Mikrodalğalı soba yeməyi necə bu qədər sürətlə qızdırır?
Maraqlı 16 İyul 2026, 09:23
319
Mikrodalğalı sobanın cəmi bir neçə dəqiqə ərzində soyuq yeməyi isti hala gətirməsi bir çox insan üçün sanki sehr kimi görünür. Bəziləri hətta düşünür ki, mikrodalğalar yeməyi "içəridən bişirir" və ya onun tərkibini tamamilə dəyişdirir. Əslində isə burada heç bir sehr yoxdur. Bütün proses fizika qanunlarına əsaslanır və olduqca maraqlı mexanizmlə baş verir.
Citypost.az xəbər verir ki, mikrodalğalı sobalar xüsusi tezlikli elektromaqnit dalğaları yaradır. Bu dalğaların tezliyi təxminən 2,45 giqahers olur və məhz bu tezlik su molekullarına təsir etmək üçün ən uyğun diapazonlardan biridir.Yeməklərin böyük əksəriyyətinin tərkibində müəyyən miqdarda su olur. Mikrodalğalar sobanın daxilində yayıldıqda həmin su molekulları elektrik sahəsinin təsiri altında saniyədə milyardlarla dəfə istiqamətlərini dəyişməyə başlayırlar. Bu sürətli hərəkət molekullar arasında sürtünmə yaradır və nəticədə istilik əmələ gəlir.
Başqa sözlə desək, mikrodalğalı soba yeməyi alovla və ya isti hava ilə qızdırmır. O, əvvəlcə yeməyin içindəki su molekullarını hərəkətə gətirir, yaranan istilik isə sonradan bütün qidaya yayılır. Buna görə də mikrodalğalı sobada yemək adi sobaya nisbətən daha qısa müddətdə qızdırılır.Lakin geniş yayılmış bir fikir tam doğru deyil. İnsanlar çox vaxt "mikrodalğa yeməyi içəridən çölə doğru qızdırır" deyirlər. Əslində mikrodalğalar yeməyin müəyyən dərinliyinə qədər nüfuz edir. Daha sonra yaranan istilik qidanın digər hissələrinə adi istilik ötürülməsi yolu ilə yayılır. Buna görə də bəzi qalın yeməklərin ortası soyuq qala, kənar hissələri isə daha isti ola bilər.
Mikrodalğalı sobanın işləməsi üçün yeməyin tərkibində suyun olması böyük rol oynayır. Su az olan məhsullar daha gec qızır, tərkibində çox su olan qidalar isə daha sürətlə isinir. Məhz buna görə şorba, tərəvəz və digər sulu yeməklər mikrodalğada çox qısa müddətdə isti olur.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, mikrodalğalı soba qidanı radioaktiv etmir və onun içində radiasiya saxlamır. Elektromaqnit dalğaları yalnız soba işlədiyi müddətdə mövcud olur. Qurğu söndürüldükdən sonra dalğalar da yox olur.
Həmçinin oxuyun
Nəticə etibarilə, mikrodalğalı sobanın sürəti heç də sehrdən qaynaqlanmır. Bunun arxasında su molekullarının milyardlarla dəfə titrəməsi, yaranan sürtünmə və istilik enerjisinin fizika qanunlarına uyğun şəkildə əmələ gəlməsi dayanır. Sadə görünən bu məişət cihazı əslində gündəlik həyatımızda fizikanın ən uğurlu tətbiqlərindən biridir.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Əşyaları həddindən artıq sürətlə fırlatmaq niyə partlayışa səbəb olur?
Gündəlik həyatda mühərriklərdən avtomobil təkərlərinə, sənaye avadanlıqlarından müxtəlif mexanizmlərə qədər saysız-hesabsız fırlanan hissələrdən istifadə olunur. Bəs heç düşünmüsünüzmü, bir əşyanı həddindən artıq sürətlə fırlatdıqda niyə birdən-birə çatlayır və ya parçalanır?Bir çox insan hesab edir ki, fırlanma sürəti artdıqca əşya sadəcə daha sürətli hərəkət edəcək. Halbuki hər materialın dözə biləcəyi fiziki bir hədd var. Bu hədd keçildikdə ən möhkəm görünən hissələr belə dağılmağa başlayır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin izahına görə, bunun əsas səbəbi mərkəzdənqaçma qüvvəsidir. Fırlanan cismin kənar hissələri mərkəzə nisbətən daha böyük sürətlə hərəkət edir. Sürət artdıqca həmin hissələrə təsir edən dartılma qüvvəsi də dəfələrlə artır.Nəticədə material daxilində çox böyük...
15 İyul 2026, 10:39
Qədim dövrdə insanlar niyə qızıl yox, duzu seçirdi?
Bu gün bizə adi görünən duz tarix boyu dünyanın ən qiymətli sərvətlərindən biri hesab olunub. Hətta elə dövrlər olub ki, insanlar qarşısında seçim qoyulsaydı, qızıl əvəzinə duzu seçərdilər. Bunun səbəbi isə duzun o dövrün həyatında oynadığı əvəzolunmaz rol idi.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, qədim dövrlərdə soyuducu və digər müasir saxlama vasitələri olmadığı üçün insanlar ət, balıq və digər qida məhsullarını uzun müddət qorumaq məqsədilə duzdan istifadə edirdilər. Duz qidaların xarab olmasını ləngidir, bakteriyaların çoxalmasını azaldır və ərzağın aylarla, hətta bəzən illərlə saxlanılmasına imkan verirdi. Buna görə də duz təkcə mətbəx məhsulu deyil, insanların yaşaması üçün strateji əhəmiyyət daşıyan resurs...
15 İyul 2026, 09:24
Başını özü qoparıb yeni bədən yetişdirən canlı – təbiətin inanılmaz möcüzəsi
Təbiətdə elə canlılar var ki, onların həyatda qalmaq üsulları ilk baxışda inanılmaz görünür. Onlardan biri də Elysia cinsinə aid dəniz ilbizidir. Alimləri belə heyrətləndirən bu kiçik canlı ağır parazit infeksiyasına yoluxduqda öz başını bədənindən ayırır və bir neçə həftə ərzində tamamilə yeni bədən formalaşdırır.Citypost.az xəbər verir ki, Elysia əsasən Sakit okeanın dayaz sahil sularında, dəniz otları və yosunlarla örtülmüş qayaların arasında yaşayır. Adətən 1–10 metr dərinlikdə rast gəlinən bu ilbizin uzunluğu təxminən 5 santimetr olur. Yarpağı xatırladan yastı bədəni və yaşıl rəngi sayəsində yaşadığı mühitdə demək olar ki, görünməz olur. Onun yaşıl rəngi isə qidalandığı yosunlardan əldə etdiyi xloroplastlarla bağlıdır.Bu...
14 İyul 2026, 10:50
Gənə dişləməsi niyə dərhal hiss olunmur?
Yay aylarında insanların təbiətdə daha çox vaxt keçirməsi gənə dişləmələri ilə bağlı riskləri də artırır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gənənin bədənə yapışdığı ilk anda bunu hiss etməmək olduqca normaldır. Çünki bu parazitlər insan orqanizminə xüsusi maddələr ifraz edərək uzun müddət gizli şəkildə qana qidalana bilirlər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, gənə dəriyə yapışdığı zaman tüpürcəyində olan bioloji aktiv maddələri yaraya ötürür. Bu maddələr ağrı hissini zəiflədərək dişləmənin hiss edilməsinin qarşısını alır. Eyni zamanda, qanın laxtalanmasını ləngidən komponentlər sayəsində gənə saatlarla, hətta bəzi hallarda günlərlə insan qanı ilə qidalana bilir.Ekspertlər vurğulayırlar ki, gənə dişləməsində əsas təhlükə qan itkisi deyil. Ən böyük...
13 İyul 2026, 10:57
Çəngəlin boşqabda çıxardığı səs niyə bizi diksindirir?
Heç fikir vermisinizmi ki, çəngəl və ya bıçaq boşqabın üzərində sürtüləndə yaranan o kəskin səs demək olar ki, hər kəsi narahat edir? Bəziləri qulaqlarını tutur, bəzilərinin isə bədəni qeyri-iradi olaraq diksinir. Maraqlıdır ki, bunun səbəbi sadəcə xoşagəlməz səs deyil, insan beyninin milyon illər ərzində formalaşmış müdafiə mexanizmidir.Citypost.az xəbər verir ki, alimlərin araşdırmalarına görə, çəngəlin boşqab üzərində yaratdığı cingiltili səsin tezlik diapazonu insan qışqırığına və təhlükə siqnallarına çox yaxın olur. Məhz buna görə beynimiz bu səsi adi məişət səsi kimi deyil, potensial təhlükə əlaməti kimi qəbul edir.Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu səs qulağa çatdığı anda beynin emosiyalara, qorxu hissinə və təhlükənin qiymətləndirilməsinə...
13 İyul 2026, 09:54
Hüceyrələrimiz daim yenilənirsə, niyə qocalırıq? – Alimlər səbəbi açıqlayır
İnsan orqanizmi hər an möhtəşəm bir yenilənmə prosesi yaşayır. Elmi araşdırmalara görə, bədənimizdə hər saniyə təxminən "50 milyon hüceyrə" ölür və onların yerində təxminən eyni sayda yeni hüceyrə əmələ gəlir. Bu faktı eşidən bir çox insan haqlı olaraq belə sual verir: Əgər hüceyrələrimiz daim yenilənirsə, bəs niyə qocalırıq?Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bunun cavabı hüceyrələrin daxilində yerləşən genetik material – **DNT** və onun uclarında yerləşən "telomerlər" ilə bağlıdır.Telomerlər xromosomların uclarını qoruyan xüsusi strukturlardır. Onları ayaqqabı bağının ucundakı plastik örtüklərə bənzətmək olar. Necə ki, həmin plastik hissə bağın sökülməsinin qarşısını alır, telomerlər də DNT-ni qoruyaraq genetik məlumatın zədələnməsinə mane...
10 İyul 2026, 10:55
