Düyünü bişirməzdən əvvəl neçə dəfə yumaq lazımdır?
Qurman 10 Avqust 2026, 15:15
394
Azərbaycan mətbəxinin tacı sayılan plovun və ya müxtəlif düyü xörəklərinin mükəmməl alınması — düyünün dənə-dənə tökülməsi bilavasitə onun bişirilməzdən əvvəlki hazırlıq mərhələsindən asılıdır. Bir çox evdar qadın düyünü sadəcə bir dəfə sudan keçirməklə kifayətləndiyi halda, digərləri onu saatlarla suda saxlayır. Kulinariya ustaları və qida kimyası üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, düyünün tərkibindəki nişasta balansını doğru tənzimləmək xörəyin həm dadı, həm də vizual görünüşü üçün həlledici məqamdır.
Citypost.az xəbər verir ki, düyü dənələrinin üzərində emal və daşınma zamanı yaranan sərbəst amiloza və amilopektin nişasta təbəqəsi toplanır. Əgər düyü yuyulmadan və ya az yuyularaq qazana atılarsa, həmin xarici nişasta qatı qaynar su ilə birləşərək yapışqanlı bir kütlə (xəmirvari tekstura) əmələ gətirir. Nəticədə düyülər bir-birinə yapışır vər tək-tək tökülən plov əvəzinə lət halına gəlmiş xörək alınır.
Bazardan və ya marketdən alınan düyünü bişirməzdən öncə ən azı 3, ideal halda isə 4-5 dəfə soyuq su ilə yumaq lazımdır. Yuma prosesinin yetərli olduğunu anlamaq üçün əsas göstərici düyünün üzərinə tökülən suyun rəngidir. İlk yuyulmada su süd kimi bəyaz vər bulanıq olur. Su tamamilə şəffaf görünənədək düyünü ovucların arasında həddən artıq sıxmadan, zərif hərəkətlərlə yaxalamaq tələb olunur.
Bununla belə, nişastanı tamamilə yox etmək də doğru deyildir. Həddən artıq sürtərək və dəfələrlə istidən-istiyə salaraq yumaq düyünün daxili strukturunu zədələyir, dənələrin bişərkən sınmasına vər formasını itirməsinə gətirib çıxarır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, 4-5 dəfə şəffaf su çıxanadək yuyulduqdan sonra düyünü 20-30 dəqiqə ilıq, duzlu suda saxlamaq dənələrin daxilindəki nişastanı sabitləşdirir, onun bişərkən daha yaxşı uzanmasını və dənə-dənə qalmasını təmin edir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Qızartma edərkən yağın sıçramamasının yolu: Tavaya atılacaq 1 çimdik maddə
Mətbəxdə ət, kartof və ya tərəvəz qızardarkən hər birimizin qarşılaşdığı ən böyük çətinliklərdən biri tavadan ətrafa sıçrayan qaynar yağ damcılarıdır. Bu hal həm dəri üstündə ağrılı yanıqlara yol açır, həm də sobanın və ətrafdakı səthlərin kəskin şəkildə kirlənməsinə səbəb olur. Bir çox insan yağın sıçramasının qarşısını almaq üçün tavanın qapağını örtməyə çalışır, lakin bu zaman qapaqda toplanan buxar damcıları yenidən yağa düşərək vəziyyəti daha da pisləşdirir. Kulinariya mütəxəssislərinin və təcrübəli ev dar xanımlarının istifadə etdiyi sadə bir fiziki-kimyəvi üsul isə bu problemi kökündən həll edir: qızğın yağa bir çimdik adi duz və ya un əlavə etmək.Citypost.az xəbər verir ki, yağın...
07 Avqust 2026, 16:15
Dondurulmuş əti isti suda açmaq niyə təhlükəlidir?
Mətbəxdə vaxta qənaət etmək məqsədilə dondurucudan çıxarılan əti tez əritmək üçün müraciət olunan ən yayğın metodlardan biri onu isti və ya qaynar suya qoymaqdır. İlk baxışda işi sürətləndirən rahat kulinariya fəndi kimi görünən bu addım, mikrobiologiya və qida təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin rəyinə görə, ağır qida zəhərlənmələrinə yol açan ən riskli məişət xətalarından biridir. İsti su ilə kontakt zamanı ətin səthində mikroorqanizmlərin çoxalması üçün ideal mühit yaranır.Citypost.az xəbər verir ki, bu təhlükənin əsas səbəbi qida təhlükəsizliyində "təhlükəli temperatur zonası" kimi qəbul edilən 4°C və 60°C arası diapozondur. Dondurulmuş ət isti suya qoyulduqda onun xarici təbəqəsi çox sürətlə qızır və temperaturu dərhal bu...
07 Avqust 2026, 12:21
Əti bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdır? – Qida təhlükəsizliyi haqqında yayılmış yanlışlıq
Mətbəxdə nəsil-nəsil ötürülən və təmizlik rəmzi sayılan vərdişlərdən biri də çiy əti bişirməzdən öncə su altında yumaqdır. Əksəriyyətimiz elə zənn edirik ki, əti krantın altında yaxalamaqla üzərindəki mikrob və bakteriyaları təmizləyir, yeməyi daha gigiyenik hala gətiririk. Lakin daxili və xarici qida təhlükəsizliyi agentliklərinin, mikrobioloqların birgə rəyi bunun tam əksini deyir: çiy əti yumaq fayda vermək bir yana, mətbəxdə kütləvi bakteriya yayılmasına zəmin yaradan ən təhlükəli vərdişlərdən biridir.Citypost.az xəbər verir ki, məsələnin mahiyyəti mikroskopik səviyyədə baş verən fiziki prosesdə gizlənir. Çiy qırmızı ətin, xüsusilə də toyuq ətinin səthində Campylobacter və Salmonella kimi kəskin mədə-bağırsaq zəhərlənmələrinə yol açan zərərli mikroorqanizmlər məskən salır....
06 Avqust 2026, 22:06
Kofeyə süd qatanda antioksidantlar yox olur?
Səhər saatlarında bir fincan kofe içmək milyonlarla insanın əvəzolunmaz gündəlik ritualıdır. Qara kofenin tünd və acı dadını yumşaltmaq, daha kremli bir tekstura əldə etmək üçün ona süd əlavə etmək də bir o qədər geniş yayılıb. Lakin sağlamlıq və qidalanma dairələrində illərdir cavabı mübahisə doğuran vacib bir sual var: Kofeyə süd qatdıqda onun tərkibindəki faydalı antioksidantlar neytrallaşır və yox olurmu? Qida kimyaçıları və molekulyar biologiya mütəxəssislərinin aparıcı tədqiqatları bu suala aydınlıq gətirərək, kofe və südün molekulyar səviyyədəki qarşılıqlı təsirini ortaya qoyur.Citypost.az xəbər verir ki, kofe təbiətdə xlorogen turşusu (CGA) başda olmaqla, polifenollar adlanan güclü antioksidantlarla ən zəngin qidalardan biridir. Bu antioksidantlar...
06 Avqust 2026, 10:26
Restoranda "Təzə balıq" sifariş edərkən bu detala baxın: Şeflərin gizlətdiyi test
Restoranda dəniz məhsulları yemək xüsusi bir həzz olsa da, menyuda "günlük təzə balıq" yazısı hər zaman reallığı əks etdirmir. Bir çox restoranlar həftələrlə dondurucuda qalmış və ya təravətini itirməyə başlamış balıqları xüsusi ədviyyatlar, souslar və təqdimat üsulları ilə "təzə" kimi təqdim etməkdə ustalaşıblar. Lakin peşəkar mətbəx sirrlərini bilən şeflərin tətbiq etdiyi sadə bir test sayəsində masanıza gələn balığın həqiqətən təzə, yoxsa dondurulub yenidən əridilmiş olduğunu saniyələr ərzində təyin edə bilərsiniz.Citypost.az xəbər verir ki, restoran masasında balığın təravətini yoxlamağın ən etibarlı metodu onun gözlərinə, qəlsəmələrinə və ən əsası ətin elastikliyinə (toxuma testinə) diqqət yetirməkdir. Əgər balıq bütöv halda bişirilib təqdim olunubsa,...
05 Avqust 2026, 18:28
Qəhvə dənələrinin üzərindəki yağ nəyi göstərir? – Keyfiyyət, yoxsa köhnəlmə əlaməti?
Qəhvə həvəskarlarının və mütəxəssislərin tez-tez mübahisə etdiyi, istehlakçıların isə mağaza rəflərində ən çox diqqət yetirdiyi məqamlardan biri qəhvə dənələrinin üzərindəki parlaq, yağlı təbəqədir. Çox vaxt bu parlaq görünüş qəhvənin daha təravətli, zəngin və tünd dada malik olmasının göstəricisi kimi qəbul edilir. Lakin qida kimyası və qəhvə qovurma (roasting) sənətinin təhlili göstərir ki, dənələrin səthindəki yağ heç də hər zaman yüksək keyfiyyət mənasına gəlmir; əksinə, bəzən köhnəlmə və ya yanlış qovrulma əlaməti ola bilər.Citypost.az xəbər verir ki, qəhvə dənəsinin daxilində təbii efir yağları və lipidlər mövcuddur. Çiy qəhvə dənəsində bu yağlar hüceyrə daxilində gizli qalır. Qəhvə qovrulmağa başladıqda temperaturun təsirindən dənənin...
05 Avqust 2026, 16:48
