşda əmək pensiyasına çıxmaq imkanının olub-olmadığını soruşurlar.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının “Əmək pensiyaları haqqında” Qanununda əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərlə bağlı xüsusi müddəalar mövcuddur. Qanunun 21-ci maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş qaydada orqanizmin funksiyalarının 81–100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxsə və ya əlilliyi olan uşağa, həmçinin 70 yaşına çatmış ahıla qulluq edilməsi müddəti sığorta stajına daxil edilir. Bu o...
11 Sentyabr 2026, 11:00
İşdən qanunsuz çıxarılan işçi nə etməlidir? – Hüquqşünaslardan AÇIQLAMA
Əmək müqaviləsinə işçinin iradəsi və razılığı olmadan xitam verildikdə, işçi hüquqlarının pozulduğunu hesab edirsə, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada işə bərpa olunmasını və pozulmuş hüquqlarının təmin edilməsini tələb edə bilər. Hüquqşünasların sözlərinə görə, belə hallarda ən vacib məqamlardan biri qanunla müəyyən edilmiş müraciət müddətini ötürməməkdir.Citypost.az xəbər verir ki,mütəxəssislər bildirirlər ki, işçi işdən azad edilməsinin qanunsuz və ya əsassız olduğunu düşünürsə, işə bərpa tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Əmək Məcəlləsinin 296-cı maddəsinə əsasən, fərdi əmək mübahisələri üzrə, qanunda ayrıca müddət nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən bir təqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət etməlidir. Hüququn pozulduğu...
11 Sentyabr 2026, 10:00
Çıxarışı olmayan evə əmlak vergisi tələb edilə bilərmi? – Hüquqşünasdan açıqlama
Bələdiyyələr tərəfindən vətəndaşlardan torpaq və əmlak vergisinin alınması ilə bağlı müəyyən məqamlar tez-tez qarışdırılır. Hüquqşünasların sözlərinə görə, torpaq vergisi ilə əmlak vergisi fərqli vergilərdir və onların hesablanması üçün fərqli hüquqi əsaslar mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, torpaq vergisi torpağın mülkiyyətində və ya istifadəsində olmasından asılı olaraq hesablanır. Torpaq vergisi torpaq sahəsinə görə hər il sabit tədiyə şəklində müəyyən edilir və fiziki şəxslərin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan torpaqlar vergitutma obyektidir. Bu baxımdan torpaq sahəsi ilə bağlı vergi öhdəliyi yalnız həmin ərazidə evin və ya digər tikilinin olub-olmaması ilə müəyyənləşmir.Bununla yanaşı, torpaq vergisinin hesablanması üçün torpaq üzərində mülkiyyət və...
11 Sentyabr 2026, 09:00
Məhkəməsiz kredit borcuna görə maaşdan pul tutula bilər?
Bankdan kredit götürən şəxslər arasında belə bir vəziyyətlə qarşılaşanlar var: kredit borcu yaranır, bank borcun tutulması ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməyib, lakin müəyyən müddət sonra şəxsin iş yerinə icra orqanından məktub daxil olur və əməkhaqqından borcun tutulması tələb edilir. Bu zaman haqlı olaraq sual yaranır: məhkəmə qərarı olmadan əməkhaqqından pul tutulması necə mümkündür?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların izahına görə, Azərbaycan qanunvericiliyində müəyyən hallarda borcun məhkəmə qərarı olmadan da məcburi qaydada tutulmasına imkan verən mexanizm mövcuddur. Belə hallardan biri notarius tərəfindən aparılan icra qeydidir. Qanunvericiliyə əsasən, notarius müəyyən şərtlər daxilində borclunun pul öhdəliyi ilə bağlı icra qeydi apara və həmin sənədin...
10 Sentyabr 2026, 11:00
