Dövr etməyən köhnə dollarları harda dəyişmək olar? – Bankların zədəli əskinas qaydaları

Bakıda və regionlarda bir çox vətəndaşın qarşılaşdığı ən böyük maliyyə problemlərindən biri tədavüldə az istifadə olunan, köhnə buraxılışlı və ya zədələnmiş xarici valyutaların, xüsusən də dollarların dəyişdirilməsidir. Xüsusilə 1996-cı və ya 2006-cı illərə qədər çap olunmuş, xalq arasında "ağ dollar" kimi tanınan köhnə əskinaslar, eləcə də üzərində mürəkkəb ləkəsi, cırığı, kəsilmiş hissəsi və ya nəmlənmə izi olan pullar nağdlaşdırma zamanı ciddi çətinlik yaradır. Bir çox insanlar bu cür pulları harada və hansı şərtlərlə dəyişə biləcəklərini, bankların bu prosesdə tətbiq etdiyi rəsmi qaydaları dəqiq bilmirlər.

Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının qaydalarına əsasən, ölkə ərazisində fəaliyyət göstərən kommersiya bankları tədavülə yararsız və ya zədələnmiş xarici valyutaları qəbul etmək hüququna malikdir. Lakin milli valyuta olan manatdan fərqli olaraq, xarici valyutalarda bankların qəbul şərtləri vər Komissiya haqqı tətbiqi tamamilə həmin bankın daxili siyasətindən asılıdır. Mərkəzi Bank milli valyutanı pulsuz və komissiyasız dəyişməyi öhdəlik kimi qoysa da, xarici valyutada banklar göstərdikləri inkassasiya və xaricə göndərilmə xidmətinə görə xüsusi xidmət haqqı tutur. Məhz bu səbəbdən zədəli və ya köhnə dolları dəyişmək üçün ilk növbədə iri kommersiya banklarının baş ofislərinə və ya mərkəzi filiallarına müraciət etmək lazımdır.

Bankların zədəli əskinaslarla bağlı tətbiq etdiyi qaydalar pulların zədələnmə dərəcəsinə görə bir neçə kateqoriyaya bölünür. Əgər dolların üzərində kiçik mürəkkəb ləkəsi, xırda cırıq, kənarlarında xəfif sürtünmə və ya kiçik möhür izi varsa, bəzi banklar bu əskinasları adi məzənnə ilə və ya minimum komissiya (adətən 2 faizdən 5 faizədək) tutmaqla qəbul edirlər. Lakin pulun yarısından çoxu yanmış, cırılaraq lentlə yapışdırılmış, üzərindəki seriya nömrəsi oxunmaz hala gəlmiş və ya kimyəvi maddəyə Məruz qalmışdırsa, proses daha mürəkkəb inkassasiya proseduruna keçir. Bu zaman bank pulu dərhal dəyişmir, onu ekspertizaya götürür və ABŞ-ın Federal Ehtiyat Sisteminə göndərərək təsdiq gözləyir. Bu proses aylarla çəkə bilər və tutulan komissiya haqqı 10 faizdən 20 faizədək yüksələ bilsin.

Köhnə buraxılışlı, lakin heç bir fiziki zədəsi olmayan ("ağ dollarlar") əskinaslara gəldikdə isə, hüquqi olaraq bu pullar ABŞ dövləti tərəfindən hələ də rəsmi tədavül vasitəsi sayılır. Lakin yerli valyutadəyişmə məntəqələri və bəzi özəl banklar riskləri bəhanə edərək bu pulları ya qəbul etməkdən imtina edir, ya da daha aşağı məzənnə ilə götürməyə çalışırlar. Ekspertlər bildirirlər ki, vətəndaşlar köhnə vər ya zədəli dollarları nağdlaşdırmaq üçün ilk növbədə həmin bankda valyuta hesabı açaraq pulu hesaba mədaxil etməyə və ya kart hesabına yerləşdirməyə cəhd göstərə bilərlər. Bir çox hallarda bank terminalları və ya kassalar fiziki zədəsi kəskin olmayan köhnə pulları hesaba qəbul edir. Alternativ olaraq, xaricə səfər edən şəxslər bu cür köhnə buraxılışlı dollarları beynəlxalq hava limanlarında və ya ABŞ dollarının birbaşa tədavüldə olduğu ölkələrdə heç bir komissiya ödəmədən rahatlıqla xərcləyə və ya dəyişə bilərlər.

Səkinə Yusifova/Citypost.az

Həmçinin oxuyun

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?