Piylənmə və immunitet: Alimlər unikal xüsusiyyətlər AŞKARLADI
Tibb 18 Yanvar 2026, 12:28
206
İsveçin Karolinska İnstitutu, Danimarkanın Steno Diabet Mərkəzi və Almaniyanın Münhen şəhərində yerləşən Helmholtz İnstitutunun alimləri tərəfindən aparılan yeni genişmiqyaslı tədqiqat göstərib ki, bağırsaq nahiyəsində yerləşən qarın piy toxuması sadəcə enerji ehtiyatı deyil, iltihab proseslərinə və piylənməsi olan insanlarda immun sisteminin fəaliyyətinə təsir göstərə bilən aktiv toxuma orqanıdır.
Citypost.az-ın məlumatına görə tədqiqat müəllifləri ağır dərəcəli piylənməsi olan insanların qarın boşluğundakı müxtəlif piy toxuması sahələrini analiz ediblər və müəyyən ediblər ki, yoğun bağırsağa bitişik olan piy toxuması (epiploik piy toxuması) digər sahələrdən kəskin şəkildə fərqlənir.
Məlum olub ki, bu toxumada iltihab prosesləri ilə əlaqəli piy hüceyrələri, eləcə də çoxsaylı immun hüceyrələr üstünlük təşkil edir. Bu xüsusiyyətlər onu adi dərialtı piy toxumasından fərqləndirir.
İmmun elementlərin və “iltihabi” piy hüceyrələrinin bu qədər zəngin olması göstərir ki, bu piy sahəsi bağırsağın immun sistemi ilə xüsusilə aktiv qarşılıqlı əlaqədədir.
Laboratoriya təcrübələri zamanı alimlər həmçinin sübut ediblər ki, bağırsaq bakteriyalarından gələn siqnallar piy hüceyrələrini birbaşa toxuma daxilində immun hüceyrələrini aktivləşdirən maddələr istehsal etməyə təşviq edə bilər. Bu isə onu göstərir ki, piy toxuması yalnız enerjinin passiv yığımı ilə kifayətlənmir, xüsusilə bağırsağa yaxın zonalarda immun-metabolik proseslərdə fəal iştirak edir.
Bağırsaq mikrobiotası ilə piy toxuması arasındakı qarşılıqlı təsir iltihabi reaksiyaları gücləndirə bilər ki, bu da piylənmə və onunla əlaqəli metabolik pozuntularla mübarizəni çətinləşdirir.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, əldə edilən nəticələr piy toxumasına yalnız yağ anbarı kimi deyil, immunitet və maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində iştirak edən mürəkkəb bir orqan kimi baxışları genişləndirir.
Ehtimal olunur ki, epiploik piy toxuması bağırsağa və onun mikrobiomuna yaxınlığına uyğunlaşmış bir quruluşa malikdir. Mikrobiomun özü isə iltihab və maddələr mübadiləsinə ciddi təsir göstərir. Hələlik bu xüsusiyyətlərin normal çəkili insanlarda nə dərəcədə mövcud olduğu və bu mexanizmlərin piylənmənin müalicəsində necə istifadə oluna biləcəyi aydın deyil.
Növbəti mərhələdə aparılacaq araşdırmalar bu piy toxumasının Kron xəstəliyi və xoralı kolit kimi bağırsağın iltihabi xəstəliklərinə təsirinin öyrənilməsinə yönəldiləcək.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ürək-damar riskinin qadınlarda GİZLİ səbəbi
Brigham and Women’s Hospital-ın tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, lipoprotein(a)-nın çox yüksək səviyyəsi müşahidənin başlanğıcında tam sağlam hesab edilən qadınlarda 30 il ərzində ciddi ürək-damar hadisələri riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.Citypost.az xəbər verir ki, araşdırma JAMA Cardiology jurnalında dərc olunub və bu sahədə aparılmış ən uzunmüddətli və genişmiqyaslı müşahidələrdən birinə əsaslanır.Lipoprotein(a) qanda olan və uzun illərdir ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktoru kimi tanınan hissəcikdir. Xolesterindən fərqli olaraq, onun səviyyəsi demək olar ki, tamamilə genetik olaraq müəyyənləşir, həyatın ilk illərində formalaşır və onilliklər ərzində nisbətən sabit qalır. Bu, onun bir dəfə ölçülməsini ömürboyu riskin göstəricisi kimi dəyərli etsə də, eyni zamanda problem yaradır:...
17 Yanvar 2026, 10:45
Ağciyər Xərçəngi Müalicəsində Yeni Yol Tapıldı
Florida Universitetinin tədqiqatçıları bağırsaq bakteriyaları tərəfindən istehsal olunan kiçik bir kimyəvi birləşmənin ağciyər xərçəngi üçün immunoterapiyanın effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bildiyini müəyyən ediblər. Nəticələr Cell Reports Medicine jurnalında dərc olunub.Citypost.az-ın məlumatına görə, tədqiqat bakterial bir metabolit üzərində aparılıb və ona müvəqqəti olaraq “Bac429” adı verilib. Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə bu metabolit, immun yoxlama nöqtəsi inhibitorları ilə aparılan terapiyaya qarşı şişlərin həssaslığını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.Hazırda bu tip immunoterapiya onkologiyada ən perspektivli üsullardan biri sayılır. Bu dərmanlar immun sistemindəki təbii məhdudiyyətləri aradan qaldıraraq T-hüceyrələrin xərçəng hüceyrələrinə daha aktiv şəkildə hücum etməsini təmin edir. Lakin praktikada onlar yalnız xəstələrin nisbətən kiçik bir hissəsində...
16 Yanvar 2026, 18:26
Beyində “motivasiya əyləci” AŞKARLANDI
Kioto Universitetinin alimləri beyində motivasiyanı zəiflədən xüsusi neyron zəncirini — şərti olaraq “motivasiya əyləci” adlandırılan mexanizmi aşkar ediblər. Bu neyron əlaqəsi xoşagəlməz və ya stresli tapşırıqların icrasını ləngidir və nəticədə təxirəsalma (prokrastinasiya) meylini gücləndirir. Araşdırmanın nəticələri BBC Science Focus jurnalında dərc olunub.Citypost.az-ın məlumatına görə təcrübələr zamanı tədqiqatçılar makak meymunlarını mükafatlı iki növ tapşırığı yerinə yetirməyə öyrədiblər. Tapşırıqlardan biri yalnız mükafatla müşayiət olunub, digəri isə eyni mükafatla yanaşı, üzə hava axını kimi xoşagəlməz stimulla müşayiət edilib. Əgər tapşırıq diskomfort vəd etmirdisə, heyvanlar onu tərəddüdsüz yerinə yetiriblər. Lakin xoşagəlməz təsirin gözlənildiyi hallarda meymunlar tez-tez tapşırıqdan imtina edib və ya onun icrasını gecikdiriblər.Beyin...
16 Yanvar 2026, 10:30
Hansı məhsullar autizm riski ilə əlaqələndirilir ?
“Frontiers in Nutrition” jurnalında dərc olunan araşdırmada alimlər müəyyən qida vərdişlərinin autizm spektr pozuntusu (ASP) riskinə təsir edib-etmədiyini və bu əlaqələrin bioloji, o cümlədən immun mexanizmlərlə izah olunub-olunmadığını araşdırıblar. Mövzuya maraq yüksək olaraq qalır, çünki dünyada autizm diaqnozu qoyulan uşaqların sayı artır və qidalanma ailələr tərəfindən təsir göstərilə bilən nadir amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.Citypost.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar uzunmüddətli qida seçimlərini əks etdirən genetik məlumatların analizinə əsaslanan Mendelin randomizasiyası metodundan istifadə ediblər. Bu yanaşma təsadüfi amillərin və əks səbəb-nəticə əlaqələrinin təsirini azaltmağa imkan verir. Araşdırmada təxminən 200 qida faktoru, eləcə də qida allergiyası və maddələr mübadiləsi göstəriciləri nəzərə alınıb. Bundan...
15 Yanvar 2026, 10:19
Diş ətinin xəstəliklərinə qarşı yeni diş pastası HAZIRLANIB
Almaniya alimləri diş ətinin iltihabına səbəb olan bakteriyaların çoxalmasını effektiv şəkildə qarşısını alan, eyni zamanda ağız mikroflorasındakı faydalı bakteriyaları qoruyan yeni diş pastası hazırlayıblar. Citypost.az xəbər verir ki, raşdırma Almaniyanın Halle şəhərindəki Fraunhofer İnstitutu və digər tərəfdaşlar tərəfindən aparılıb, daha sonra isə texnologiya PerioTrap Pharmaceuticals GmbH startapı tərəfindən kommersiyalaşdırılıb.Pіrodontit əsasən Porphyromonas gingivalis kimi patogen bakteriyaların diş daşları boyunca diş ətinə yapışması nəticəsində inkişaf edir. Bu bakteriyalar əvvəlcə gingivitə, daha sonra isə diş əti və ətraf toxumaların xroniki iltihabına səbəb olur. İltihab yalnız diş ətini və sümükləri məhv etmir, həm də bakteriyaların qan dövranına daxil olaraq diabet, ürək-damar xəstəlikləri, artrit və...
14 Yanvar 2026, 16:40
Səhiyyə Nazirliyi dərmanlarla bağlı əhaliyə ÇAĞIRIŞ etdi
"İnternet üzərindən alınan dərmanların mənşəyi məlum olmur. Bu məhsullar, əsasən, bioloji aktiv əlavələrdir və dünyanın heç bir ölkəsində rəsmi olaraq dərman kimi qəbul edilmir".Oxu24.com xəbər verir ki, bu sözləri Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis eksperti, terapevt Nahid Məhərrəmov deyib.O bildirib ki, həkim məsləhəti olmadan hər hansı dərman və ya əlavə qəbul etmək düzgün deyil:“Bu cür hallar bu gün kifayət qədər geniş yayılıb və ciddi narahatlıq doğurur. İnternetdən əldə edilən preparatlardan istifadə risklidir və sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər. İnsanlar bəzən “immuniteti gücləndirən” adı altında müxtəlif vasitələr alırlar. Halbuki hazırda dünyada immunitet sistemini birbaşa və möcüzəvi şəkildə “qaldıran” konkret dərman mövcud deyil. Bu...
14 Yanvar 2026, 16:36
