Göz təzyiqinin (Qlaukoma) gizli əlamətləri: Ağrısız başlayan görmə itkisi
Tibb 10 Avqust 2026, 08:00
402
Səssiz və hiss olunmadan irəliləyən xəstəliklər arasında görmə qabiliyyətini bərpaolunmaz dərəcədə məhv edən ən təhlükəli patologiyalardan biri qlaukomadır. Xalq arasında "göz təzyiqi" və ya "qara su" kimi tanınan bu xəstəlik ilk mərhələlərdə heç bir ağrı, qızartı və ya kəskin narahatlıq yaratmadığı üçün uzun müddət diaqnozsuz qalır. Oftalmoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, vaxtında aşkar edilməyən göz təzyiqi göz sinirinin tədricən sıxılaraq atrofiyaya uğramasına və nəticədə tam korluğa gətirib çıxarır.
Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji baxımdan gözün daxilində daimi olaraq xüsusi bir maye sirkulyasiya edir. Bu mayenin istehsalı ilə gözü tərk etməsi arasında balans pozulduqda — daxili kanalcıqlar tutulduqda — gözün daxilindəki təzyiq yüksəlməyə başlayır. Yaranan fiziki təzyiq birbaşa gözün arxa hissəsində yerləşən və vizual görüntüləri beynə ötürən görmə sinirinə güclü gərginlik salır. Açıqbucaqlı qlaukoma zamanı bu proses il yarımla, hətta illərlə heç bir fiziki ağrı vermədən davam edir.
Göz təzyiqinin ilkin və gizli əlamətlərini ayırd etmək çətin olsa da, aşağıdakı xırda dəyişikliklərə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır:
Xəstəlik ilk növbədə mərkəzi görməni deyil, ətraf (periferik) görməni zədələyir. İnsan qarşısını aydın görsə də, yanındakı əşyaları sezməkdə çətinlik çəkir və elə bil ki, dar bir borunun içindən baxır. Axşam saatlarında lampalara, maşın işıqlarına və ya süni işıq mənbələrinə baxarkən onların ətrafında göyqurşağına bənzər rəngli halqaların (nimb) yaranması göz daxili təzyiqin artmasından xəbər verir.
Oyanarkən gözlərin önündə müvəqqəti duman qatının olması, əşyaların konturlarının yayılması. İşıqlı məkandan qaranlıq otağa keçdikdə gözlərin mühitə adaptasiya olunma müddətinin kəskin uzanması. Xüsusilə gərgin iş günündən sonra göz yuvasında və ya alın nahiyəsində yüngül sıxılma və ağırlıq hissinin olması.
40 yaşdan yuxarı şəxslər, ailəsində qlaukoma xəstəliyi olanlar, şəkərli diabetdən və ya yüksək arterial təzyiqdən əziyyət çəkənlər yüksək risk qrupuna daxildir.
Qlaukoma zamanı məhv olmuş görmə siniri hüceyrələrini bərpa etmək müasir təbabətdə mümkün deyildir. Lakin xəstəlik erkən mərhələdə aşkarlanarsa, xüsusi göz damcıları, lazer və ya cərrahi müdaxilə ilə göz daxili təzyiqi normaya salmaq və qalan görmə qabiliyyətini ömürlük qoruyub saxlamaq mümkündür. Məhz bu səbəbdən ilbəil heç bir şikayət olmasa bile, ildə ən azı bir dəfə oftalmoloji müayinədən keçərək göz təzyiqini ölçdürmək görmə sağlamlığınız üçün hayati əhəmiyyət kəsb edir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Diş fırçasını neçə aydan bir dəyişmək lazımdır? – Təmiz görünən fırçada toplanan mikroskopik təhlükə
Ağız və diş sağlığına diqqət yetirənlərin böyük əksəriyyəti gün ərzində iki dəfə diş təmizləməyə vərdiş etsə də, istifadə olunan gigiyenik vasitənin — diş fırçasının istifadə müddətinə yetərincə önəm vermir. Hətta zahirən tamamilə təmiz, tükcükləri eybəcərləşməmiş görünən bir fırça belə, müəyyən müddətdən sonra dişlərinizi qorumaq əvəzinə, ağız boşluğuna milyonlarla mikrob daşıyan infeksiya ocağına çevrilə bilər. Stomatoloqlar və mikrobioloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, fırçanın vaxtında yenilənməməsi diş əti xəstəliklərindən tutmuş, kariesin sürətlə yayılmasına qədər bir çox ciddi fəsadlara yol açır.Citypost.az xəbər verir ki, Dünya Stomatoloqlar Assosiasiyasının və tibb mütəxəssislərinin ümumi rəyinə əsasən, diş fırçası ən geci 2-3 aydan bir mütləq yenisi ilə əvəz...
07 Avqust 2026, 15:27
Yeməkdən dərhal sonra uzanmaq mədəyə necə təsir edir? – Reflüksün əsas yaranma səbəbi
Xüsusilə doyumlu və ağır şam yeməyindən sonra diqqəti çəkən ilk istək adətən divanda uzanmaq və ya dərhal yatağa keçib dincəlmək olur. Lakin mədə-bağırsaq xəstəlikləri üzrə mütəxəssislər və qastroenteroloqlar bildirirlər ki, yeməkdən dərhal sonra bədəni üfüqi vəziyyətə gətirmək həzm sisteminin təbii iş mexanizmini köklü şəkildə pozur. Bu zərərli vərdiş günümüzdə geniş yayılan, qida borusunun yanması və göynəməsi ilə müşayiət olunan gastroezofageal reflüks xəstəliyinin (GERD) ən əsas səbəblərindəndir.Citypost.az xəbər verir ki, anatomik baxımdan insan mədəsi qidaları həzm etmək üçün güclü hidroxlorid turşusu və fermentlər ifraz edən xüsusi bir orqandır. Qida borusu ilə mədənin birləşdiyi yerdə isə "sfinkter" adlanan, yalnız qida aşağı keçərkən...
07 Avqust 2026, 10:00
Qan analizi verməzdən əvvəl su içmək olarmı? – Nəticəni dəyişən nüanslar
Tibbi müayinələrdən keçərkən demək olar ki, hər birimizin qarşılaşdığı ilk tələb qan analizlərini səhər acqarına verməkdir. Lakin bir çox pasiyentin tərəddüd etdiyi və tez-tez yanlış anladığı mühüm bir sual var: Acqarına olmaq su içməyi də qadağan edir, yoxsa sadəcə qida qəbuluna şamil olunur? Həkimlər və laboratoriya mütəxəssisləri bildirirlər ki, prosedurdan əvvəl qəbul edilən suyun miqdarı və növü analizlərin dəqiqliyinə birbaşa təsir edən, nəticələri süni şəkildə dəyişə bilən kritik bir nüansdır.Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji baxımdan analizdən öncə sadə, qazsız və əlavəsiz su içmək nəinki olar, hətta bir çox halda zəruridir. Orqanizm susuz qaldıqda (dehidratasiya baş verdikdə) qanın plazma hissəsi azalırvə...
07 Avqust 2026, 09:35
Telefonun ekranına baxarkən boyun ağrıları: "Rəqəmsal duruş" pozuntusundan necə qorunmalı?
Müasir dövrdə smartfon və planşetlərin gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi insan sağlamlığında yeni bir tibbi problemin — "rəqəmsal boyun" (text neck) sindromunun sürətlə yayılmasına səbəb olub. Çoxumuz gün ərzində saatlarla telefon ekranına baxarkən başımızı irəli və aşağı əyirik. İlk baxışda sadə bir duruş vərdişi kimi görünən bu hal əslində onurğanın boyun şöbəsinə normadan dəfələrlə artıq yük salır. Nevroloqlar və ortopedlər xəbərdarlıq edirlər ki, uzun müddət davam edən bu pozuntu xroniki ağrılara, qamətin deformatisiyasına və hətta fəqərəarası disklərin vaxtından əvvəl yeyilməsinə gətirib çıxarır.Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji nöqtəyi-nəzərdən insan başının orta çəkisi neytral (düz) vəziyyətdə təxminən 4,5–5,5 kiloqram təşkil edir. Lakin...
07 Avqust 2026, 08:33
Səhər acqarına çay və qəhvə içmək: Mədə şirəsinin tarazlığını pozan vərdiş
Səhər yuxudan oyanan kimi ilk iş olaraq bir fincan tünd çay və ya ətirli qəhvə içmək müasir insanın ən geniş yayılmış gündəlik rutinlərindən biridir. Çox vaxt bu vərdiş gümrahlaşmaq, yuxunu dağıtmaq və günə enerjili başlamaq üçün ən sürətli yol kimi görülür. Lakin qastroenteroloqlar və dietoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, hələ heç nə yemədən, tamamilə boş mədəyə kofeinli içkilər qəbul etmək həzm sisteminin, xüsusilə də mədə şirəsinin təbii pH balansını köklü şəkildə pozan zərərli bir vərdişdir.Citypost.az xəbər verir ki, fizioloji baxımdan səhər saatlarında mədə artıq uzunmüddətli ac qaldığı üçün daxilində müəyyən qədər təbii mədə turşusu (hidroxlorid turşusu) toplanır. Bu vəziyyətdə mədəyə kofein,...
06 Avqust 2026, 20:25
Gecə saatlarında qan təzyiqinin düşməsi nəyi göstərir?
İnsan orqanizmi günün 24 saatı boyunca bioloji ritmlərə (sirkad ritmlər) uyğun şəkildə fəaliyyət gösterir. Bu ritmlərin ən vacib göstəricilərindən biri də qan təzyiqinin (təzyiqin) sutka ərzindəki dəyişmə dinamikasıdır. Sağlam bir insanda gecə yuxusu zamanı bədənin istirahət rejiminə keçməsi, sinir sisteminin sakitləşməsi və metabolizmin yavaşlaması nəticəsində qan təzyiqinin gündüz göstəriciləri ilə müqayisədə bir qədər aşağı düşməsi tamamilə təbii və gözlənilən bir fizioloji prosesdir. Kardiologiya elmində bu təbii azalma "dipping" (gecə enməsi) fenomeni adlanır və sağlam ürək-damar sisteminin əsas göstəricilərindən biri hesab olunur.Citypost.az xəbər verir ki, kardioloqların rəyinə görə, gecə saatlarında arteriyal təzyiqin gündüzki göstəricilərdən təxminən 10% ilə 20% arasında düşməsi normadır....
06 Avqust 2026, 12:32
