Uşaqlıq travmalarının böyüklükdə qərar vermə mexanizminə təsiri
Maraqlı 19 Avqust 2026, 14:18
433
Uşaqlıq dövründə yaşanan psixoloji travmalar insanın yetkinlik çağındakı davranış modellərinə, emosional reaksiyalarına, xüsusilə həyati qərarlar qəbul etmə mexanizminə köklü təsir göstərir. Kiçik yaşlarda valideyn laqeydliyi, fiziki və ya emosional zorakılıq, ailədaxili münaqişələr, qəfil itkilər yaşayan fərdlər böyüdükdə qərar vermə prosesini təhlükəsizlik axtarışı kimi qavrayırlar. Şüuraltı səviyyədə formalaşan müdafiə mexanizmləri şəxsin riski qiymətləndirmə, seçim etmə qabiliyyətini təhrif edərək onu daha ehtiyatlı, yaxud həddindən artıq impulsiv addımlar atmağa vadar edir.
Citypost.az xəbər verir ki, erkən yaşlarda güvənsizlik mühitində böyüyən insanlarda yetkinlik zamanı müşahidə olunan ən yayğın fəsadlardan biri xroniki tərəddüd, qərar verməkdən qaçınma meyilliliyidir. Yenidən səhv etmək, tənqid olunmaq, alçaldılmaq qorxusu fərdin kiçik bir seçim qarşısında belə dərin təşviş yaşamasına səbəb olur. Bu şəxslər məsuliyyətdən yayınmaq üçün qərarları başqalarının öhdəsinə buraxır, öz daxili istəklərini, ehtiyaclarını arxa plana keçirirlər. Səhv addım atmaq qorxusu onları karyera, şəxsi həyat sahəsində daimi durğunluq zolağında saxlayır.
Digər tərəfdən, uşaqlıq travmaları bəzi insanlarda həddindən artıq nəzarət etmə həvəsi, perfeksionizm, yaxud tam əksinə, düşünülməmiş tələsik qərarlar vermə şəklində özünü göstərir. Uşaqlıqda çətinliklər qarşısında özünü çarəsiz hiss etmiş fərd yetkinlikdə hər şeyi xırdalığına qədər idarə etməyə çalışır, alternativ variantların çoxluğundan zehni yorğunluğa düşür. Əks halda isə emosional böhran anlarında uşaqlıq təhlükəsizlik refleksi işə düşür; şəxs anidən, riskləri hesablamadan təhlükəli kararlar alaraq mövcud vəziyyətdən qaçmağa çalışır.
Uşaqlıq travmalarının qərar vermə mexanizminə mənfi təsirini aradan qaldırmaq üçün ilk növbədə daxili qorxuların, davranış köklərinin fərqinə varmaq vacibdir. Şəxsiyyətin öz şüuraltı reaksiyalarını tanıması, travmatik keçmişlə indiki reallığı bir-birindən ayırmağı öyrənməsi sağlam seçim etmə qabiliyyətini bərpa edir. Peşəkar psixoloji dəstək almaq, özünəinamı artıracaq kiçik müstəqil qərarlardan başlamaq yetkin yaşda daha rasional, azad, yetkin addımlar atmağa tam şərait yaradır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
İkinci əl avtomobil alarkən yürüşün (probeq) geri çəkildiyini necə bilmək olar?
İkinci əl avtomobil bazarında alıcıların qarşılaşdığı ən böyük risklərdən biri yürüş göstəricisinin (probeqin) süni şəkildə azaltılmasıdır. Nəqliyyat vasitəsinin yürüşünü geriyə çəkmək onun real aşınma dərəcəsini gizlətmək, qiymətini suni şəkildə qaldırmaq məqsədi daşıyır. Alqı-satqı zamanı aldanmamaq, sonradan gözlənilməz təmir xərcləri ilə qarşılaşmamaq üçün avtomobilin həqiqi yürüşünü müəyyən edən kompleks əlamətlərə diqqət yetirmək lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, avtomobilin real vəziyyətini üzə çıxaran ilk vacib məqam salonun ümumi aşınma səviyyəsidir. Sükan çarxının dərisi, ötürücü qutunun dəstəyi, pedalların rezin üzlükləri, sürücü oturacağının yan hissələri yürüşlə birbaşa mütənasib olaraq köhnəlir. Əgər cihazlar panelində aşağı yürüş göstərildiyi halda pedalların rezini tamamilə silinibsə, sükanın dərisi həddindən artıq...
19 Avqust 2026, 11:03
Mexanik və avtomat sürət qutusu: Hansı daha uzunömürlüdür?
Mexanik və avtomat sürət qutularının uzunömürlülüyü avtomobil həvəskarları, alıcılar arasında ən çox müzakirə olunan məsələlərdəndir. Sürət qutusunun istismar müddəti yalnız onun texniki konstruksiyasından deyil, həm də düzgün qulluqdan, sürüş vərdişlərindən, istifadə olunan yağların keyfiyyətindən asılıdır. Hər iki sistemin özünəməxsus üstünlükləri, zəif tərəfləri olsa da, dözümlülük baxımından aralarında ciddi fərqlər mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, konstruktiv baxımdan mexanik sürət qutusu daha sadə quruluşa malikdir. Elektrik sxemlərinin, mürəkkəb elektron idarəetmə bloklarının olmaması onun xarab olma riskini azaltmaqla yanaşı, resursunu kəskin artırır. Mexanik transmissiyada əsas aşınan hissə ilişmə diski sayılır ki, bunun da müəyyən yürüşdən sonra dəyişdirilməsi az xərclə başa gəlir. Düzgün istifadə edildikdə,...
19 Avqust 2026, 09:48
Otaq bitkilərinin saralmasının səbəbləri və bərpa üsulları
Otaq bitkilərinin yarpaqlarının saralması ev şəraitində gül yetişdirənlərin tez-tez qarşılaşdığı, bitkinin inkişafının pozulduğunu göstərən əsas siqnallardan biridir. Bu hal vaxtında aradan qaldırılmadıqda bitki tədricən zəifləyir, kök sistemi çürüyərək tamamilə məhv olur. Saralma prosesinin qarşısını almaq üçün əvvəlcə yarpaqların rəng dəyişməsinə gətirib çıxaran səbəbləri dəqiq müəyyənləşdirmək, sonra uyğun bərpa üsullarını tətbiq etmək lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, saralmanın ən geniş yayılmış səbəbi suvarma rejiminin düzgün tənzimlənməməsidir. Bitkiyə həddindən artıq su vermək torpaqda hava dövranını kəsir, köklərin oksigensiz qalıb çürüməsinə yol açır, bu da yarpaqların saralıb yumşalması ilə nəticələnir. Əksinə, az suvarma zamanı torpaq quruyur, bitki qida maddələrini mənimsəyə bilmədiyi üçün yarpaqların ucları...
18 Avqust 2026, 22:28
Kompüterin sürətini artırmaq üçün 4 sadə fənd
Kompüterin zaman keçdikcə ləngiməsi, proqramların gec açılması gündəlik iş prosesində tez-tez qarşılaşlan, məhsuldarlığı aşağı salan problemlərdəndir. Yeni qurğu almağa tələsmədən əməliyyat sisteminin daxili parametrlərində müəyyən düzəlişlər etməklə cihazın işləmə sürətini əhəmiyyətli dərəcədə bərpa etmək mümkündür. Tətbiq olunacaq dörd sadə fənd sistemin yükünü yüngülləşdirərək kompüterin daha gümrah, sürətli çalışmasına şərait yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, birinci effektiv fənd kompüter açılarkən arxa fonda avtomatik işə düşən proqramları ləğv etməkdir. Bir çox tətbiqlər sistemə yükləndikdə özünü avtoyükləmə siyahısına əlavə edir, bu da əməliyyat yaddaşını (RAM), mərkəzi prosessoru həddindən artıq yükləyir. Tapşırıq meneceri (Task Manager) bölməsinə daxil olaraq gündəlik istifadə olunmayan tətbiqlərin avtomatik başlama funksiyasını...
18 Avqust 2026, 19:02
Erkən oyanmağın gözlənilməz faydaları
Erkən oyanmaq insan orqanizminin fiziki, psixoloji, zehni sağlamlığı üçün geniş imkanlar yaradan, həyat keyfiyyətini yüksəldən mühüm vərdişlərdən biridir. Səhər saatlarında günə başlamaq təkcə vaxtı səmərəli idarə etməyə kömək etmir, həm də daxili bioloji saatı tənzimləyərək orqanizmin hormonal balansını bərpa edir. Günün ilk saatlarında ətrafda hökm sürən sakitlik beynin gərginlikdən uzaqlaşmasına, gün ərzində tələb olunan fokuslanma qabiliyyətinin maksimum səviyyəyə çatmasına şərait yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, səhərlər tez oyanmağın ən gözlənilməz üstünlüklərindən biri iradə gücünün, zehni aydınlığın yüksəlməsidir. Günün erkən vaxtında kortizol hormonunun təbii artımı daxilində qərarvermə prosesini asanlaşdırır, yaradıcı düşünmə bacarığını itiləşdirir. Sakit mühitdə vacib işləri planlaşdırmaq, tələsmədən qərar qəbul etmək...
18 Avqust 2026, 18:11
Dondurulmuş qidaların düzgün əridilməsi texnikası
Dondurulmuş qidaların doğru üsulla əridilməsi qida təhlükəsizliyini qorumaq, mikrob və bakteriyaların çoxalmasının qarşısını almaq üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Yanlış əritmə prosesi ət, balıq, tərəvəz kimi məhsulların dadını, strukturunu pozmaqla yanaşı, ciddi qida zəhərlənmələrinə zəmin yaradır. Qidaların keyfiyyətini, mühüm daxili vitamin dəyərlərini itirmədən istifadəyə hazır vəziyyətə gətirmək üçün təhlükəsiz texnikalara riayət olunmalıdır.Citypost.az xəbər verir ki, ən təhlükəsiz, mütəxəssislər tərəfindən tövsiyə olunan birinci üsul məhsulu soyuducunun dondurucu kamerasından alt rəflərinə keçirməkdir. Yavaş ərimə prosesi bakteriyaların çoxalması üçün əlverişli olan kritik temperatur zonasının formalaşmasına imkan vermir. Bu texnika vaxt tələb etdiyi üçün dondurulmuş ərzaqları bişirməzdən bir gün əvvəl soyuducu bölməsinə yerləşdirmək lazımdır....
18 Avqust 2026, 16:03
