Dünya 5 saniyəlik dayansa nə baş verərdi?
Maraqlı 08 İyun 2026, 09:38
1953
İlk baxışda 5 saniyə çox qısa zaman kimi görünür. Lakin Yer kürəsinin fırlanmasının qəfil dayanması bəşəriyyət tarixində təsəvvürəgəlməz fəlakətlərə səbəb ola bilərdi.
City.post.az-ın məlumatına görə, yer öz oxu ətrafında fasiləsiz fırlanır. Ekvator xəttində bu hərəkətin sürəti saatda təxminən 1670 kilometrə çatır. Biz bunu hiss etmirik, çünki insanlar, okeanlar, atmosfer və Yer səthindəki hər şey eyni sürətlə birlikdə hərəkət edir. Ancaq təsəvvür edin ki, bu hərəkət bir anda dayanır.
Belə bir vəziyyətdə Yer səthi dayansa da, onun üzərindəki hər şey hərəkətini davam etdirməyə çalışardı. İnsanlar, avtomobillər, qatarlar, binaların hissələri və hətta torpağın üst qatındakı obyektlər böyük sürətlə şərq istiqamətinə doğru savrula bilərdi. Bu, planetin böyük hissəsində dağıdıcı nəticələr doğurardı.
Ən ağır zərbələrdən birini okeanlar alardı. Nəhəng su kütlələri öz hərəkətlərini davam etdirərək qitələrin üzərinə doğru irəliləyərdi. Minlərlə kilometr sahil xətti güclü su axınlarının təsiri altında qalardı. Bu hadisə adi sunamilərdən qat-qat böyük miqyasda olardı.
Atmosfer də Yer səthi ilə birlikdə dərhal dayana bilməzdi. Havanın hərəkəti nəticəsində son dərəcə güclü küləklər yaranardı. Bu küləklərin sürəti bir çox bölgədə səs sürətinə yaxın və ya ondan artıq ola bilərdi. Belə hava axınları şəhərlərin, meşələrin və infrastrukturun böyük hissəsini məhv edə bilərdi.
Bundan əlavə, Yer qabığında da ciddi gərginlik yaranardı. Planetin fırlanmasının qəfil dayanması tektonik proseslərə təsir göstərə, güclü zəlzələlərə və bəzi bölgələrdə vulkanik fəallığın artmasına səbəb ola bilərdi.
Lakin burada vacib bir məqam var. Fizika qanunlarına görə Yer kürəsinin qəfil şəkildə 5 saniyəlik dayanması real ssenari hesab edilmir.
Həmçinin oxuyun
Bu, daha çox nəzəri və elmi-fantastik bir düşüncə təcrübəsidir. Alimlər belə bir hadisənin təbiətdə baş verməsinin mümkün olmadığını bildirirlər.
Bununla belə, bu ssenari Yer kürəsinin fırlanmasının həyat üçün nə qədər vacib olduğunu göstərir. Gün və gecənin yaranması, iqlim sistemləri, okean axınları və atmosfer dövranı məhz bu hərəkətlə sıx bağlıdır.
Bir sözlə, Yer kürəsi həqiqətən də qəfil 5 saniyəlik dayansaydı, bunun nəticələri bəşəriyyət üçün son dərəcə dağıdıcı ola bilərdi və müasir sivilizasiya böyük ehtimalla belə bir hadisədən sağ çıxa bilməzdi.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İnsan suyun altında maksimum nə qədər dərinliyə enə bilər?
Dənizin və okeanların sirli dərinlikləri insanları hər zaman maraqlandırıb. Lakin suyun altında nə qədər dərinliyə enməyin mümkün olduğu təkcə cəsarətdən deyil, insan orqanizminin fizioloji imkanlarından asılıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, suyun dərinliyinə endikcə bədənə təsir edən təzyiq sürətlə artır və müəyyən həddən sonra bu, həyati təhlükə yarada bilər.Su altında insanın qarşılaşdığı ilk və ən ciddi problem məhz yüksək təzyiqdir. Dəniz səviyyəsində insan bədəni 1 atmosfer təzyiq altında yaşayır. Təxminən hər 10 metr dərinliyə endikcə təzyiq daha bir atmosfer artır. Bu isə o deməkdir ki, 10 metr dərinlikdə bədənə iki atmosfer, 20 metr dərinlikdə üç atmosfer, 30 metr dərinlikdə isə dörd atmosfer...
22 İyul 2026, 10:56
Kristal kəllələrin sirri: Əfsanə, yoxsa elmi həqiqət?
Kristaldan hazırlanmış insan kəllələri uzun illərdir həm alimlərin, həm tarixçilərin, həm də mistikaya maraq göstərən insanların diqqət mərkəzindədir. Şəffaf görünüşü, qüsursuz işlənməsi və ətrafında dolaşan saysız-hesabsız əfsanələr bu artefaktları dünyanın ən sirli tapıntılarından birinə çevirib. Bəziləri onların qədim sivilizasiyaların insanlığa qoyduğu gizli miras olduğunu iddia edir, digərləri isə bunların sonradan hazırlanmış sənət nümunələri olduğunu bildirirlər.Citypost.az-ın məlumatına görə, kristal kəllələrlə bağlı ən məşhur iddialardan biri onların xüsusi enerji toplamaq və saxlamaq qabiliyyətinə malik olmasıdır. Əfsanələrə görə, bu artefaktlar qədim mədəniyyətlər tərəfindən yüksək biliklərin qorunması üçün hazırlanıb. Hətta bəzi mistik inanclarda onların insan düşüncələrini oxuya, gələcəklə bağlı məlumat verə və naməlum enerji...
22 İyul 2026, 09:55
Niyə ağcaqanadlar bəzi insanları digərlərindən daha çox sancır?
Alimlərin araşdırmalarına görə, ağcaqanadların bəzi insanları daha çox sancmasının bir neçə əsas səbəbi var. Bunlara bədən istiliyi, dəridən buxarlanan su, tərləmə, vizual amillər və ən əsası isə insanın bədən qoxusu daxildir.Citypost.az Mütəxəssislər bildirirlər ki, dəridən ifraz olunan indol, nonanol, oktenol və süd turşusu (laktik turşu) kimi maddələr ağcaqanadların insanı seçməsində mühüm rol oynayır. Bu kimyəvi birləşmələrin miqdarı hər insanda fərqli olduğundan, bəzi insanlar ağcaqanadlar üçün daha cəlbedici olur.Bundan əlavə, araşdırmalar göstərir ki, denqe (dang) və Zika virusuna yoluxmuş insanların bədən qoxusu dəyişə bilər. Bu dəyişiklik həmin şəxsləri ağcaqanadlar üçün daha cəlbedici edir və virusun digər insanlara ötürülməsi ehtimalını artırır.Başqa sözlə,...
22 İyul 2026, 08:53
Mineral su ilə soda arasındakı fərq nədir? – Çoxlarının bilmədiyi vacib məqamlar
Cəmiyyətdə "mineral su" və "soda" sözləri çox vaxt eyni mənada işlədilir. Lakin əslində bu iki içki bir-birindən tamamilə fərqlənir. Onların həm hazırlanma üsulu, həm tərkibi, həm də orqanizmə təsiri eyni deyil.Citypost.az xəbər verir ki, mineral su yeraltı təbii mənbələrdən əldə olunan və tərkibində yüksək miqdarda təbii minerallar, mikroelementlər və həll olmuş qazlar olan sudur. Qanunvericiliyə əsasən, mineral suyun tərkibində həll olmuş maddələrin miqdarı müəyyən normadan az olmamalıdır. Onun əsas üstünlüyü məhz təbii şəkildə formalaşmış mineral tərkibidir.Mineral suların tərkibində kalsium, maqnezium, natrium, kalium, bikarbonat, sulfat və digər faydalı minerallar olur. Bu maddələr orqanizmin su-duz balansının qorunmasına, əzələ və sinir sisteminin normal...
21 İyul 2026, 10:07
Dünyanın ən bahalı ətirlərinin sirri: Ağac niyə qəsdən yaralanır?
İlk baxışdan bu proses ağaca işgəncə verilməsi kimi görünə bilər. Lakin əslində vəziyyət tam fərqlidir. Dünyanın ən bahalı və ən qiymətli ətir xammallarından biri olan agarwood (ud ağacı, yaxud ənbər ağacı) məhz bu qeyri-adi proses nəticəsində əldə edilir.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu məqsədlə Aquilaria növünə aid ağaclar xüsusi üsulla qəsdən yaralanır. Daha sonra ağacın gövdəsinə müəyyən bakteriyalar və ya göbələklər yeridilir. Bu müdaxilə ağac üçün təhlükə siqnalı hesab olunur və o, özünü qorumaq üçün müdafiə mexanizmini işə salır.Ağac aylar, bəzən isə illər ərzində həmin zədələnmiş hissələrdə tünd rəngli, ətirli və olduqca qiymətli qatran – reçinə ifraz etməyə başlayır. Məhz bu reçinə...
21 İyul 2026, 10:03
Saç tez-tez kəsiləndə daha sürətli uzanır? – Elmi cavab
Saçların tez-tez kəsilməsinin onların daha sürətli uzanmasına səbəb olduğu fikri uzun illərdir insanlar arasında dolaşan ən məşhur inanclardan biridir. Bir çox valideyn övladlarının saçını tez uzansın deyə tez-tez kəsdirir, böyüklər isə saçlarını müəyyən aralıqlarla qısaltmağın uzanma sürətini artırdığına inanırlar. Lakin müasir elmi araşdırmalar göstərir ki, bu fikir həqiqəti əks etdirmir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, saçın uzanması saçın görünən hissəsindən deyil, dərinin altında yerləşən saç follikullarından – yəni saç köklərindən asılıdır. Saç kəsildikdə yalnız ölü keratin lifləri qısalır. Bu proses saç kökünə, onun fəaliyyətinə və böyümə sürətinə heç bir təsir göstərmir.Saçın nə qədər sürətlə uzanması əsasən genetik xüsusiyyətlərdən, hormon...
20 İyul 2026, 11:12
