Gənə dişləməsi niyə dərhal hiss olunmur?
Maraqlı 13 İyul 2026, 10:57
300
Yay aylarında insanların təbiətdə daha çox vaxt keçirməsi gənə dişləmələri ilə bağlı riskləri də artırır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gənənin bədənə yapışdığı ilk anda bunu hiss etməmək olduqca normaldır. Çünki bu parazitlər insan orqanizminə xüsusi maddələr ifraz edərək uzun müddət gizli şəkildə qana qidalana bilirlər.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, gənə dəriyə yapışdığı zaman tüpürcəyində olan bioloji aktiv maddələri yaraya ötürür. Bu maddələr ağrı hissini zəiflədərək dişləmənin hiss edilməsinin qarşısını alır. Eyni zamanda, qanın laxtalanmasını ləngidən komponentlər sayəsində gənə saatlarla, hətta bəzi hallarda günlərlə insan qanı ilə qidalana bilir.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, gənə dişləməsində əsas təhlükə qan itkisi deyil. Ən böyük risk gənələrin daşıya biləcəyi virus və bakteriyalardır. Onlar müxtəlif yoluxucu xəstəliklərin daşıyıcısı ola bilər və bu xəstəliklər vaxtında aşkar edilmədikdə ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.Xüsusilə, bəzi gənə növləri vasitəsilə yayılan Krım-Konqo hemorragik qızdırması (qanamalı qızdırma) həyati təhlükə yaradan infeksiyalardan biri hesab olunur. Bundan əlavə, müxtəlif bölgələrdə digər bakterial və virus mənşəli xəstəliklərin də gənələr vasitəsilə yayılması mümkündür.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, meşəlik, kolluq və hündür otlu ərazilərdə gəzintidən sonra bütün bədən diqqətlə yoxlanılmalıdır. Qoltuqaltı, qasıq nahiyəsi, boyun, diz arxası, qulaq ətrafı və saçlı dəri kimi nahiyələr gənələrin ən çox gizləndiyi yerlərdir.Əgər bədəninizdə yapışmış gənə aşkar etsəniz, onu əllə sıxmaq, əzmək və ya üzərinə yağ, spirt, benzin kimi maddələr tökmək məsləhət görülmür. Belə müdaxilələr gənənin daha çox yoluxdurucu ifrazat buraxmasına səbəb ola bilər. Gənənin düzgün qaydada çıxarılması və zərurət olduqda tibbi yardım alınması vacibdir.
Həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, gənə çıxarıldıqdan sonrakı günlərdə yüksək hərarət, halsızlıq, əzələ ağrıları, baş ağrısı, ürəkbulanma və ya qanaxma əlamətləri yaranarsa, vaxt itirmədən tibb müəssisəsinə müraciət edilməlidir.
Mütəxəssislər təbiətə gedərkən qapalı geyimlərdən istifadə etməyi, açıq rəngli paltar geyinməyi, şalvarın balaqlarını corabın içinə salmağı və gənələrə qarşı qoruyucu vasitələrdən istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Onların fikrincə, sadə profilaktik tədbirlər həm gənə dişləmələrinin, həm də bu parazitlərin törədə biləcəyi təhlükəli xəstəliklərin qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.
Həmçinin oxuyun
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Çəngəlin boşqabda çıxardığı səs niyə bizi diksindirir?
Heç fikir vermisinizmi ki, çəngəl və ya bıçaq boşqabın üzərində sürtüləndə yaranan o kəskin səs demək olar ki, hər kəsi narahat edir? Bəziləri qulaqlarını tutur, bəzilərinin isə bədəni qeyri-iradi olaraq diksinir. Maraqlıdır ki, bunun səbəbi sadəcə xoşagəlməz səs deyil, insan beyninin milyon illər ərzində formalaşmış müdafiə mexanizmidir.Citypost.az xəbər verir ki, alimlərin araşdırmalarına görə, çəngəlin boşqab üzərində yaratdığı cingiltili səsin tezlik diapazonu insan qışqırığına və təhlükə siqnallarına çox yaxın olur. Məhz buna görə beynimiz bu səsi adi məişət səsi kimi deyil, potensial təhlükə əlaməti kimi qəbul edir.Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu səs qulağa çatdığı anda beynin emosiyalara, qorxu hissinə və təhlükənin qiymətləndirilməsinə...
13 İyul 2026, 09:54
Hüceyrələrimiz daim yenilənirsə, niyə qocalırıq? – Alimlər səbəbi açıqlayır
İnsan orqanizmi hər an möhtəşəm bir yenilənmə prosesi yaşayır. Elmi araşdırmalara görə, bədənimizdə hər saniyə təxminən "50 milyon hüceyrə" ölür və onların yerində təxminən eyni sayda yeni hüceyrə əmələ gəlir. Bu faktı eşidən bir çox insan haqlı olaraq belə sual verir: Əgər hüceyrələrimiz daim yenilənirsə, bəs niyə qocalırıq?Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bunun cavabı hüceyrələrin daxilində yerləşən genetik material – **DNT** və onun uclarında yerləşən "telomerlər" ilə bağlıdır.Telomerlər xromosomların uclarını qoruyan xüsusi strukturlardır. Onları ayaqqabı bağının ucundakı plastik örtüklərə bənzətmək olar. Necə ki, həmin plastik hissə bağın sökülməsinin qarşısını alır, telomerlər də DNT-ni qoruyaraq genetik məlumatın zədələnməsinə mane...
10 İyul 2026, 10:55
Ağcaqanad sizi sancarkən üzərinizə ifrazat buraxır? – Maraqlı elmi fakt
Yay aylarının ən narahatedici canlılarından biri olan ağcaqanadlarla bağlı maraqlı elmi faktlar insanları təəccübləndirməyə davam edir. Bir çoxları ağcaqanadın yalnız qan soraraq uzaqlaşdığını düşünür. Halbuki alimlərin araşdırmalarına görə, bu kiçik həşərat qanla qidalanarkən orqanizmində baş verən proseslər düşündüyümüzdən daha mürəkkəbdir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, dişi ağcaqanad insanı sancdıqdan sonra qısa müddət ərzində öz bədən çəkisinin iki-üç qatı qədər qan qəbul edə bilir. Bu, onun ölçüsü nəzərə alındıqda olduqca böyük həcmdir. Lakin bu qədər maye ilə havaya qalxıb uçmaq ağcaqanad üçün çətinləşir.Məhz buna görə də ağcaqanad qan qəbul etdiyi zaman orqanizmindəki artıq suyu və bəzi maye tullantıları dərhal xaric...
10 İyul 2026, 09:45
Yayın xilaskarı olan kondisioner necə işləyir? – Soyutmanın maraqlı mexanizmi
Yay aylarında temperatur yüksəldikcə kondisionerlər demək olar ki, hər evin, ofisin və iş yerinin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Bir çox insan kondisionerin otaqdakı isti havanı "yox etdiyini" düşünsə də, əslində cihaz tamamilə fərqli prinsiplə işləyir. Kondisioner istini məhv etmir, onu otaqdan kənara daşıyaraq məkanı sərinləşdirir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, kondisionerin işi soyuducu maddənin – xüsusi qazın qapalı sistem daxilində fasiləsiz dövr etməsinə əsaslanır. Bu proses fizikanın istilik mübadiləsi qanunları ilə həyata keçirilir.Soyutma prosesi ilk olaraq otağın içərisindəki isti havanın daxili blok vasitəsilə sorulması ilə başlayır. Daxili blokun içərisində yerləşən boruların içindən xüsusi soyuducu qaz keçir. Ventilyator otaqdakı isti havanı...
09 İyul 2026, 16:27
Təbiətin ən ağıllı kamuflyajlarından biri
Təbiətdə sağ qalmaq üçün hər canlının özünəməxsus müdafiə üsulu var. Onlardan biri də qaranquşquyruq kəpənəyinin (swallowtail butterfly) tırtılıdır. Bu kiçik canlı həyatının müxtəlif mərhələlərində fərqli kamuflyaj üsullarından istifadə edərək yırtıcılardan qorunmağı bacarır.Citypost.az xəbər verir ki, həyatının ilk dövründə tırtılın görünüşü təsadüfi deyil. O, quş nəcisini xatırladan rəng və formaya malik olur. Bu kamuflyaj sayəsində quşlar və digər yırtıcılar onu yemək hesab etmədikləri üçün diqqətdən kənarda saxlayırlar. Beləliklə, tırtıl ən həssas dövrünü təhlükədən uzaq keçirə bilir.Bir qədər böyüdükdən sonra isə onun müdafiə strategiyası tamamilə dəyişir. Tırtıl yarpağın səthinə xüsusi ipək saplar ifraz etməyə başlayır. Bu saplar quruduqca möhkəmlənir və yarpağın kənarlarını...
09 İyul 2026, 10:50
Hovuzdan gələn güclü xlor qoxusu əslində nəyin xəbərçisidir?
Bir çox insan hovuzdan kəskin xlor qoxusu gəldikdə bunun səbəbini suya həddindən artıq xlor vurulması ilə əlaqələndirir. Əslində isə həqiqət tamamilə fərqlidir. Güclü xlor qoxusu çox vaxt hovuzun daha çirkli olduğunun göstəricisidir.Citypost.az xəbər verir ki, hovuzlarda istifadə olunan xlorun özü kəskin qoxuya malik deyil. İnsanların hiss etdiyi o ağır qoxu xlorun tər, sidik, kosmetik vasitələr, günəş kremləri, saç məhsulları və dəridən ayrılan digər üzvi maddələrlə reaksiyaya girməsi nəticəsində yaranan xloramin adlı kimyəvi birləşmələrdən qaynaqlanır.Başqa sözlə desək, hovuzdan nə qədər güclü "xlor qoxusu" gəlirsə, bu, suyun tərkibində insan mənşəli çirkləndiricilərin bir o qədər çox olduğunu göstərə bilər. Məhz buna görə peşəkar...
09 İyul 2026, 09:43
