Klassik musiqi dinləyərkən beynimizdə nə baş verir?

Klassik musiqinin insan ruhuna sakitlik verməsi, fikri cəmləməyə kömək etməsi və emosiyaları dərinləşdirməsi əsrlər boyu məlum olan bir həqiqətdir. Lakin müasir neyrologiya və beyin xəritələmə texnologiyalarının (fMRI, EEG) inkişafı Bax, Motsart, Betxoven kimi dahilərin bəstələrinin zəhnimizə göstərdiyi təsirin sadəcə psixoloji hiss deyil, dərin biologiyaya söykənən "neyron möcüzəsi" olduğunu sübut edir. Elm adamlarının "Ritm effekti" və ya neyron sinxronizasiyası adlandırdıqları bu fenomen, klassik musiqinin beynin demək olar ki, bütün paylarını eyni anda hərəkətə gətirən nadir stimullardan biri olduğunu ortaya qoyur.

Citypost.az xəbər verir ki, klassik musiqi dinlədiyimiz an beynimizin daxilində tam mənası ilə biokimyəvi və elektrik fləşmobu başlayır. Musiqi səs dalğaları şəklində qulağa daxil olduqdan sonra mərkəzi sinir sistemində fərqli mərkəzlər eyni anda işə düşür. Beynin auditor (eşitmə) qabığı melodiyanı emal edərkən, motor qabıq ritmi izləyir, emosional emal mərkəzi olan amiqdala və həzz mərkəzi olan nukleus akkumbens dopamin hormonu ifraz etməyə başlayır. Eyni zamanda, yaddaş mərkəzi olan hippokampus aktivləşərək musiqi ilə keçmiş xatirələr arasında rabitə qurur. Bütün bu mərkəzlərin eyni anda ritmik şəkildə fəaliyyət göstərməsi neyrologiyada beynin "tam iş rejiminə" keçməsi kimi qiymətləndirilir.

Klassik musiqini digər janrlardan fərqləndirən əsas bioloji detal onun riyazi strukturuvə ritmik tezliyidir. Motsart və Baxın əsərlərindəki harmonik keçidlər beynin təbii elektrik dalğaları ilə — xüsusilə də rahatlıq və yüksək diqqəti təmsil edən Alfa (8-12 Hz) və Beta dalğaları ilə eyni tezlikdə rezonans yaradır. Beyin bu ritmik struktura uyğunlaşaraq öz neyron dalğalarını musiqinin temposuna sinxronlaşdırır. Nəticədə mərkəzi sinir sistemində stres hormonu olan kortizol kəskin şəkildə azalır, arterial təzyiq normallaşır və beyin hüceyrələri arasındakı sinaptik əlaqələr güclənir. Bu hal elmdə neuroplastikliyin — beynin yeni əlaqələr qurma və öyrənmə qabiliyyətinin artması ilə nəticələnir.

Bununla yanaşı, tədqiqatlar gərgin zehni iş və ya təhsil zamanı fonda klassik musiqi dinləməyin koqnitiv qabiliyyətləri artırdığını göstərir. Mürəkkəb polifonik strukturlar beynin sol və sağ yarımkürələri arasındakı əlaqəni təmin edən döyənək cisimcik (corpus callosum) vasitəsilə informasiya mübadiləsini sürətləndirir. Bu da analitik təfəkkürü, məkansal qavrayışı və yaradıcı məsələlərin həlli bacarığını gözlə görüləcək dərəcədə inkişaf etdirir.

Klassik musiqi dinləmək sadəcə bir mədəni vərdiş və ya zövq məsələsi deyil, beynimiz üçün ən effektiv zehni gimnastika və emosional terapiya vasitəsidir. Hər gün 15-20 dəqiqə klassik melodiyalara qulaq asmaq günün gərginliyindən azad olmaqla yanaşı, neyron şəbəkələrinizi yeniləmək və beyninizin gizli potensialını ortaya çıxarmaq üçün təbiətin və elmin bizə təqdim etdiyi ən təbii yoldur.

Səkinə Yusifova/Citypost.az

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...