Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslər daha tez pensiyaya çıxa bilərmi? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
Hüquq 11 Sentyabr 2026, 11:00
325
Əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərin pensiya hüquqları ilə bağlı cəmiyyətdə bir sıra suallar yaranır. Xüsusilə valideynlər onları maraqlandıran əsas məsələlərdən biri kimi uşağa qulluq etdikləri müddətin gələcəkdə pensiya stajına daxil edilib-edilmədiyini və daha erkən yaşda əmək pensiyasına çıxmaq imkanının olub-olmadığını soruşurlar.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının “Əmək pensiyaları haqqında” Qanununda əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslərlə bağlı xüsusi müddəalar mövcuddur. Qanunun 21-ci maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş qaydada orqanizmin funksiyalarının 81–100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxsə və ya əlilliyi olan uşağa, həmçinin 70 yaşına çatmış ahıla qulluq edilməsi müddəti sığorta stajına daxil edilir. Bu o deməkdir ki, qanunla müəyyən edilmiş qaydada rəsmiləşdirilən qulluq müddəti gələcəkdə şəxsin pensiya hüququ hesablanarkən nəzərə alına bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu müddətin staja daxil edilməsi üçün qulluq faktının müvafiq qaydada rəsmiləşdirilməsi vacibdir. Yəni şəxsin faktiki olaraq əlilliyi olan uşağa qulluq etməsi ilə yanaşı, bu vəziyyətin qanunvericilikdə müəyyən edilmiş qaydada təsdiqlənməsi tələb olunur. Bu baxımdan valideynlərin və digər qulluq edən şəxslərin məsələni əvvəlcədən rəsmiləşdirmələri gələcəkdə pensiya təyinatı zamanı həmin müddətin nəzərə alınması baxımından əhəmiyyətlidir.Bununla yanaşı, əlilliyi müəyyən edilmiş uşağı olan şəxslər üçün yaşa görə əmək pensiyasına daha erkən çıxmaqla bağlı da güzəşt nəzərdə tutulub. Qanunun 8-ci maddəsinə əsasən, əlilliyi müəyyən edilmiş uşağı olan qadınların və kişilərin, uşağın səkkiz yaşınadək sağ olması şərtilə, yaş həddi 5 il azaldılmaqla yaşa görə əmək pensiyası hüququ yaranır. Lakin kişilərə bu güzəşt yalnız qanunda göstərilən xüsusi hallarda, o cümlədən uşağın kişinin himayəsinə verilməsi ilə bağlı müəyyən edilmiş şərtlər olduqda tətbiq edilir.Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, söhbət sadəcə uşağa qulluq edən hər bir şəxsin avtomatik şəkildə beş il daha tez pensiyaya çıxmasından getmir. Bunun üçün qanunda müəyyən edilən şərtlər, o cümlədən uşağın əlilliyinin müəyyən edilməsi və uşağın səkkiz yaşınadək sağ olması ilə bağlı tələb nəzərə alınır. Eyni zamanda şəxsin yaşa görə əmək pensiyası hüququ üçün digər qanuni şərtləri də yerinə yetirməsi tələb olunur.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, əlilliyi olan uşağa qulluq edən şəxslər həm qulluq müddətinin sığorta stajına daxil edilməsi, həm də güzəştli pensiya yaşı ilə bağlı hüquqlarını əvvəlcədən araşdırmalıdırlar. Çünki bu iki məsələ bir-birindən fərqlənir: qulluq müddətinin sığorta stajına daxil edilməsi həmin dövrün pensiya hüququnun hesablanmasında nəzərə alınmasına imkan verir, 8-ci maddədə nəzərdə tutulan güzəşt isə müəyyən şərtlərlə yaş həddinin 5 il azaldılmasını nəzərdə tutur.
Həmçinin oxuyun
Bu səbəbdən əlilliyi olan uşağa qulluq edən valideyn və ya digər qanuni qulluq edən şəxslərin müvafiq dövlət qurumlarına müraciət edərək qulluq faktının rəsmiləşdirilməsi, həmin müddətin sığorta stajında nəzərə alınıb-alınmayacağını və gələcək pensiya hüququna təsirini dəqiqləşdirməsi tövsiyə olunur. Beləliklə, vətəndaş həm qanunla nəzərdə tutulan staj güzəştindən, həm də uyğun gəldiyi halda daha erkən pensiya yaşından yararlana bilər.
Yusif
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İşdən qanunsuz çıxarılan işçi nə etməlidir? – Hüquqşünaslardan AÇIQLAMA
Əmək müqaviləsinə işçinin iradəsi və razılığı olmadan xitam verildikdə, işçi hüquqlarının pozulduğunu hesab edirsə, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada işə bərpa olunmasını və pozulmuş hüquqlarının təmin edilməsini tələb edə bilər. Hüquqşünasların sözlərinə görə, belə hallarda ən vacib məqamlardan biri qanunla müəyyən edilmiş müraciət müddətini ötürməməkdir.Citypost.az xəbər verir ki,mütəxəssislər bildirirlər ki, işçi işdən azad edilməsinin qanunsuz və ya əsassız olduğunu düşünürsə, işə bərpa tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Əmək Məcəlləsinin 296-cı maddəsinə əsasən, fərdi əmək mübahisələri üzrə, qanunda ayrıca müddət nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən bir təqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət etməlidir. Hüququn pozulduğu...
11 Sentyabr 2026, 10:00
Çıxarışı olmayan evə əmlak vergisi tələb edilə bilərmi? – Hüquqşünasdan açıqlama
Bələdiyyələr tərəfindən vətəndaşlardan torpaq və əmlak vergisinin alınması ilə bağlı müəyyən məqamlar tez-tez qarışdırılır. Hüquqşünasların sözlərinə görə, torpaq vergisi ilə əmlak vergisi fərqli vergilərdir və onların hesablanması üçün fərqli hüquqi əsaslar mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, torpaq vergisi torpağın mülkiyyətində və ya istifadəsində olmasından asılı olaraq hesablanır. Torpaq vergisi torpaq sahəsinə görə hər il sabit tədiyə şəklində müəyyən edilir və fiziki şəxslərin mülkiyyətində və ya istifadəsində olan torpaqlar vergitutma obyektidir. Bu baxımdan torpaq sahəsi ilə bağlı vergi öhdəliyi yalnız həmin ərazidə evin və ya digər tikilinin olub-olmaması ilə müəyyənləşmir.Bununla yanaşı, torpaq vergisinin hesablanması üçün torpaq üzərində mülkiyyət və...
11 Sentyabr 2026, 09:00
Məhkəməsiz kredit borcuna görə maaşdan pul tutula bilər?
Bankdan kredit götürən şəxslər arasında belə bir vəziyyətlə qarşılaşanlar var: kredit borcu yaranır, bank borcun tutulması ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməyib, lakin müəyyən müddət sonra şəxsin iş yerinə icra orqanından məktub daxil olur və əməkhaqqından borcun tutulması tələb edilir. Bu zaman haqlı olaraq sual yaranır: məhkəmə qərarı olmadan əməkhaqqından pul tutulması necə mümkündür?Citypost.az xəbər verir ki, hüquqşünasların izahına görə, Azərbaycan qanunvericiliyində müəyyən hallarda borcun məhkəmə qərarı olmadan da məcburi qaydada tutulmasına imkan verən mexanizm mövcuddur. Belə hallardan biri notarius tərəfindən aparılan icra qeydidir. Qanunvericiliyə əsasən, notarius müəyyən şərtlər daxilində borclunun pul öhdəliyi ilə bağlı icra qeydi apara və həmin sənədin...
10 Sentyabr 2026, 11:00
Nikah pozulmayıb, amma ər-arvad ayrı yaşayır: Bu halda alınan əmlak bölünürmü?
Ər-arvad arasında rəsmi nikah hələ pozulmayıb, lakin tərəflər uzun müddətdir ayrı yaşayır, ailə təsərrüfatı faktiki olaraq ayrılıb. Belə vəziyyətdə tərəflərdən birinin nikah davam etdiyi müddətdə öz adına mənzil, ev, avtomobil və ya digər əmlak alması həmin əmlakın boşanma zamanı mütləq şəkildə bölünməsi deməkdirmi?Citypost.az-ın məlumatına görə, Azərbaycan qanunvericiliyində ümumi qayda ondan ibarətdir ki, nikah müddətində ər-arvadın əldə etdiyi əmlak, əgər nikah müqaviləsində və ya tərəflər arasında başqa razılaşmada fərqli qayda müəyyən edilməyibsə, onların ümumi birgə mülkiyyəti hesab olunur. Əmlakın yalnız ər və ya arvadın adına rəsmiləşdirilməsi də onu avtomatik olaraq həmin şəxsin şəxsi mülkiyyətinə çevirmir. Lakin qanunvericilikdə ayrıca mühüm istisna da...
10 Sentyabr 2026, 10:00
Vəkil Azər Hüseynli: “Mediasiyada tərəflərin azadlığı mütləq deyil”
Mediasiya könüllülük və sərbəstlik prinsipləri üzərində qurulsa da, tərəflərin azadlığı mütləq deyil və qanunla müəyyən edilmiş çərçivələrlə məhdudlaşır.Citypost.az xəbər verir ki, Vəkil Azər Hüseynli bu sahədə mediator və vəkillərin üzərinə ciddi məsuliyyət düşdüyünü bildirib.Onun sözlərinə görə, barışıq sazişi qanuni olmalı, tərəflər razılaşmaya istədikləri hər hansı şərti daxil edə bilməməlidirlər. Sazişin şərtləri imperativ qanun normalarına zidd olmamalı, ictimai qaydaya və mənəviyyata zidd fəaliyyətləri ehtiva etməməli, üçüncü şəxslərin hüquq və qanuni mənafelərini pozmamalıdır.Vəkil qeyd edib ki, mediator yalnız tərəfləri dinləyən şəxs deyil, həm də prosesin qanuniliyinin qorunmasına cavabdeh olan tərəfdir. Mediator tərəflərin razılaşdığı şərtlərin qanuna uyğun və icra edilə bilən olub-olmadığını qiymətləndirməli,...
10 Sentyabr 2026, 09:38
Ərinin pensiyası tənha həyat yoldaşına qala bilərmi? – Hüquqi AÇIQLAMA
Həyat yoldaşını itirən şəxslərin ən çox maraqlandığı məsələlərdən biri mərhum ər və ya arvadın pensiyasından yararlanmağın mümkün olub-olmamasıdır. Qanunvericilikdə bu məsələ “ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası” anlayışı ilə tənzimlənir. Lakin həyat yoldaşının vəfat etməsi avtomatik olaraq onun pensiyasının digər həyat yoldaşına keçməsi demək deyil. Bunun üçün qanunda müəyyən edilmiş şərtlər mövcud olmalıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, “Əmək pensiyaları haqqında” Qanuna əsasən, vəfat etmiş şəxsin əri və ya arvadı müəyyən hallarda ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası almaq hüququna malikdir. Belə hüquq ər və ya arvad pensiya yaşına çatdıqda, yaxud orqanizmin funksiyalarının 61-80 faiz və ya 81-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən...
10 Sentyabr 2026, 09:00
