Göbələyi bişirməzdən əvvəl su ilə yumaq olar? – Dadını və quruluşunu dəyişən vərdiş
Qurman 11 Avqust 2026, 08:46
427
Mətbəxdə ən çox istifadə olunan ərzaqlardan biri olan göbələyin hazırlanması zamanı bir çox insanın etdiyi ən böyük səhvlərdən biri onu bişirməzdən əvvəl bol su ilə yumaqdır. İlk baxışdan göbələyin üzərindəki torpaq və çirk qalıqlarını təmizləmək üçün onu suyun altına tutmaq tamamilə təbii və gigiyenik bir addım kimi görünə bilər. Lakin kulinariya mütəxəssisləri və peşəkar aşpazlar xəbərdarlıq edirlər ki, göbələyi suda yumaq onun həm özünəməxsus dadını, həm də bişmə zamanı xırçıldayan toxumasını (teksturasını) tamamilə məhv edən ən zərərli vərdişdir.
Citypost.az xəbər verir ki, bu halın biologiya və kulinariya baxımından çox sadə bir izahı var: göbələk quruluşca süngər kimidir və məsaməli daxili struktura malikdir. Məhsul su ilə təmasda olduğu anda həmin suyu sürətlə özünə hopdurur və daxilində böyük miqdarda rütubət toplayır. Nəticədə tavaya və ya qazana atılan göbələk qızarmaq və qovrulmaq əvəzinə, öz hopdurduğu suyu xaric etməyə başlayır və faktiki olaraq öz suyunda pörtlənir. Bu zaman göbələyin o məşhur, iştahaaçan qızılı qabığı əmələ gəlmir, məhsul rezin kimi bərkiyir, suyunu itirdiyi üçün dərin göbələk ətri vər dadı tamamilə itir.
Göbələyi zərərli mikroblardan və torpaq hissəciklərindən təmizləmək üçün onu suda boğmaq əvəzinə tam fərqli üsullardan istifadə edilməlidir. İdeal təmizləmə qaydası göbələyin üzərini nəmli xüsusi mətbəx dəsfmalı və ya kağız dəsfmalla silməkdir. Əgər göbələyin üzərindəki torpaq qatı çoxdursa, yumşaq fırça vasitəsilə onu təmizləmək və ya ən üst nazik qabığını bıçaqla yüngülcə soymaq tövsiyə olunur. Əgər göbələyi mütləq sudan keçirmək məcburiyyətində qalsanız, bunu yalnız bişirməzdən bir neçə saniyə əvvəl, çox sürətli şəkildə edib, dərhal kağız dəsfmalla tam qurulamaq lazımdır.
Bundan əlavə, göbələyi bişirərkən tavanı həddən artıq doldurmamaq və duzu ən son mərhələdə əlavə etmək vacibdir. Çünki duz göbələyin daxilindəki təbii şirəni vaxtından əvvəl çölə çıxarır və onun tavada qızarmasına mane olur. Düzgün təmizlənmiş və yüksək odda, az miqdarda kərə və ya zeytun yağında sürətlə qızardılmış göbələk öz şirəsini daxilində saxlayaraq süfrələrinizə mükəmməl tat və ətir bəxş edəcəkdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Şorbanın duzu artıq olubsa nə etməli? – Dadını pozmadan duzu çəkən 2 təbii məhsul
Mətbəxdə yemək hazırlayarkən əlinizdən duz dağılması və ya qapağın anidən açılaraq qazana bol duz tökülməsi hər birimizin başına gələ biləcək ən adi kulinariya qəzalarındandır. Xüsusilə saatlarla əmək sərf edib bişirdiyiniz dadlı bir şorbanın şorlaşması "bütün yemək zay oldu" hissi yarada bilər. Lakin qazanı tökməyə və ya içinə su əlavə edib şorbanın konsistentliyini və dadını durulaşdırmağa tələsməyin. Mətbəxdə hər zaman əl altında olan 2 sadə təbii məhsulla duzun artığını süngər kimi çəkmək mümkündür.Citypost.az xəbər verir ki, şorbanın dadını və kütləsini dəyişmədən duzunu normaya salan ən effektli 2 xilaskar bunlardır:Kartof yüksək nişasta tərkibinə görə duzu özünə çəkməkdə mükəmməl təbii absorbentdir. Çiy kartofun...
10 Avqust 2026, 21:29
Evdə hazırlanan turşuların xarab olmaması üçün duz və sirkə nisbəti necə olmalıdır?
Payız mövsümünün gəlişi ilə evlərdə qışa tədarük çərçivəsində xiyar, pomidor, bibər və kələm turşularının bağlanması prosesi kütləvi hal alır. Lakin bir çox evdar qadının qarşılaşdığı ən böyük xəyal qırıqlığı bankaların yumşalması, suyunun bulanması və ya məhsulun kiflənərək xarab olmasıdır. Kulinariya mütəxəssisləri və təcrübəli qida texnoloqları bildirirlər ki, uzunömürlü, xırçıldayan və sağlam turşunun əsas sirri düzgün seçilmiş duz, sirkə və su proporsiyasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, turşunun xarab olmasının qarşısını alan kimyəvi mexanizm turşuluq (pH) dərəcəsi və duz konsentrasiyasıdır. Məhsulun daxilində zərərli bakteriyaların və kifin çoxalmaması üçün duzlu su məhlulu (şoraba) müəyyən standartlara cavab verməlidir.Uğurlu turşu üçün riayət edilməsi vacib olan əsas...
10 Avqust 2026, 17:41
Düyünü bişirməzdən əvvəl neçə dəfə yumaq lazımdır?
Azərbaycan mətbəxinin tacı sayılan plovun və ya müxtəlif düyü xörəklərinin mükəmməl alınması — düyünün dənə-dənə tökülməsi bilavasitə onun bişirilməzdən əvvəlki hazırlıq mərhələsindən asılıdır. Bir çox evdar qadın düyünü sadəcə bir dəfə sudan keçirməklə kifayətləndiyi halda, digərləri onu saatlarla suda saxlayır. Kulinariya ustaları və qida kimyası üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, düyünün tərkibindəki nişasta balansını doğru tənzimləmək xörəyin həm dadı, həm də vizual görünüşü üçün həlledici məqamdır.Citypost.az xəbər verir ki, düyü dənələrinin üzərində emal və daşınma zamanı yaranan sərbəst amiloza və amilopektin nişasta təbəqəsi toplanır. Əgər düyü yuyulmadan və ya az yuyularaq qazana atılarsa, həmin xarici nişasta qatı qaynar su ilə birləşərək...
10 Avqust 2026, 15:15
Qızartma edərkən yağın sıçramamasının yolu: Tavaya atılacaq 1 çimdik maddə
Mətbəxdə ət, kartof və ya tərəvəz qızardarkən hər birimizin qarşılaşdığı ən böyük çətinliklərdən biri tavadan ətrafa sıçrayan qaynar yağ damcılarıdır. Bu hal həm dəri üstündə ağrılı yanıqlara yol açır, həm də sobanın və ətrafdakı səthlərin kəskin şəkildə kirlənməsinə səbəb olur. Bir çox insan yağın sıçramasının qarşısını almaq üçün tavanın qapağını örtməyə çalışır, lakin bu zaman qapaqda toplanan buxar damcıları yenidən yağa düşərək vəziyyəti daha da pisləşdirir. Kulinariya mütəxəssislərinin və təcrübəli ev dar xanımlarının istifadə etdiyi sadə bir fiziki-kimyəvi üsul isə bu problemi kökündən həll edir: qızğın yağa bir çimdik adi duz və ya un əlavə etmək.Citypost.az xəbər verir ki, yağın...
07 Avqust 2026, 16:15
Dondurulmuş əti isti suda açmaq niyə təhlükəlidir?
Mətbəxdə vaxta qənaət etmək məqsədilə dondurucudan çıxarılan əti tez əritmək üçün müraciət olunan ən yayğın metodlardan biri onu isti və ya qaynar suya qoymaqdır. İlk baxışda işi sürətləndirən rahat kulinariya fəndi kimi görünən bu addım, mikrobiologiya və qida təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin rəyinə görə, ağır qida zəhərlənmələrinə yol açan ən riskli məişət xətalarından biridir. İsti su ilə kontakt zamanı ətin səthində mikroorqanizmlərin çoxalması üçün ideal mühit yaranır.Citypost.az xəbər verir ki, bu təhlükənin əsas səbəbi qida təhlükəsizliyində "təhlükəli temperatur zonası" kimi qəbul edilən 4°C və 60°C arası diapozondur. Dondurulmuş ət isti suya qoyulduqda onun xarici təbəqəsi çox sürətlə qızır və temperaturu dərhal bu...
07 Avqust 2026, 12:21
Əti bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdır? – Qida təhlükəsizliyi haqqında yayılmış yanlışlıq
Mətbəxdə nəsil-nəsil ötürülən və təmizlik rəmzi sayılan vərdişlərdən biri də çiy əti bişirməzdən öncə su altında yumaqdır. Əksəriyyətimiz elə zənn edirik ki, əti krantın altında yaxalamaqla üzərindəki mikrob və bakteriyaları təmizləyir, yeməyi daha gigiyenik hala gətiririk. Lakin daxili və xarici qida təhlükəsizliyi agentliklərinin, mikrobioloqların birgə rəyi bunun tam əksini deyir: çiy əti yumaq fayda vermək bir yana, mətbəxdə kütləvi bakteriya yayılmasına zəmin yaradan ən təhlükəli vərdişlərdən biridir.Citypost.az xəbər verir ki, məsələnin mahiyyəti mikroskopik səviyyədə baş verən fiziki prosesdə gizlənir. Çiy qırmızı ətin, xüsusilə də toyuq ətinin səthində Campylobacter və Salmonella kimi kəskin mədə-bağırsaq zəhərlənmələrinə yol açan zərərli mikroorqanizmlər məskən salır....
06 Avqust 2026, 22:06
