Bal arısı niyə sancdıqdan sonra ölür? – Təbiətin ən qəribə müdafiə mexanizmlərindən biri  

Təbiətdə elə canlılar var ki, öz koloniyasını və ya yuvasını qorumaq üçün həyatını belə qurban verir. Bal arıları da bunun ən maraqlı nümunələrindən biridir. Bir çox insan bilir ki, bal arısı insanı sancdıqdan sonra ölür. Lakin maraqlı məqam budur ki, arının ölümü təsadüfi hadisə deyil, onun bioloji quruluşunun bir hissəsidir.

Citypost xəbər verir ki,mütəxəssislərin sözlərinə görə, bal arısının iynəsi xüsusi quruluşa malikdir. Bu iynənin üzərində çox xırda qarmaqvari çıxıntılar yerləşir. Arı insan dərisini sancdıqda həmin qarmaqlar dəriyə ilişir və iynənin geri çıxmasını çətinləşdirir. Arı uzaqlaşmağa çalışarkən iynə bədəndə qalır.

Ən maraqlı və eyni zamanda dramatik məqam isə bundan sonra baş verir. İynə təkcə sancma aləti deyil. O, arının zəhər kisəsi və bəzi daxili orqanları ilə birləşmiş vəziyyətdədir. Arı uçmağa çalışarkən bu hissələr bədənindən qopur. Nəticədə bal arısı ağır daxili zədə aldığı üçün qısa müddət sonra ölür.

Bioloqlar bildirirlər ki, bu proses əslində təbiətin formalaşdırdığı müdafiə mexanizmidir. Çünki arının bədəndə qalan iynəsi arı uzaqlaşdıqdan sonra da fəaliyyətini davam etdirir. İynəyə bağlı olan kiçik əzələlər refleks şəkildə işləyərək zəhəri müəyyən müddət ərzində dərinin altına pompalamağa davam edir. Bu isə sancmanın təsirini daha güclü edir və təhlükəyə qarşı müdafiəni artırır.

Araşdırmalara görə, bal arıları fərdi yaşamaqdan çox koloniya prinsipi ilə fəaliyyət göstərən canlılardır. Onların bütün davranış sistemi pətəyin və ana arının qorunmasına yönəlib. Bu səbəbdən bir işçi arının həyatı koloniyanın təhlükəsizliyi ilə müqayisədə ikinci planda qalır.

Həmçinin oxuyun

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Deputat Zaur Şükürov: "Azərbaycan cənub marşrutlarındakı riskləri balanslaşdıran əsas qovşaqdır"   

Ali Məhkəmə Rauf Aslanovun “bazar”ını bağladı  

Mütəxəssislər qeyd edir ki, bal arıları əslində səbəbsiz yerə insanlara hücum etmir. Onlar əsasən özlərini və ya yuvalarını təhlükədə hiss etdikdə sancırlar. Xüsusilə yüksək səs, ani hərəkətlər və ya pətəyə yaxınlaşmaq arılarda müdafiə instinktini işə sala bilər.

Maraqlı faktlardan biri də odur ki, bütün arılar sancdıqdan sonra ölmür.

Məsələn, eşşəkarısı və bəzi digər arı növlərinin iynələri hamar quruluşa malikdir. Buna görə onlar iynələrini geri çəkə bilir və bir neçə dəfə sancmaq qabiliyyətinə sahib olurlar. Bal arısını fərqləndirən əsas xüsusiyyət isə məhz qarmaqlı iynə quruluşudur.

Elm adamları bildirirlər ki, bal arılarının bu davranışı milyonlarla illik təkamül prosesində formalaşıb. Yəni arı şüurlu şəkildə özünü qurban vermir, sadəcə onun bioloji sistemi koloniyanın qorunması üçün bu formada inkişaf edib.

Bu səbəbdən bal arısının sancması təbiətdəki ən maraqlı fədakarlıq nümunələrindən biri hesab olunur — kiçik bir canlının bütün koloniyanı qorumaq üçün öz həyatını itirməsi.

Əli